Flutamid

Flutamid, tên tiếng Anh là flutamide, là thuốc kháng androgen không steroid thế hệ đầu. Thuốc ngăn testosterone và dihydrotestosterone kích hoạt thụ thể androgen, qua đó hạn chế tín hiệu thúc đẩy sự phát triển của tế bào ung thư tuyến tiền liệt phụ thuộc androgen. Theo nhãn thuốc Hoa Kỳ, flutamid được dùng phối hợp với chất chủ vận hormone giải phóng hormone luteinizing, còn gọi là LHRH agonist, để điều trị ung thư tuyến tiền liệt giai đoạn tiến triển tại chỗ hoặc di căn. Thuốc không được dùng đơn độc thay cho thuốc ức chế sản xuất androgen trong chỉ định này. Flutamid có thể gây tổn thương gan nghiêm trọng, suy gan và tử vong; khoảng một nửa số trường hợp được báo cáo xảy ra trong ba tháng đầu. Người bệnh phải xét nghiệm men gan trước điều trị, mỗi tháng trong bốn tháng đầu và định kỳ sau đó. Đây là thuốc kê đơn, chỉ sử dụng theo phác đồ của bác sĩ chuyên khoa ung bướu.

✍️ Chịu trách nhiệm chuyên môn: DS. Tuấn (Dược sĩ lâm sàng)🕘 Rà soát chuyên môn lần cuối: 10/07/2026

Nội dung chính

  • Nhóm thuốc: Thuốc kháng androgen không steroid thế hệ đầu; mã ATC L02BB01.
  • Chỉ định được phê duyệt: Phối hợp với chất chủ vận LHRH trong điều trị ung thư tuyến tiền liệt giai đoạn B2–C hoặc D2 di căn theo nhãn Hoa Kỳ.
  • Liều nhãn Hoa Kỳ: 250 mg mỗi 8 giờ, tổng liều 750 mg/ngày.
  • Cảnh báo quan trọng nhất: Tổn thương gan, suy gan, bệnh não gan và tử vong.
  • Theo dõi gan: Xét nghiệm trước điều trị, mỗi tháng trong 4 tháng đầu và định kỳ sau đó.
  • Ngừng thuốc: Ngừng ngay nếu vàng da hoặc ALT tăng trên 2 lần giới hạn trên bình thường theo nhãn Eulexin.
  • Tương tác đáng chú ý: Có thể kéo dài thời gian prothrombin khi dùng cùng warfarin.
  • Nguyên tắc sử dụng: Không tự ngừng flutamid hoặc thuốc chủ vận LHRH; không dùng cho tình trạng tăng androgen lành tính nếu chưa có chỉ định chuyên khoa.

Hoạt chất Flutamid là gì?

Flutamid là thuốc kháng androgen không steroid. Thuốc ngăn androgen kích hoạt thụ thể androgen trong các mô đích, bao gồm tế bào ung thư tuyến tiền liệt, từ đó làm giảm tín hiệu thúc đẩy tổng hợp DNA, protein và sự phát triển của khối u phụ thuộc androgen.

CHUYÊN LUẬN DƯỢC CHẤT

Flutamid

INN Flutamide

CAS 13311-84-7 Công thức C11H11F3N2O3

Danh pháp · định danh phân tử · tính chất vật lý · tính chất lý–hóa · độ ổn định · tiêu chuẩn dược điển

Danh pháp

Hệ thống tên gọi chuẩn của dược chất

Tên hoạt chất

Flutamid

Tên tiếng Anh / tên chung quốc tế (INN)

Flutamide

Tên IUPAC

2-methyl-N-[4-nitro-3-(trifluoromethyl)phenyl]propanamide

Tên khác / tên đồng nghĩa

Flucinom, Flugerel, Niftolide, FLUT và mã nghiên cứu Sch 13521 là một số tên hoặc ký hiệu được NCI ghi nhận.

