Desmopressin (DDAVP)

Desmopressin, còn được gọi là DDAVP, là một chất tương tự tổng hợp của hormon arginine vasopressin. Thuốc kích thích thụ thể vasopressin V2 tại thận, làm tăng tái hấp thu nước và giảm lượng nước tiểu. Một số dạng tiêm còn được phê duyệt để làm tăng yếu tố VIII và yếu tố von Willebrand ở người mắc hemophilia A hoặc bệnh von Willebrand type 1 phù hợp. Chỉ định cụ thể phụ thuộc vào dạng bào chế và quốc gia, có thể gồm đái tháo nhạt trung ương, đái dầm ban đêm tiên phát, tiểu đêm do đa niệu ban đêm và một số rối loạn chảy máu. Rủi ro quan trọng nhất là giữ nước và hạ natri máu, có thể dẫn đến co giật, hôn mê hoặc tử vong. Người bệnh không được tự dùng thuốc, tự đổi dạng bào chế hoặc tăng liều và phải tuân thủ hướng dẫn hạn chế dịch, xét nghiệm natri máu của bác sĩ.

✍️ Chịu trách nhiệm chuyên môn: DS. Tuấn (Dược sĩ lâm sàng)🕘 Rà soát chuyên môn lần cuối: 10/07/2026

Nội dung chính

  • Desmopressin là gì?: Chất tương tự tổng hợp của arginine vasopressin, còn gọi là DDAVP.
  • Tác dụng chính: Giảm sản xuất nước tiểu; một số dạng tiêm làm tăng hoạt tính yếu tố VIII và yếu tố von Willebrand.
  • Chỉ định: Phụ thuộc chế phẩm: đái tháo nhạt trung ương, đái dầm ban đêm tiên phát, tiểu đêm do đa niệu ban đêm, hemophilia A và bệnh von Willebrand type 1 phù hợp.
  • Không có tác dụng trong: Đái tháo nhạt do thận.
  • Dạng dùng: Viên uống, viên đông khô/viên ngậm dưới lưỡi, xịt hoặc nhỏ mũi, tiêm tĩnh mạch hay dưới da.
  • Nguy cơ quan trọng: Giữ nước, hạ natri máu và ngộ độc nước; trường hợp nặng có thể co giật, hôn mê, ngừng hô hấp hoặc tử vong.
  • Theo dõi: Natri huyết thanh, lượng nước tiểu, cân nặng, độ thẩm thấu nước tiểu/huyết tương và các chỉ số đông máu tùy chỉ định.
  • Lưu ý: Các dạng bào chế không tương đương liều và không được tự chuyển đổi.
  • Thông tin về chỉ định và liều phải được đọc theo đúng nhãn của từng sản phẩm; ví dụ, xịt mũi desmopressin thông thường tại Hoa Kỳ được chỉ định cho đái tháo nhạt trung ương nhưng không được chỉ định điều trị đái dầm ban đêm.

Hoạt chất Desmopressin là gì?

Desmopressin là chất tương tự tổng hợp của hormon chống bài niệu arginine vasopressin. Thuốc chủ yếu kích thích thụ thể V2 tại thận, làm tăng tái hấp thu nước, giảm lượng nước tiểu và tăng độ thẩm thấu nước tiểu. Một số dạng dùng còn làm tăng nồng độ hoặc hoạt tính yếu tố VIII và yếu tố von Willebrand, nhờ đó hỗ trợ cầm máu ở một số người mắc hemophilia A hoặc bệnh von Willebrand type 1.

CHUYÊN LUẬN DƯỢC CHẤT

Desmopressin

CAS 16679-58-6 Công thức C46H64N14O12S2

Danh pháp · định danh phân tử · tính chất vật lý · tính chất lý–hóa · độ ổn định · tiêu chuẩn dược điển

Danh pháp

Hệ thống tên gọi chuẩn của dược chất

Tên hoạt chất

Desmopressin

Tên tiếng Anh / tên chung quốc tế (INN)

Desmopressin

Tên IUPAC

(2S)-N-[(2R)-1-[(2-amino-2-oxoethyl)amino]-5-(diaminomethylideneamino)-1-oxopentan-2-yl]-1-[(4R,7S,10S,13S,16S)-7-(2-amino-2-oxoethyl)-10-(3-amino-3-oxopropyl)-13-benzyl-16-[(4-hydroxyphenyl)methyl]-6,9,12,15,18-pentaoxo-1,2-dithia-5,8,11,14,17-pentazacycloicosane-4-carbonyl]pyrrolidine-2-carboxamide

Tên khác / tên đồng nghĩa

Desmopressin acetate; DDAVP; 1-deamino-8-D-arginine vasopressin; 1-desamino-8-D-arginine vasopressin; dDAVP. DDAVP vừa được sử dụng như tên viết tắt của cấu trúc hoạt chất, vừa xuất hiện trong tên thương mại của một số chế phẩm.

