Desonide

Desonide là corticosteroid tổng hợp không chứa fluor, được sử dụng ngoài da để giảm viêm, đỏ và ngứa trong những bệnh da đáp ứng với corticosteroid. Hoạt chất thường có nồng độ 0,05% dưới dạng kem, thuốc mỡ, lotion, gel hoặc bọt. Chỉ định và thời gian điều trị phụ thuộc dạng bào chế: kem và thuốc mỡ thường được dùng ngắn hạn cho các biểu hiện viêm, ngứa của bệnh da đáp ứng corticosteroid; một số dạng gel hoặc bọt được phê duyệt điều trị viêm da cơ địa nhẹ đến trung bình ở người từ 3 tháng tuổi. Mặc dù thường được xếp vào nhóm corticosteroid có hiệu lực thấp tại Hoa Kỳ, desonide vẫn có thể gây teo da, nhiễm trùng thứ phát và hấp thu toàn thân. Nguy cơ ức chế trục hạ đồi–tuyến yên–thượng thận tăng khi bôi trên diện tích lớn, dùng kéo dài, băng kín hoặc sử dụng ở trẻ nhỏ.

✍️ Chịu trách nhiệm chuyên môn: DS. Tuấn (Dược sĩ lâm sàng)🕘 Rà soát chuyên môn lần cuối: 10/07/2026

Nội dung chính

  • Desonide là gì?: Corticosteroid tổng hợp không chứa fluor, dùng ngoài da để giảm viêm và ngứa.
  • Nồng độ phổ biến: 0,05%, tương đương 0,5 mg desonide trong mỗi gam chế phẩm.
  • Dạng dùng: Kem, thuốc mỡ, lotion, gel và bọt khí dung.
  • Chỉ định: Bệnh da viêm và ngứa đáp ứng corticosteroid; gel và bọt có chỉ định cụ thể cho viêm da cơ địa nhẹ đến trung bình.
  • Độ tuổi: Một số dạng gel và bọt được phê duyệt từ 3 tháng tuổi; độ an toàn của một số dạng kem/mỡ generic ở trẻ em chưa được thiết lập.
  • Thời gian dùng: Thường tối đa 2 tuần với một số dạng kem/mỡ; gel và bọt không nên dùng quá 4 tuần liên tục.
  • Nguy cơ tại chỗ: Bỏng rát, kích ứng, khô da, viêm nang lông, teo da, rạn da, giảm sắc tố và nhiễm trùng thứ phát.
  • Nguy cơ toàn thân: Ức chế trục HPA, suy tuyến thượng thận, hội chứng Cushing, tăng đường huyết hoặc glucose niệu.
  • Cách dùng an toàn: Bôi lớp mỏng, dùng lượng nhỏ nhất trong thời gian ngắn nhất; không tự băng kín vùng bôi.
  • Giới hạn sử dụng: Chỉ dùng ngoài da; tránh mắt, miệng, âm đạo và các niêm mạc khác.
  • Chỉ định, số lần bôi và thời gian sử dụng không hoàn toàn giống nhau giữa kem, mỡ, lotion, gel và bọt. Người dùng phải theo đúng hướng dẫn của sản phẩm được kê, không tự thay thế giữa các dạng bào chế.

Hoạt chất Desonide là gì?

Desonide là một corticosteroid tổng hợp dùng ngoài da. Thuốc giúp giảm các biểu hiện viêm và ngứa của bệnh da đáp ứng với corticosteroid. Desonide không điều trị trực tiếp nguyên nhân của mọi bệnh da và không phải là thuốc kháng sinh, kháng nấm hoặc kháng virus.

