Denosumab

Denosumab là kháng thể đơn dòng hoàn toàn ở người, gắn đặc hiệu với RANKL và làm giảm sự hình thành, hoạt động cũng như thời gian sống của tế bào hủy xương. Hoạt chất này có hai nhóm chế phẩm với chỉ định và liều không thể dùng thay thế cho nhau. Chế phẩm 60 mg, điển hình là Prolia, được tiêm dưới da mỗi 6 tháng để điều trị loãng xương hoặc mất xương ở một số nhóm nguy cơ cao. Chế phẩm 120 mg, điển hình là Xgeva, thường được dùng mỗi 4 tuần để phòng biến cố xương ở ung thư, điều trị u tế bào khổng lồ của xương và một số chỉ định khác theo từng quốc gia. Denosumab có thể gây hạ calci máu nghiêm trọng, hoại tử xương hàm, gãy xương đùi không điển hình và gãy nhiều đốt sống sau khi ngừng thuốc. Thuốc phải được chỉ định, tiêm và theo dõi bởi nhân viên y tế; người bệnh không tự đổi chế phẩm, bỏ liều hoặc ngừng điều trị.

✍️ Chịu trách nhiệm chuyên môn: DS. Tuấn (Dược sĩ lâm sàng)🕘 Rà soát chuyên môn lần cuối: 10/07/2026

Nội dung chính

  • Nhóm thuốc: Kháng thể đơn dòng ức chế RANKL
  • Mã ATC: M05BX04
  • Chế phẩm 60 mg: Thường dùng trong loãng xương và mất xương; tiêm mỗi 6 tháng
  • Chế phẩm 120 mg: Thường dùng trong bệnh xương liên quan ung thư hoặc u tế bào khổng lồ của xương; tiêm mỗi 4 tuần
  • Đường dùng: Tiêm dưới da
  • Nguy cơ quan trọng: Hạ calci máu, hoại tử xương hàm, gãy xương đùi không điển hình, gãy nhiều đốt sống sau ngừng thuốc
  • Suy thận: Không điều chỉnh liều theo dược động học nhưng nguy cơ hạ calci máu tăng rõ, đặc biệt ở bệnh thận mạn tiến triển
  • Lưu ý thiết yếu: Điều chỉnh hạ calci máu trước điều trị; bổ sung calci và vitamin D theo hướng dẫn; không dùng đồng thời nhiều sản phẩm chứa denosumab
  • Prolia, Xgeva và các chế phẩm chứa denosumab khác không được tự hoán đổi theo cùng một liều vì chỉ định, hàm lượng và lịch dùng khác nhau.

Hoạt chất Denosumab là gì?

Denosumab là thuốc sinh học ức chế quá trình hủy xương. Thuốc gắn với RANKL, một protein cần thiết cho sự hình thành và hoạt động của tế bào hủy xương, từ đó làm giảm mất xương và các biến cố do phá hủy xương.

CHUYÊN LUẬN DƯỢC CHẤT

Denosumab

CAS 615258-40-7

Danh pháp · định danh phân tử · tính chất vật lý · tính chất lý–hóa · độ ổn định · tiêu chuẩn dược điển

Danh pháp

Hệ thống tên gọi chuẩn của dược chất

Tên hoạt chất

Denosumab

Tên tiếng Anh / tên chung quốc tế (INN)

Denosumab

Tên khác / tên đồng nghĩa

Tên biệt dược được ghi nhận phổ biến gồm Prolia và Xgeva. Tại Việt Nam, tài liệu chính thức còn ghi nhận sản phẩm Corora chứa denosumab 60 mg/mL.

Tên Latinh / tên dược điển

Denosumabum

Tên USAN

denosumab

Định danh & cấu trúc phân tử

Mã định danh và biểu diễn cấu trúc phân tử

Số đăng ký CAS

615258-40-7

UNII

4EQZ6YO2HI

PubChem CID

Không có CID

RxNorm CUI

993449

Dược động học của Denosumab

Dược động học của denosumab thay đổi theo liều và lịch dùng. Sau tiêm dưới da, thuốc được hấp thu chậm, đạt nồng độ đỉnh sau nhiều ngày và có thời gian bán thải khoảng 25–28 ngày. Ở chế độ 60 mg mỗi 6 tháng không ghi nhận tích lũy đáng kể; với 120 mg mỗi 4 tuần, thuốc có thể tích lũy khoảng 2,8 lần và đạt trạng thái ổn định sau khoảng 6 tháng.

Giai đoạn I: Hấp thu

Sau một liều Prolia 60 mg tiêm dưới da, thời gian đạt nồng độ đỉnh trung vị khoảng 10 ngày, với phạm vi được ghi nhận từ 3–21 ngày. Với Xgeva, sự hấp thu có tính phi tuyến ở liều thấp và gần tỷ lệ thuận với liều từ khoảng 60 mg trở lên.

Các thông số hấp thu và phơi nhiễm
F · Sinh khả dụng

Sinh khả dụng sau tiêm dưới da phụ thuộc liều và nghiên cứu. Tài liệu EMA của Prolia ghi nhận sinh khả dụng khoảng 78% ở liều 1 mg/kg, trong khi nhãn Xgeva ghi nhận sinh khả dụng khoảng 62% với chế độ 120 mg. Các giá trị này không nên dùng để quy đổi liều giữa hai chế phẩm.

Giai đoạn II: Phân bố

Sau liều Prolia 60 mg, thể tích phân bố biểu kiến trung bình được báo cáo khoảng 5,2 lít. Với chế độ Xgeva, cân nặng có thể ảnh hưởng đến độ thanh thải và thể tích phân bố, nhưng nhãn không xác định cần điều chỉnh liều thường quy chỉ dựa trên cân nặng.