Tên viết tắt

DDAVP

Tên Latinh / tên dược điển

Desmopressinum

Định danh & cấu trúc phân tử

Mã định danh và biểu diễn cấu trúc phân tử

Số đăng ký CAS

16679-58-6

UNII

ENR1LLB0FP

PubChem CID

5311065

RxNorm CUI

3251

Công thức phân tử

C46H64N14O12S2

Dược động học của Desmopressin

Dược động học của desmopressin phụ thuộc rõ rệt vào đường dùng. Sinh khả dụng đường uống và ngậm dưới lưỡi thấp; hấp thu đường mũi có thể biến thiên do tình trạng niêm mạc mũi. Thuốc ít hoặc không được chuyển hóa qua hệ CYP450 và được đào thải đáng kể qua thận dưới dạng không đổi. Suy giảm chức năng thận làm tăng mức phơi nhiễm và kéo dài thời gian bán thải.

Giai đoạn I: Hấp thu

Desmopressin được hấp thu qua đường tiêu hóa, niêm mạc dưới lưỡi hoặc niêm mạc mũi nhưng mức hấp thu phụ thuộc dạng dùng. Viên uống đạt nồng độ tối đa khoảng 0,9–1,5 giờ trong dữ liệu nhãn; viên ngậm dưới lưỡi đạt Tmax khoảng 0,5–2 giờ. Thức ăn có thể làm giảm tốc độ và mức hấp thu của desmopressin đường uống/ngậm, đặc biệt ở liều thấp. Tắc nghẽn mũi, viêm hoặc tổn thương niêm mạc, teo niêm mạc hay phẫu thuật mũi gần đây có thể làm hấp thu đường mũi không ổn định.

Các thông số hấp thu và phơi nhiễm
F · Sinh khả dụng
  • Viên uống thông thường: khoảng 0,16% so với tiêm tĩnh mạch và khoảng 5% so với dạng dùng qua mũi trong nhãn được tham khảo.
  • Viên đông khô/ngậm dưới lưỡi: sinh khả dụng toàn thân trung bình khoảng 0,25% trong SmPC được tham khảo.
  • Sinh khả dụng biến thiên giữa người bệnh và giữa các lần dùng; không được quy đổi liều trực tiếp giữa các dạng bào chế.

Giai đoạn II: Phân bố

Thể tích phân bố sau tiêm tĩnh mạch được báo cáo khoảng 33 L, tương đương 0,41 L/kg, trong SmPC được tham khảo. Desmopressin không được cho là đi qua hàng rào máu–não với mức đáng kể.

Giai đoạn III: Chuyển hóa

Desmopressin không được chuyển hóa bởi hệ CYP450 ở người theo nhãn thuốc tiêm; các nghiên cứu in vitro cũng không cho thấy thuốc ức chế CYP450. Chuyển hóa tại gan được cho là không đáng kể, nhưng chưa có đầy đủ nghiên cứu tương tác in vivo cho mọi chế phẩm.

Giai đoạn IV: Thải trừ

Thuốc được thải trừ chủ yếu qua thận. Sau một liều tiêm tĩnh mạch 2 microgam, khoảng 52% liều được thu hồi trong nước tiểu trong vòng 24 giờ dưới dạng desmopressin không đổi.

Các thông số và đường thải trừ
t½ · Thời gian bán thải

Thời gian bán thải thay đổi theo chế phẩm và nghiên cứu:

  • Tiêm tĩnh mạch: trung bình hình học khoảng 2,8 giờ ở người có chức năng thận bình thường.
  • Viên uống: khoảng 1,5–2,5 giờ trong nhãn viên uống được tham khảo.
  • Viên ngậm dưới lưỡi: khoảng 2,8 giờ.
  • Khi suy thận, thời gian bán thải có thể tăng lên khoảng 4 giờ ở suy thận nhẹ, 6,6 giờ ở mức trung bình và 8,7 giờ ở mức nặng.
CL · Độ thanh thải toàn phần

Chưa có đủ dữ liệu.

Yếu tố ảnh hưởng đến dược động học
  • Chức năng thận: Suy thận làm tăng AUC và kéo dài thời gian bán thải.
  • Dạng bào chế và đường dùng: Chênh lệch lớn về sinh khả dụng giữa uống, ngậm, mũi và tiêm.
  • Thức ăn: Có thể làm giảm hấp thu đường uống/ngậm.
  • Tình trạng niêm mạc mũi: Viêm, sung huyết, tắc nghẽn, teo niêm mạc hoặc phẫu thuật mũi có thể làm thay đổi hấp thu.
  • Thuốc làm chậm nhu động ruột: Loperamide được ghi nhận có thể làm tăng nồng độ desmopressin; ý nghĩa lâm sàng cần được bác sĩ đánh giá.
  • Tuổi và bệnh kèm theo: Người cao tuổi thường có nguy cơ tích lũy và hạ natri máu cao hơn do suy giảm chức năng thận hoặc dùng nhiều thuốc.

