Asciminib là hoạt chất điều trị ung thư dạng thuốc kê đơn, thuộc nhóm ức chế tyrosine kinase BCR::ABL1. Thuốc được dùng đường uống trong một số trường hợp bạch cầu mạn dòng tủy Philadelphia dương tính giai đoạn mạn tính (Ph+ CML-CP) ở người lớn theo nhãn được phê duyệt. Điểm khác biệt về cơ chế là asciminib gắn vào túi myristoyl của ABL, từ đó ức chế hoạt tính kinase của protein dung hợp BCR::ABL1. Nội dung dưới đây nhằm cung cấp thông tin y khoa trung lập về Asciminib, bao gồm cơ chế, chỉ định, dược động học, liều tham khảo, tương tác thuốc và các cảnh báo an toàn quan trọng. Người bệnh không nên tự ý mua, dùng, tăng giảm liều hoặc ngừng thuốc; mọi quyết định điều trị cần do bác sĩ chuyên khoa hoặc dược sĩ lâm sàng hướng dẫn.
Nội dung chính
- Asciminib là thuốc nhắm đích BCR-ABL dùng trong một số trường hợp CML Ph dương tính.
- Bối cảnh sử dụng phụ thuộc giai đoạn bệnh, điều trị trước đó và đột biến liên quan.
- Cần theo dõi bởi bác sĩ huyết học/ung bướu.
- Có thể gây giảm tế bào máu, vấn đề tụy, tăng huyết áp hoặc bất thường xét nghiệm.
- Báo bác sĩ về thuốc đang dùng, bệnh tim mạch, bệnh tụy và kế hoạch mang thai.
Hoạt chất Asciminib là gì?
Asciminib là hoạt chất ức chế tyrosine kinase ABL/BCR-ABL1, dùng đường uống trong điều trị một số trường hợp Ph+ CML-CP ở người lớn theo nhãn được phê duyệt. Đây là thuốc kê đơn, không dùng để tự điều trị.
Asciminib
Danh pháp · định danh phân tử · tính chất vật lý · tính chất lý–hóa · độ ổn định · tiêu chuẩn dược điển
Danh pháp
Hệ thống tên gọi chuẩn của dược chất
| Tên hoạt chất | Asciminib |
|---|---|
| Tên tiếng Anh / tên chung quốc tế (INN) | Asciminib |
| Tên IUPAC | N-[4-[chloro(difluoro)methoxy]phenyl]-6-[(3R)-3-hydroxypyrrolidin-1-yl]-5-(1H-pyrazol-5-yl)pyridine-3-carboxamide |
| Tên khác / tên đồng nghĩa | Asciminib hydrochloride; ABL001; Scemblix là tên thương mại/chế phẩm chứa asciminib, không phải khuyến nghị sử dụng. |
| Tên Latinh / tên dược điển | asciminibum |
| Tên USAN | asciminib |
Định danh & cấu trúc phân tử
Mã định danh và biểu diễn cấu trúc phân tử
| Số đăng ký CAS | 1492952-76-7 |
|---|---|
| UNII | L1F3R18W77 |
| PubChem CID | 72165228 |
| RxNorm CUI | 2584304 |
| Công thức phân tử | C20H18ClF2N5O3 |
Dược động học của Asciminib
Ở trạng thái ổn định, phơi nhiễm asciminib tăng hơi hơn tỷ lệ liều trong khoảng 10–200 mg dùng một hoặc hai lần mỗi ngày; trạng thái ổn định đạt trong khoảng 3 ngày. Thức ăn làm giảm phơi nhiễm nên thuốc được khuyến cáo dùng không cùng thức ăn theo nhãn.
Giai đoạn I: Hấp thu
Thời gian đạt nồng độ đỉnh trong huyết tương (Tmax) trung vị khoảng 2,5 giờ, dao động 2–3 giờ.
| F · Sinh khả dụng | Sinh khả dụng tuyệt đối. Theo nhãn chính thức, bữa ăn nhiều chất béo làm giảm AUC khoảng 62% và Cmax khoảng 68%; bữa ăn ít chất béo làm giảm AUC khoảng 30% và Cmax khoảng 35% so với tình trạng nhịn ăn. |
|---|
Giai đoạn II: Phân bố
Thể tích phân bố biểu kiến ở trạng thái ổn định khoảng 151 L. Asciminib là thành phần lưu hành chính trong huyết tương và gắn protein huyết tương người khoảng 97% trong điều kiện in vitro.
