Finasteride

Finasteride là thuốc ức chế chọn lọc enzym 5-alpha-reductase týp II, enzym chuyển testosterone thành dihydrotestosterone hay DHT. Giảm DHT tại da đầu giúp làm chậm quá trình thu nhỏ nang tóc ở nam giới bị rụng tóc androgen; giảm DHT trong tuyến tiền liệt giúp làm nhỏ tuyến tiền liệt phì đại, cải thiện triệu chứng tiểu tiện và giảm nguy cơ bí tiểu cấp hoặc phẫu thuật ở một số người bệnh.

Hai hàm lượng không được dùng thay thế tùy ý. Viên 1 mg được chỉ định cho rụng tóc kiểu nam, trong khi viên 5 mg được chỉ định cho tăng sản lành tính tuyến tiền liệt có tuyến tiền liệt phì đại. Finasteride có thể gây giảm ham muốn, rối loạn cương, rối loạn xuất tinh và các thay đổi tâm trạng. EMA đã xác nhận ý nghĩ tự sát là tác dụng phụ của viên finasteride 1 mg và 5 mg, với tần suất chưa xác định. Thuốc phải được bác sĩ kê đơn và theo dõi.

✍️ Chịu trách nhiệm chuyên môn: DS. Tuấn (Dược sĩ lâm sàng)🕘 Rà soát chuyên môn lần cuối: 10/07/2026

Nội dung chính

  • Nhóm thuốc: Thuốc ức chế 5-alpha-reductase týp II
  • Cơ chế: Giảm chuyển testosterone thành DHT
  • Finasteride 1 mg: Điều trị rụng tóc kiểu nam theo nhãn tương ứng
  • Finasteride 5 mg: Điều trị tăng sản lành tính tuyến tiền liệt có tuyến tiền liệt phì đại
  • Cách dùng: Uống một lần mỗi ngày, có hoặc không cùng thức ăn
  • Thời gian đáp ứng: Rụng tóc thường cần ít nhất 3–6 tháng; BPH có thể cần khoảng 6 tháng để đánh giá đầy đủ
  • Tác dụng phụ thường gặp: Giảm ham muốn, rối loạn cương, rối loạn xuất tinh, giảm thể tích tinh dịch
  • Cảnh báo tâm thần: Trầm cảm, thay đổi tâm trạng và ý nghĩ tự sát đã được ghi nhận
  • Ảnh hưởng PSA: Finasteride 5 mg thường làm PSA giảm khoảng 50% sau sáu tháng
  • Thai kỳ: Phụ nữ mang thai hoặc có thể mang thai không được dùng hay chạm vào viên bị nghiền, vỡ
  • Nguyên tắc an toàn: Không tự chia viên 5 mg để trị rụng tóc và không tự ngừng thuốc BPH khi chưa trao đổi với bác sĩ

Hoạt chất Finasteride là gì?

Finasteride là thuốc làm giảm sự hình thành DHT bằng cách ức chế chọn lọc enzym 5-alpha-reductase týp II. DHT có vai trò trong quá trình thu nhỏ nang tóc ở rụng tóc androgen và trong sự phát triển của mô tuyến tiền liệt. Finasteride không gắn trực tiếp với thụ thể androgen.

CHUYÊN LUẬN DƯỢC CHẤT

Finasteride

CAS 98319-26-7 Công thức C23H36N2O2

Danh pháp · định danh phân tử · tính chất vật lý · tính chất lý–hóa · độ ổn định · tiêu chuẩn dược điển

Danh pháp

Hệ thống tên gọi chuẩn của dược chất

Tên hoạt chất

Finasteride

Tên tiếng Anh / tên chung quốc tế (INN)

Finasteride

Tên IUPAC

(1S,3aS,3bS,5aR,9aR,9bS,11aS)-N-tert-butyl-9a,11a-dimethyl-7-oxo-1,2,3,3a,3b,4,5,5a,6,9b,10,11-dodecahydroindeno[5,4-f]quinoline-1-carboxamide

Tên khác / tên đồng nghĩa

Finasterid; N-tert-butyl-3-oxo-4-aza-5α-androst-1-ene-17β-carboxamide; hợp chất 4-azasteroid tổng hợp. Propecia và Proscar là tên thương mại, không phải tên hoạt chất khác.