CHUYÊN LUẬN DƯỢC CHẤT

Desonide

CAS 638-94-8 Công thức C24H32O6

Danh pháp · định danh phân tử · tính chất vật lý · tính chất lý–hóa · độ ổn định · tiêu chuẩn dược điển

Danh pháp

Hệ thống tên gọi chuẩn của dược chất

Tên hoạt chất

Desonide

Tên tiếng Anh / tên chung quốc tế (INN)

Desonide

Tên IUPAC

(1S,2S,4R,8S,9S,11S,12S,13R)-11-hydroxy-8-(2-hydroxyacetyl)-6,6,9,13-tetramethyl-5,7-dioxapentacyclo[10.8.0.0^{2,9}.0^{4,8}.0^{13,18}]icosa-14,17-dien-16-one

Tên khác / tên đồng nghĩa

Desonide.; Tên hóa học được ghi trên nhãn chính thức: (11β,16α)-11,21-dihydroxy-16,17-[(1-methylethylidene)bis(oxy)]pregna-1,4-diene-3,20-dione.

Tên Latinh / tên dược điển

Desonidum

Tên USAN

desonide

Định danh & cấu trúc phân tử

Mã định danh và biểu diễn cấu trúc phân tử

Số đăng ký CAS

638-94-8

UNII

J280872D1O

PubChem CID

5311066

RxNorm CUI

3254

Công thức phân tử

C24H32O6

Dược động học của Desonide

Dược động học của desonide dùng ngoài phụ thuộc chủ yếu vào mức hấp thu qua da. Mức hấp thu chịu ảnh hưởng bởi dạng bào chế, tình trạng hàng rào biểu bì, mức độ viêm, diện tích bôi, thời gian điều trị và việc băng kín. Desonide có thể được hấp thu qua da lành; da viêm hoặc tổn thương có thể làm tăng hấp thu. Sau khi hấp thu vào tuần hoàn, corticosteroid dùng ngoài có thể gây tác dụng toàn thân tương tự corticosteroid đường toàn thân.

Giai đoạn I: Hấp thu

Desonide có thể được hấp thu qua da bình thường. Viêm, bệnh lý da, hàng rào da bị tổn thương, bôi trên diện tích rộng, sử dụng kéo dài hoặc băng kín đều có thể làm tăng lượng thuốc đi vào tuần hoàn. Trẻ em dễ hấp thu lượng corticosteroid tương đối lớn hơn do tỷ lệ diện tích bề mặt da trên khối lượng cơ thể cao.

Các thông số hấp thu và phơi nhiễm
F · Sinh khả dụng

Chưa có tỷ lệ sinh khả dụng tuyệt đối qua da được xác định thống nhất cho tất cả dạng bào chế desonide: .

Mức hấp thu thay đổi theo tá dược, diện tích da, tình trạng da và việc sử dụng băng kín.

Giai đoạn II: Phân bố

Dữ liệu phân bố toàn thân chuyên biệt của desonide sau khi bôi ngoài da: .

Giai đoạn III: Chuyển hóa

Dữ liệu chuyển hóa chuyên biệt của desonide sau khi bôi ngoài da trên người: .

Giai đoạn IV: Thải trừ

Dữ liệu định lượng về đường thải trừ của desonide sau khi sử dụng ngoài da: .

Yếu tố ảnh hưởng đến dược động học

Các yếu tố có thể làm tăng hấp thu và tác dụng toàn thân gồm:

  • Bôi trên diện tích da lớn.
  • Dùng thuốc trong thời gian dài.
  • Bôi nhiều lần hoặc dùng lượng lớn.
  • Băng kín vùng điều trị.
  • Bôi tại vùng da có hàng rào biểu bì bị tổn thương.
  • Da đang viêm hoặc mắc bệnh làm tăng tính thấm.
  • Dùng đồng thời corticosteroid khác.
  • Tuổi nhỏ, đặc biệt ở trẻ sơ sinh và trẻ nhỏ.
  • Suy gan được nhãn gel nêu là một yếu tố có thể làm tăng nguy cơ ức chế trục HPA khi sử dụng corticosteroid ngoài da.