Giai đoạn III: Chuyển hóa
Asciminib được chuyển hóa qua oxy hóa trung gian CYP3A4 và glucuronid hóa qua UGT2B7, UGT2B17.
Giai đoạn IV: Thải trừ
Sau một liều uống asciminib đánh dấu phóng xạ 80 mg ở người khỏe mạnh, khoảng 80% liều được thu hồi trong phân, trong đó 57% dạng không đổi; khoảng 11% trong nước tiểu, trong đó 2,5% dạng không đổi. Asciminib cũng được thải qua bài tiết mật liên quan BCRP.
| t½ · Thời gian bán thải | Thời gian bán thải cuối khoảng 5,5 giờ ở liều 40 mg hai lần/ngày hoặc 80 mg một lần/ngày; khoảng 9,0 giờ ở liều 200 mg hai lần/ngày. |
|---|---|
| CL · Độ thanh thải toàn phần | Độ thanh thải biểu kiến toàn phần khoảng 6,7 L/giờ ở liều 40 mg hai lần/ngày hoặc 80 mg một lần/ngày; khoảng 4,1 L/giờ ở liều 200 mg hai lần/ngày. |
Yếu tố ảnh hưởng đến dược động học
Thức ăn làm giảm phơi nhiễm asciminib. Thuốc ức chế hoặc cảm ứng CYP3A4 mạnh, dung dịch itraconazole chứa hydroxypropyl-β-cyclodextrin và các thuốc là cơ chất CYP3A4, CYP2C9, P-gp hoặc BCRP có thể ảnh hưởng đến an toàn/hiệu quả và cần được bác sĩ/dược sĩ đánh giá.
Thông số dược động học cần được đọc cùng đường dùng, liều, dạng bào chế, quần thể và nguồn dữ liệu. Hàng chưa có dữ liệu sẽ tự động được ẩn.
Dược lý và cơ chế của Asciminib
Thuốc chống ung thư và điều hòa miễn dịch; thuốc chống ung thư; thuốc ức chế protein kinase; phân nhóm BCR-ABL tyrosine kinase inhibitors theo ATC.
Phần III: Cơ chế tác dụng
Asciminib ức chế hoạt tính kinase ABL1 của protein dung hợp BCR::ABL1 bằng cách gắn vào túi myristoyl của ABL. Trong nghiên cứu tiền lâm sàng, thuốc cho thấy hoạt tính với BCR::ABL1 kiểu hoang dại và một số dạng đột biến, bao gồm T315I.
Phần IV: Dược lực học và đáp ứng
Phơi nhiễm thấp hơn liên quan đến mức giảm BCR::ABL1 nhỏ hơn và tỷ lệ đáp ứng phân tử lớn thấp hơn ở tuần 24; phơi nhiễm cao hơn liên quan đến tăng nhẹ một số phản ứng bất lợi như tăng lipase, giảm hemoglobin, tăng ALT/AST hoặc bilirubin. Dữ liệu lâm sàng không cho thấy asciminib gây tăng trung bình lớn khoảng QTc trên 20 mili giây ở liều khuyến cáo tối đa, nhưng không loại trừ được tăng nhỏ dưới 10 mili giây.
Ki, Kd, IC50, EC50 và ED50 chỉ có ý nghĩa khi đi kèm đúng đích, loài, assay, đơn vị và nguồn. Field chưa có dữ liệu sẽ tự động được ẩn.
Chỉ định của Asciminib
Chỉ định được phê duyệt theo nhãn FDA: điều trị người lớn mắc bạch cầu mạn dòng tủy Philadelphia dương tính giai đoạn mạn tính (Ph+ CML-CP) mới chẩn đoán; Ph+ CML-CP đã điều trị trước đó; và Ph+ CML-CP có đột biến T315I. Chỉ định mới chẩn đoán theo nhãn FDA được phê duyệt accelerated approval dựa trên tỷ lệ đáp ứng phân tử lớn và có thể phụ thuộc xác nhận lợi ích lâm sàng trong nghiên cứu xác nhận.