Tên viết tắt

FLUT

Tên Latinh / tên dược điển

Flutamidum

Tên USAN

flutamide

Định danh & cấu trúc phân tử

Mã định danh và biểu diễn cấu trúc phân tử

Số đăng ký CAS

13311-84-7

UNII

76W6J0943E

PubChem CID

3397

RxNorm CUI

4508

Công thức phân tử

C11H11F3N2O3

Dược động học của Flutamid

Flutamid được hấp thu nhanh và gần như hoàn toàn sau khi uống, sau đó được chuyển hóa rộng rãi. Chất chuyển hóa có hoạt tính 2-hydroxyflutamide đạt nồng độ đỉnh trong huyết tương sau khoảng 2 giờ. Thuốc và các chất chuyển hóa được thải chủ yếu qua nước tiểu. Thời gian bán thải của chất chuyển hóa hoạt tính khoảng 6 giờ ở người trưởng thành và có thể dài hơn ở người cao tuổi.

Giai đoạn I: Hấp thu

Flutamid được hấp thu nhanh và hoàn toàn qua đường tiêu hóa. Sau một liều uống 250 mg, chất chuyển hóa alpha-hydroxyl hóa có hoạt tính đạt nồng độ đỉnh trong khoảng 2 giờ. Thuốc có thể uống cùng hoặc không cùng thức ăn.

Các thông số hấp thu và phơi nhiễm
F · Sinh khả dụng

Nhãn thuốc ghi nhận flutamid được hấp thu nhanh và hoàn toàn sau khi uống; thức ăn không ảnh hưởng đến sinh khả dụng. Giá trị sinh khả dụng tuyệt đối định lượng.

Giai đoạn II: Phân bố

Ở trạng thái ổn định, flutamid gắn protein huyết tương khoảng 94–96%; chất chuyển hóa có hoạt tính gắn protein khoảng 92–94%. Dữ liệu định lượng về thể tích phân bố ở người.

Giai đoạn III: Chuyển hóa

Flutamid được chuyển hóa nhanh và rộng rãi, với ít nhất sáu chất chuyển hóa được xác định trong huyết tương. Chất chuyển hóa chính có hoạt tính là dẫn xuất alpha-hydroxyl hóa, thường được gọi là 2-hydroxyflutamide. Một chất chuyển hóa khác là 4-nitro-3-fluoro-methylaniline có liên quan đến độc tính kiểu anilin như methemoglobin máu và thiếu máu tán huyết.

Giai đoạn IV: Thải trừ

Flutamid và các chất chuyển hóa được thải trừ chủ yếu qua nước tiểu. Khoảng 4,2% một liều được thải qua phân trong vòng 72 giờ. Thuốc mẹ và chất chuyển hóa có hoạt tính không được loại bỏ hiệu quả bằng thẩm tách máu.

Các thông số và đường thải trừ
t½ · Thời gian bán thải

Thời gian bán thải trong huyết tương của chất chuyển hóa alpha-hydroxyl hóa có hoạt tính khoảng 6 giờ ở người trưởng thành. Ở người cao tuổi, thời gian bán thải được ghi nhận khoảng 8 giờ sau liều đơn và khoảng 9,6 giờ ở trạng thái ổn định.

CL · Độ thanh thải toàn phần

Giá trị độ thanh thải toàn thân định lượng.

Suy thận không làm thay đổi đáng kể Cmax hoặc AUC của flutamid và chất chuyển hóa có hoạt tính trong nghiên cứu liều đơn. Ở người có độ thanh thải creatinin dưới 29 mL/phút, thời gian bán thải của chất chuyển hóa hoạt tính kéo dài nhẹ.