Thông số dược động học cần được đọc cùng đường dùng, liều, dạng bào chế, quần thể và nguồn dữ liệu. Hàng chưa có dữ liệu sẽ tự động được ẩn.

Dược lý và cơ chế của Desonide

  • Chất chủ vận thụ thể glucocorticoid.
  • Corticosteroid dùng ngoài da.
  • Thuốc chống viêm và chống ngứa tại chỗ.
  • Có đặc tính co mạch trên da.
  • Được mô tả là corticosteroid hiệu lực thấp hoặc thấp đến trung bình trên các nhãn Hoa Kỳ, tùy chế phẩm.

Phần III: Cơ chế tác dụng

Cơ chế chống viêm đầy đủ của corticosteroid dùng ngoài chưa được xác định hoàn toàn. Desonide được cho là tác động thông qua thụ thể glucocorticoid, làm thay đổi biểu hiện của các gen liên quan đến đáp ứng viêm.

Một cơ chế được đề xuất là corticosteroid làm tăng các protein ức chế phospholipase A2, thường được gọi là lipocortin. Các protein này hạn chế giải phóng acid arachidonic từ phospholipid màng, từ đó làm giảm quá trình hình thành các chất trung gian viêm như prostaglandin và leukotriene.

Phần IV: Dược lực học và đáp ứng

Desonide có tác dụng:

  • Chống viêm.
  • Giảm ngứa.
  • Co mạch tại chỗ.

Dược lực học toàn thân đáng lưu ý là khả năng ức chế trục hạ đồi–tuyến yên–thượng thận. Trong một nghiên cứu trên trẻ từ 6 tháng đến 6 tuổi bị viêm da cơ địa trên ít nhất 35% diện tích cơ thể, dùng gel desonide 0,05% hai lần mỗi ngày trong 4 tuần, 1 trong 37 trẻ, tương đương khoảng 3%, có biểu hiện ức chế tuyến thượng thận theo nghiệm pháp cosyntropin.

Ki, Kd, IC50, EC50 và ED50 chỉ có ý nghĩa khi đi kèm đúng đích, loài, assay, đơn vị và nguồn. Field chưa có dữ liệu sẽ tự động được ẩn.

Chỉ định của Desonide

Liều dùng và cách sử dụng

Cảnh báo và lưu ý về Desonide

Đối tượng đặc biệt

Tương tác thuốc của Desonide

Chưa có nghiên cứu tương tác thuốc chính thức, đầy đủ cho tất cả dạng bào chế desonide: .

Tương tác có ý nghĩa thực hành gồm:

  • Dùng đồng thời nhiều corticosteroid bôi có thể tạo tác dụng cộng dồn.
  • Corticosteroid dùng đường uống, tiêm, hít hoặc dùng ngoài khác có thể làm tăng tổng mức phơi nhiễm glucocorticoid.
  • Việc dùng thuốc ức chế miễn dịch khác có thể làm tăng nguy cơ nhiễm trùng tùy trường hợp.
  • Thuốc kháng nấm, kháng khuẩn hoặc kháng virus có thể cần được sử dụng khi có nhiễm trùng kèm theo, nhưng phải theo chẩn đoán của bác sĩ.
  • Không trộn desonide với thuốc bôi khác trên cùng vùng da nếu chưa có hướng dẫn chuyên môn.

Thắc mắc về hoạt chất Desonide

Lưu ý: Nội dung chỉ nhằm mục đích cung cấp thông tin tham khảo về hoạt chất/dược chất, không thay thế chẩn đoán hoặc chỉ định điều trị của bác sĩ. Người bệnh không tự ý dùng, ngừng thuốc hoặc thay đổi liều khi chưa có hướng dẫn từ nhân viên y tế.
Đã có 1 lượt đọc bài viết này

Để lại một bình luận

Email của bạn sẽ không được hiển thị công khai. Các trường bắt buộc được đánh dấu *