Liều dùng và cách sử dụng
Thông tin liều dùng chỉ mang tính tham khảo, người bệnh cần dùng thuốc theo chỉ định của bác sĩ hoặc hướng dẫn của dược sĩ. Theo nhãn FDA, liều khuyến cáo cho người lớn mới chẩn đoán hoặc đã điều trị trước đó Ph+ CML-CP là 80 mg uống một lần/ngày hoặc 40 mg uống hai lần/ngày. Với Ph+ CML-CP có đột biến T315I, liều khuyến cáo là 200 mg uống hai lần/ngày. Liều có thể thay đổi theo tình trạng bệnh, khả năng dung nạp, tương tác thuốc và quyết định chuyên môn.
Dùng đường uống không cùng thức ăn; tránh ăn ít nhất 2 giờ trước và 1 giờ sau khi dùng thuốc theo nhãn. Nuốt nguyên viên, không bẻ, nghiền hoặc nhai. Không tự ý thay đổi liều, lịch dùng hoặc ngừng thuốc khi chưa có hướng dẫn của nhân viên y tế.
Theo nhãn, cần theo dõi công thức máu mỗi 2 tuần trong 3 tháng đầu và hằng tháng sau đó hoặc theo chỉ định lâm sàng. Cần theo dõi amylase/lipase, huyết áp, dấu hiệu độc tính tụy, quá mẫn và biến cố tim mạch, đặc biệt ở người có yếu tố nguy cơ.
Cảnh báo và lưu ý về Asciminib
Theo nhãn DailyMed/FDA, không có chống chỉ định được liệt kê. Tuy nhiên, người bệnh vẫn cần khai báo tiền sử dị ứng, bệnh tim mạch, viêm tụy, thuốc đang dùng và các bệnh đi kèm để bác sĩ/dược sĩ đánh giá an toàn.
Các phản ứng bất lợi thường gặp có thể gồm đau cơ xương khớp, phát ban, mệt mỏi, nhiễm khuẩn đường hô hấp trên, đau đầu, đau bụng, đau khớp, tiêu chảy; ở nhóm T315I cũng ghi nhận buồn nôn. Bất thường xét nghiệm có thể gồm giảm hemoglobin/bạch cầu trung tính/tiểu cầu, tăng lipase/amylase, tăng ALT/AST, tăng triglyceride, tăng bilirubin hoặc các thay đổi sinh hóa khác.
Cần lưu ý suy tủy nặng như giảm tiểu cầu hoặc giảm bạch cầu trung tính, độc tính tụy/viêm tụy, tăng huyết áp, phản ứng quá mẫn, độc tính tim mạch bao gồm biến cố thiếu máu cục bộ, huyết khối/emboli động mạch, suy tim, rối loạn nhịp và nguy cơ gây hại thai. Người bệnh cần liên hệ cơ sở y tế khi có dấu hiệu nhiễm trùng, chảy máu bất thường, đau bụng dữ dội, khó thở, đau ngực, yếu/numb một bên cơ thể, dị ứng hoặc triệu chứng tim mạch.
Asciminib là thuốc kê đơn điều trị ung thư, cần dùng dưới giám sát chuyên khoa. Cần thận trọng ở người có tiền sử viêm tụy, tăng huyết áp, bệnh tim mạch hoặc yếu tố nguy cơ tim mạch, rối loạn huyết học, phụ nữ có khả năng mang thai và người đang dùng nhiều thuốc có nguy cơ tương tác.
Bảo quản viên nén ở 20–25°C; cho phép dao động 15–30°C theo điều kiện nhiệt độ phòng kiểm soát. Bảo quản trong bao bì gốc để tránh ẩm và để xa tầm tay trẻ em.
Đối tượng đặc biệt
Độ an toàn và hiệu quả của SCEMBLIX ở bệnh nhi chưa được thiết lập theo nhãn FDA.