Tên viết tắt

FIN

Tên Latinh / tên dược điển

Finasteridum

Tên USAN

finasteride

Định danh & cấu trúc phân tử

Mã định danh và biểu diễn cấu trúc phân tử

Số đăng ký CAS

98319-26-7

UNII

57GNO57U7G

PubChem CID

57363

RxNorm CUI

25025

Công thức phân tử

C23H36N2O2

Dược động học của Finasteride

Finasteride được hấp thu qua đường tiêu hóa, đạt nồng độ đỉnh trong khoảng 1–2 giờ và có sinh khả dụng trung bình khoảng 65%. Thuốc liên kết protein huyết tương khoảng 90%, được chuyển hóa mạnh tại gan, chủ yếu qua CYP3A4, rồi thải dưới dạng chất chuyển hóa qua nước tiểu và phân.

Giai đoạn I: Hấp thu

Finasteride được hấp thu sau khi uống. Ở trạng thái ổn định với liều 1 mg mỗi ngày, nồng độ đỉnh trung bình khoảng 9,2 ng/ml và đạt được sau khoảng 1–2 giờ. Thuốc có thể dùng cùng hoặc không cùng thức ăn.

Các thông số hấp thu và phơi nhiễm
F · Sinh khả dụng

Sinh khả dụng trung bình của viên finasteride 1 mg khoảng 65%, với khoảng dao động được ghi trong nghiên cứu từ 26% đến 170% so với liều tiêm tĩnh mạch tham chiếu. Thức ăn không làm thay đổi đáng kể sinh khả dụng.

Giai đoạn II: Phân bố

Thể tích phân bố trung bình ở trạng thái ổn định khoảng 76 lít. Khoảng 90% finasteride trong tuần hoàn liên kết với protein huyết tương. Thuốc có thể đi qua hàng rào máu–não và một lượng nhỏ được phát hiện trong tinh dịch.

Giai đoạn III: Chuyển hóa

Finasteride được chuyển hóa mạnh tại gan, chủ yếu thông qua phân nhóm enzym CYP3A4. Hai chất chuyển hóa chính được xác định có hoạt tính ức chế 5-alpha-reductase không quá 20% so với finasteride.

Giai đoạn IV: Thải trừ

Sau một liều finasteride đánh dấu phóng xạ, trung bình khoảng 39% liều được thải qua nước tiểu dưới dạng chất chuyển hóa và khoảng 57% được thải qua phân. Hoạt chất được thải qua nước tiểu chủ yếu sau khi đã chuyển hóa.

Các thông số và đường thải trừ
t½ · Thời gian bán thải

Thời gian bán thải cuối trung bình khoảng 5–6 giờ ở nam giới từ 18–60 tuổi và khoảng 8 giờ ở người trên 70 tuổi. Nhãn viên 1 mg ghi giá trị trung bình 4,5 giờ trong một nghiên cứu ở người trẻ khỏe mạnh.

CL · Độ thanh thải toàn phần

Độ thanh thải huyết tương trung bình sau truyền tĩnh mạch ở người nam trẻ khỏe mạnh khoảng 165 ml/phút, với khoảng dao động 70–279 ml/phút. Thông số này không được dùng để tự tính liều cho người bệnh.

Yếu tố ảnh hưởng đến dược động học

Các yếu tố đáng chú ý gồm:

  • Tuổi cao có thể kéo dài thời gian bán thải.
  • Thức ăn không làm thay đổi đáng kể sinh khả dụng.
  • Suy gan có thể ảnh hưởng phơi nhiễm vì finasteride được chuyển hóa mạnh tại gan; dữ liệu định lượng còn hạn chế.
  • Suy thận làm giảm thải chất chuyển hóa qua nước tiểu nhưng tăng thải qua phân; nhãn không yêu cầu điều chỉnh liều.
  • Thuốc ức chế hoặc cảm ứng CYP3A4 có khả năng làm thay đổi nồng độ finasteride, mặc dù mức ảnh hưởng thường không được dự đoán là có ý nghĩa lâm sàng.