Thông số dược động học cần được đọc cùng đường dùng, liều, dạng bào chế, quần thể và nguồn dữ liệu. Hàng chưa có dữ liệu sẽ tự động được ẩn.

Dược lý và cơ chế của Desmopressin

  • Chất chủ vận thụ thể vasopressin V2.
  • Chất tương tự hormon thùy sau tuyến yên.
  • Thuốc chống bài niệu.
  • Thuốc hỗ trợ cầm máu trong một số rối loạn đông máu có đáp ứng với desmopressin.
  • So với vasopressin tự nhiên, desmopressin có tác dụng chống bài niệu nổi trội hơn và tác dụng co mạch yếu hơn ở liều lâm sàng.

Phần III: Cơ chế tác dụng

Tác dụng chống bài niệu

Desmopressin kích thích thụ thể vasopressin V2 ở thận, làm tăng tái hấp thu nước và giảm sản xuất nước tiểu. Kết quả là lượng nước tiểu giảm, độ thẩm thấu nước tiểu tăng và độ thẩm thấu huyết tương có thể giảm.

Tác dụng cầm máu

Desmopressin làm tăng hoạt tính yếu tố VIII và yếu tố von Willebrand trong huyết tương. Đáp ứng phụ thuộc từng người bệnh, thể bệnh và nồng độ yếu tố nền; cần làm xét nghiệm đánh giá đáp ứng trước hoặc trong điều trị khi phù hợp.

Phần IV: Dược lực học và đáp ứng

Sau tiêm, hoạt tính yếu tố VIII tăng nhanh, có thể bắt đầu nhận thấy trong khoảng 30 phút và đạt đỉnh khoảng 90 phút đến 2 giờ. Tác dụng cầm máu không đồng nhất giữa các thể hemophilia và bệnh von Willebrand. Trong đái tháo nhạt trung ương, desmopressin làm giảm lượng nước tiểu, tăng độ thẩm thấu nước tiểu và giảm độ thẩm thấu huyết tương. Tác dụng chống bài niệu có thể kéo dài lâu hơn nhiều so với thời gian bán thải huyết tương.

Ki, Kd, IC50, EC50 và ED50 chỉ có ý nghĩa khi đi kèm đúng đích, loài, assay, đơn vị và nguồn. Field chưa có dữ liệu sẽ tự động được ẩn.

Chỉ định của Desmopressin

Liều dùng và cách sử dụng

Cảnh báo và lưu ý về Desmopressin

Đối tượng đặc biệt

Tương tác thuốc của Desmopressin

Tương tácMức độCơ chế / ảnh hưởngKhuyến nghị / xử tríTheo dõiBằng chứng / nguồn
Chlorpromazine

Chlorpromazine có thể làm tăng tác dụng chống bài niệu của desmopressin, tăng nguy cơ giữ nước và hạ natri máu.

Mức 3: Cân nhắc nguy cơ/lợi ích
Cơ chế:

Dược lực học: chlorpromazine có liên quan SIADH; phối hợp với desmopressin tạo tác dụng chống bài niệu cộng hợp.

Ảnh hưởng:

Hạ natri máu, đau đầu, buồn nôn, lú lẫn, co giật hoặc phù não trong trường hợp nặng.

Khuyến nghị:

monitor_closely

Xử trí:

Cân nhắc tránh ở người nguy cơ cao; tuân thủ hạn chế dịch theo nhãn desmopressin và theo dõi natri thường xuyên hơn.

Natri huyết thanh, cân nặng, lượng dịch vào/ra, triệu chứng thần kinh và dấu hiệu giữ nước.

Bằng chứng: high
Nguồn:

[eMC SmPC] | Desmopressin 120 micrograms Sublingual Tablets | Mục 4.5 – thuốc gây SIADH gồm chlorpromazine | https://www.medicines.org.uk/emc/product/14855/smpc | Kiểm tra ngày 2026-08-01

Thắc mắc về hoạt chất Desmopressin

Lưu ý: Nội dung chỉ nhằm mục đích cung cấp thông tin tham khảo về hoạt chất/dược chất, không thay thế chẩn đoán hoặc chỉ định điều trị của bác sĩ. Người bệnh không tự ý dùng, ngừng thuốc hoặc thay đổi liều khi chưa có hướng dẫn từ nhân viên y tế.
Đã có 2 lượt đọc bài viết này

Để lại một bình luận

Email của bạn sẽ không được hiển thị công khai. Các trường bắt buộc được đánh dấu *