Trong dữ liệu lâm sàng gộp, 23% người dùng SCEMBLIX từ 65 tuổi trở lên và 6% từ 75 tuổi trở lên; nhìn chung không ghi nhận khác biệt tổng thể về an toàn hoặc hiệu quả so với người trẻ hơn. Việc dùng thuốc vẫn cần cá thể hóa theo bệnh nền và thuốc dùng kèm.
Dựa trên dữ liệu động vật và cơ chế tác dụng, asciminib có thể gây hại cho thai. Không có dữ liệu đầy đủ ở phụ nữ mang thai để đánh giá nguy cơ liên quan thuốc. Phụ nữ có khả năng mang thai cần được đánh giá thai trước điều trị và dùng biện pháp tránh thai hiệu quả trong quá trình điều trị và 1 tuần sau liều cuối theo nhãn.
Chưa có dữ liệu về sự hiện diện của asciminib hoặc chất chuyển hóa trong sữa mẹ, ảnh hưởng lên trẻ bú mẹ hoặc tạo sữa. Do nguy cơ phản ứng bất lợi nghiêm trọng ở trẻ bú mẹ, nhãn khuyến cáo không cho con bú trong khi điều trị và trong 1 tuần sau liều cuối.
Theo nhãn FDA, không cần chỉnh liều ở người suy gan nhẹ đến nặng. Ở suy gan nặng, AUC và Cmax tăng lần lượt khoảng 33% và 4% sau liều đơn 40 mg; thay đổi phơi nhiễm không được xem là có ý nghĩa lâm sàng.
Theo nhãn FDA, không cần chỉnh liều ở người suy thận nhẹ đến nặng có eGFR 15–89 mL/phút/1,73 m2 và không cần lọc máu. Ở người có eGFR 13 đến dưới 30 mL/phút/1,73 m2 không cần lọc máu, AUC tăng khoảng 57% và Cmax tăng khoảng 6% sau liều đơn 40 mg; thay đổi phơi nhiễm không được xem là có ý nghĩa lâm sàng.
Tương tác thuốc của Asciminib
Asciminib là cơ chất CYP3A4; dùng cùng thuốc ức chế CYP3A4 mạnh có thể tăng phơi nhiễm, đặc biệt cần theo dõi ở liều 200 mg hai lần/ngày. Thuốc cảm ứng CYP3A4 mạnh có thể làm giảm phơi nhiễm. Tránh phối hợp với dung dịch itraconazole chứa hydroxypropyl-β-cyclodextrin. Asciminib có thể ức chế CYP3A4, CYP2C9, P-gp và BCRP; cần thận trọng với các cơ chất có khoảng điều trị hẹp hoặc nguy cơ độc tính nghiêm trọng, bao gồm khuyến cáo tránh rosuvastatin theo nhãn.
Thắc mắc về hoạt chất Asciminib
Asciminib là thuốc kê đơn dùng đường uống, ức chế tyrosine kinase BCR::ABL1 bằng cách gắn vào túi myristoyl của ABL. Thuốc được dùng trong một số trường hợp Ph+ CML-CP ở người lớn theo nhãn được phê duyệt.
Không. Asciminib là thuốc kê đơn điều trị ung thư, cần có chỉ định và theo dõi của bác sĩ chuyên khoa. Người bệnh không tự ý mua, dùng, tăng giảm liều hoặc ngừng thuốc.
Theo nhãn FDA, Asciminib được chỉ định cho người lớn mắc Ph+ CML giai đoạn mạn tính mới chẩn đoán, đã điều trị trước đó, hoặc có đột biến T315I. Chỉ định có thể khác giữa từng quốc gia hoặc nhãn sản phẩm.
Cần báo ngay khi có sốt, dấu hiệu nhiễm trùng, chảy máu hoặc bầm tím bất thường, đau bụng dữ dội, buồn nôn/nôn kéo dài, tăng huyết áp, khó thở, đau ngực, triệu chứng thần kinh, phát ban hoặc dấu hiệu dị ứng.
Asciminib có thể gây hại cho thai theo dữ liệu động vật và cơ chế tác dụng. Nhãn khuyến cáo không cho con bú trong thời gian điều trị và 1 tuần sau liều cuối. Cần trao đổi với bác sĩ nếu đang mang thai, dự định mang thai hoặc cho con bú.