Thông số dược động học cần được đọc cùng đường dùng, liều, dạng bào chế, quần thể và nguồn dữ liệu. Hàng chưa có dữ liệu sẽ tự động được ẩn.

Dược lý và cơ chế của Finasteride

Finasteride thuộc nhóm chất ức chế 5-alpha-reductase. Thuốc có tính chọn lọc cao hơn khoảng 100 lần đối với isoenzym týp II so với týp I trong các nghiên cứu gắn kết in vitro. Isoenzym týp II hiện diện tại tuyến tiền liệt, túi tinh, mào tinh, nang tóc và gan.

Phần III: Cơ chế tác dụng

Finasteride ức chế cạnh tranh và đặc hiệu 5-alpha-reductase týp II, ngăn chuyển testosterone thành DHT:

  • Tại da đầu, giảm DHT giúp hạn chế quá trình thu nhỏ nang tóc ở nam giới có khuynh hướng di truyền rụng tóc androgen.
  • Tại tuyến tiền liệt, giảm DHT giúp làm giảm thể tích tuyến tiền liệt theo thời gian, cải thiện dòng tiểu và triệu chứng BPH ở người có tuyến tiền liệt phì đại.

Phần IV: Dược lực học và đáp ứng

Một liều finasteride 1 mg làm nồng độ DHT huyết thanh giảm nhanh, đạt mức ức chế khoảng 65% trong vòng 24 giờ. Testosterone và estradiol trung bình tăng khoảng 15% so với ban đầu nhưng vẫn nằm trong giới hạn sinh lý trong nghiên cứu nhãn thuốc.

Finasteride 5 mg làm PSA huyết thanh giảm khoảng 50% trong vòng sáu tháng ở người mắc BPH. Thay đổi này phải được tính đến khi sàng lọc hoặc theo dõi ung thư tuyến tiền liệt.

Ki, Kd, IC50, EC50 và ED50 chỉ có ý nghĩa khi đi kèm đúng đích, loài, assay, đơn vị và nguồn. Field chưa có dữ liệu sẽ tự động được ẩn.

Chỉ định của Finasteride

Liều dùng và cách sử dụng

Cảnh báo và lưu ý về Finasteride

Đối tượng đặc biệt

Tương tác thuốc của Finasteride

Nhãn thuốc chưa xác định tương tác thuốc có ý nghĩa lâm sàng. Finasteride không ảnh hưởng đáng kể đến hệ enzym chuyển hóa thuốc cytochrome P450. Không ghi nhận tương tác có ý nghĩa với digoxin, propranolol, theophylline, warfarin hoặc antipyrine trong các nghiên cứu được nêu trong nhãn.

Finasteride được chuyển hóa qua CYP3A4, nên chất ức chế hoặc cảm ứng CYP3A4 có thể làm thay đổi nồng độ thuốc. Tuy nhiên, dựa trên khoảng an toàn đã biết, sự thay đổi này thường không được dự đoán có ý nghĩa lâm sàng.

Finasteride còn tương tác với xét nghiệm PSA bằng cách làm giảm nồng độ PSA. Đây là tương tác thuốc–xét nghiệm quan trọng, không phải tương tác dược động học.

Thắc mắc về hoạt chất Finasteride

Lưu ý: Nội dung chỉ nhằm mục đích cung cấp thông tin tham khảo về hoạt chất/dược chất, không thay thế chẩn đoán hoặc chỉ định điều trị của bác sĩ. Người bệnh không tự ý dùng, ngừng thuốc hoặc thay đổi liều khi chưa có hướng dẫn từ nhân viên y tế.
Đã có 3 lượt đọc bài viết này

Để lại một bình luận

Email của bạn sẽ không được hiển thị công khai. Các trường bắt buộc được đánh dấu *