Yếu tố ảnh hưởng đến dược động học

Các yếu tố có thể ảnh hưởng đến mức phơi nhiễm hoặc nguy cơ độc tính gồm:

  • Tuổi cao, do thời gian bán thải chất chuyển hóa có thể kéo dài.
  • Suy gan, do flutamid được chuyển hóa rộng rãi tại gan và chưa có dữ liệu dược động học đầy đủ.
  • Suy thận nặng có thể kéo dài nhẹ thời gian bán thải của chất chuyển hóa.
  • Sử dụng đồng thời warfarin có thể làm tăng thời gian prothrombin.
  • Thức ăn không làm thay đổi sinh khả dụng của thuốc.

Thông số dược động học cần được đọc cùng đường dùng, liều, dạng bào chế, quần thể và nguồn dữ liệu. Hàng chưa có dữ liệu sẽ tự động được ẩn.

Dược lý và cơ chế của Flutamid

Flutamid là thuốc kháng androgen không steroid thế hệ đầu. Thuốc không làm giảm trực tiếp quá trình sản xuất testosterone tại tinh hoàn, vì vậy trong chỉ định ung thư tuyến tiền liệt, flutamid được phối hợp với chất chủ vận LHRH để vừa giảm nồng độ androgen vừa phong bế tác dụng của androgen tại thụ thể.

Phần III: Cơ chế tác dụng

Flutamid và chất chuyển hóa 2-hydroxyflutamide cạnh tranh với testosterone và dihydrotestosterone tại thụ thể androgen. Phức hợp thụ thể bị bất hoạt không thể di chuyển bình thường vào nhân tế bào, làm giảm quá trình phiên mã phụ thuộc androgen, tổng hợp DNA và tổng hợp protein. Cơ chế này có thể làm chậm sự phát triển hoặc gây thoái triển tạm thời của khối u phụ thuộc androgen.

Phần IV: Dược lực học và đáp ứng

Flutamid phong bế tác động của androgen tại tế bào nhưng không ức chế trực tiếp sự tiết androgen. Khi dùng đơn độc, thuốc có thể làm tăng testosterone và estradiol huyết tương do mất cơ chế phản hồi. Việc phối hợp chất chủ vận LHRH giúp ức chế sản xuất androgen tại tinh hoàn và tạo phong bế androgen kết hợp.

Ki, Kd, IC50, EC50 và ED50 chỉ có ý nghĩa khi đi kèm đúng đích, loài, assay, đơn vị và nguồn. Field chưa có dữ liệu sẽ tự động được ẩn.

Chỉ định của Flutamid

Liều dùng và cách sử dụng

Cảnh báo và lưu ý về Flutamid

Đối tượng đặc biệt

Tương tác thuốc của Flutamid

  • Warfarin: đã ghi nhận tăng thời gian prothrombin sau khi bắt đầu flutamid; cần theo dõi chặt INR hoặc thời gian prothrombin và có thể phải điều chỉnh liều thuốc chống đông.
  • Chất chủ vận LHRH: được sử dụng phối hợp trong chỉ định được phê duyệt; nhãn không ghi nhận tương tác dược động học đáng kể.
  • Rượu: có thể làm tình trạng đỏ bừng mặt do flutamid rõ hơn; người bệnh cần trao đổi với bác sĩ về việc sử dụng rượu.
  • Các thuốc có khả năng gây độc gan: có thể làm việc đánh giá nguyên nhân tổn thương gan phức tạp hơn; toàn bộ danh sách thuốc và sản phẩm bổ sung cần được bác sĩ hoặc dược sĩ rà soát.

Thắc mắc về hoạt chất Flutamid

Lưu ý: Nội dung chỉ nhằm mục đích cung cấp thông tin tham khảo về hoạt chất/dược chất, không thay thế chẩn đoán hoặc chỉ định điều trị của bác sĩ. Người bệnh không tự ý dùng, ngừng thuốc hoặc thay đổi liều khi chưa có hướng dẫn từ nhân viên y tế.
Đã có 1 lượt đọc bài viết này

Để lại một bình luận

Email của bạn sẽ không được hiển thị công khai. Các trường bắt buộc được đánh dấu *