Giai đoạn III: Chuyển hóa

Denosumab được dự đoán bị phân giải theo những con đường dị hóa thông thường của immunoglobulin thành các peptide nhỏ và acid amin. Thuốc không được chuyển hóa chủ yếu qua cytochrome P450.

Giai đoạn IV: Thải trừ

Denosumab được loại bỏ chủ yếu bằng quá trình dị hóa protein, không phải bài tiết qua thận dưới dạng thuốc nguyên vẹn như nhiều phân tử nhỏ. Tỷ lệ định lượng cụ thể được thải qua nước tiểu hoặc phân.

Các thông số và đường thải trừ
t½ · Thời gian bán thải

Thời gian bán thải trung bình khoảng 25,4 ngày sau liều Prolia 60 mg và khoảng 28 ngày trong các nghiên cứu Xgeva 120 mg.

CL · Độ thanh thải toàn phần

Giá trị độ thanh thải tuyệt đối thống nhất cho tất cả chế độ liều denosumab. Độ thanh thải có đặc điểm phi tuyến, liên quan đến cơ chế gắn đích và quá trình phân giải protein; suy thận không làm thay đổi dược động học đến mức cần hiệu chỉnh liều.

Yếu tố ảnh hưởng đến dược động học

Tuổi, giới tính, chủng tộc và suy thận không cho thấy ảnh hưởng có ý nghĩa lâm sàng đến dược động học trong các phân tích của nhãn. Cân nặng ảnh hưởng đến mức phơi nhiễm ở chế độ Xgeva nhưng không dẫn đến khuyến nghị chỉnh liều thường quy. Chưa có nghiên cứu dược động học riêng đầy đủ ở người suy gan.

Thông số dược động học cần được đọc cùng đường dùng, liều, dạng bào chế, quần thể và nguồn dữ liệu. Hàng chưa có dữ liệu sẽ tự động được ẩn.

Dược lý và cơ chế của Denosumab

Denosumab thuộc nhóm thuốc chống hủy xương nhưng không phải bisphosphonate. Khác với bisphosphonate tích lũy trong khoáng xương, denosumab là kháng thể tuần hoàn trung hòa RANKL. Tác dụng ức chế hủy xương giảm dần sau khi ngừng thuốc và có thể xuất hiện hiện tượng tăng hoạt động hủy xương trở lại.

Phần III: Cơ chế tác dụng

Denosumab gắn với RANKL và ngăn RANKL hoạt hóa thụ thể RANK trên bề mặt tế bào tiền hủy xương và tế bào hủy xương trưởng thành. Quá trình này làm giảm sự hình thành, chức năng và thời gian sống của tế bào hủy xương, từ đó giảm hủy xương, tăng khối lượng xương và giảm phá hủy xương liên quan khối u.

Phần IV: Dược lực học và đáp ứng

Sau khi tiêm Prolia 60 mg, dấu ấn hủy xương CTX giảm khoảng 85% trong vòng 3 ngày và đạt mức giảm tối đa trong khoảng một tháng. Khi ngừng thuốc, các dấu ấn hủy xương có thể tăng cao hơn mức ban đầu khoảng 40–60% rồi trở về gần mức ban đầu trong khoảng 12 tháng. Tác dụng hồi phục này liên quan đến nguy cơ mất xương nhanh và gãy nhiều đốt sống nếu ngừng điều trị mà không có kế hoạch chuyển tiếp phù hợp.

Ki, Kd, IC50, EC50 và ED50 chỉ có ý nghĩa khi đi kèm đúng đích, loài, assay, đơn vị và nguồn. Field chưa có dữ liệu sẽ tự động được ẩn.

Chỉ định của Denosumab

Liều dùng và cách sử dụng

Cảnh báo và lưu ý về Denosumab

Đối tượng đặc biệt

Tương tác thuốc của Denosumab

Chưa có chương trình nghiên cứu tương tác thuốc–thuốc chính thức toàn diện. Denosumab không cho thấy ảnh hưởng có ý nghĩa đến chuyển hóa midazolam qua CYP3A4. Các thuốc điều trị ung thư dùng đồng thời không làm thay đổi đáng kể mức phơi nhiễm hoặc dược lực học của Xgeva trong dữ liệu nhãn.

Cần lưu ý:

  • Không dùng đồng thời hai hoặc nhiều sản phẩm chứa denosumab.
  • Thuốc làm giảm calci, thuốc calcimimetic và các tình trạng gây rối loạn chuyển hóa khoáng có thể làm tăng nguy cơ hạ calci máu.
  • Corticosteroid, hóa trị, thuốc chống tạo mạch và thủ thuật nha khoa xâm lấn có thể góp phần làm tăng nguy cơ hoại tử xương hàm; cần đánh giá toàn bộ phác đồ và yếu tố nguy cơ.

Thắc mắc về hoạt chất Denosumab

Lưu ý: Nội dung chỉ nhằm mục đích cung cấp thông tin tham khảo về hoạt chất/dược chất, không thay thế chẩn đoán hoặc chỉ định điều trị của bác sĩ. Người bệnh không tự ý dùng, ngừng thuốc hoặc thay đổi liều khi chưa có hướng dẫn từ nhân viên y tế.
Đã có 1 lượt đọc bài viết này

Để lại một bình luận

Email của bạn sẽ không được hiển thị công khai. Các trường bắt buộc được đánh dấu *