Articaine

Articaine là hoạt chất gây tê tại chỗ thuộc nhóm amide, thường được dùng trong nha khoa dưới dạng articaine hydrochloride phối hợp epinephrine. Hoạt chất này được sử dụng để gây tê thấm hoặc gây tê dẫn truyền trong các thủ thuật nha khoa đơn giản và phức tạp ở người lớn và trẻ từ 4 tuổi trở lên theo nhãn thuốc được phê duyệt. Articaine không phải thuốc để người bệnh tự mua hoặc tự sử dụng; việc dùng thuốc cần do nha sĩ/bác sĩ được đào tạo thực hiện, có theo dõi và sẵn phương tiện xử trí phản ứng bất lợi. Bài viết này cung cấp thông tin y khoa trung lập về cơ chế, dược động học, liều tham khảo, tác dụng không mong muốn, tương tác và các nhóm cần thận trọng. Nội dung không thay thế tư vấn của bác sĩ hoặc dược sĩ. (DailyMed)

✍️ Chịu trách nhiệm chuyên môn: DS. Tuấn (Dược sĩ lâm sàng)🕘 Rà soát chuyên môn lần cuối: 09/07/2026

Nội dung chính

  • Articaine là thuốc gây tê tại chỗ dùng trong thủ thuật nha khoa.
  • Bối cảnh dùng gồm gây tê thấm hoặc dẫn truyền trong thủ thuật răng miệng.
  • Chỉ dùng bởi nhân viên y tế được đào tạo về gây tê và xử trí phản ứng cấp.
  • Có thể gây tê kéo dài, chóng mặt, phản ứng dị ứng hoặc ảnh hưởng tim mạch tùy phối hợp.
  • Báo nha sĩ/bác sĩ về dị ứng thuốc tê, bệnh tim, thuốc đang dùng và thai kỳ.

Hoạt chất Articaine là gì?

Articaine là thuốc gây tê tại chỗ nhóm amide, được dùng trong nha khoa để làm mất cảm giác tạm thời tại vùng thủ thuật khi được tiêm đúng kỹ thuật bởi nhân viên y tế/nha sĩ. (DailyMed)

CHUYÊN LUẬN DƯỢC CHẤT

Articaine

CAS 23964-58-1 Công thức C13H20N2O3S

Danh pháp · định danh phân tử · tính chất vật lý · tính chất lý–hóa · độ ổn định · tiêu chuẩn dược điển

Danh pháp

Hệ thống tên gọi chuẩn của dược chất

Tên hoạt chất

Articaine

Tên tiếng Anh / tên chung quốc tế (INN)

Articaine

Tên IUPAC

methyl 4-methyl-3-[2-(propylamino)propanoylamino]thiophene-2-carboxylate

Tên khác / tên đồng nghĩa

Articaine hydrochloride, Articaine HCl, Carticaine; dạng phối hợp thường gặp: articaine hydrochloride and epinephrine/adrenaline. (KEGG)

Tên Latinh / tên dược điển

articainum

Định danh & cấu trúc phân tử

Mã định danh và biểu diễn cấu trúc phân tử

Số đăng ký CAS

23964-58-1

UNII

D3SQ406G9X

PubChem CID

32170

RxNorm CUI

592464

Công thức phân tử

C13H20N2O3S

Dược động học của Articaine

Sau tiêm nha khoa đường dưới niêm mạc, articaine được hấp thu vào tuần hoàn, đạt nồng độ đỉnh trong máu trong khoảng vài chục phút tùy số liều và tổng liều. Articaine gắn protein huyết tương khoảng 60–80%, chuyển hóa chủ yếu bởi plasma carboxyesterase thành articainic acid không hoạt tính và thải trừ chủ yếu qua nước tiểu. (DailyMed)

Giai đoạn I: Hấp thu

Theo nhãn DailyMed, sau tiêm nha khoa dưới niêm mạc với dung dịch articaine có epinephrine 1:200.000, articaine đạt nồng độ đỉnh trong máu khoảng 25 phút sau một liều và khoảng 48 phút sau ba liều; sau liều gần tối đa 476 mg, nồng độ đỉnh đạt khoảng 22 phút sau dùng. (DailyMed)

Giai đoạn II: Phân bố

Khoảng 60–80% articaine HCl gắn với albumin huyết thanh người và gamma-globulin ở 37°C trong nghiên cứu in vitro. (DailyMed)

Giai đoạn III: Chuyển hóa

Articaine HCl được chuyển hóa bởi plasma carboxyesterase thành chất chuyển hóa chính là articainic acid không hoạt tính; hệ CYP450 ở microsome gan người chuyển hóa khoảng 5–10% lượng articaine có sẵn, gần như chuyển hoàn toàn thành articainic acid trong thử nghiệm in vitro. (DailyMed)

Giai đoạn IV: Thải trừ

Articaine được thải trừ chủ yếu qua nước tiểu; với liều 476 mg, khoảng 53–57% liều dùng được đào thải trong 24 giờ đầu sau tiêm dưới niêm mạc. Articainic acid là chất chuyển hóa chính trong nước tiểu; articaine nguyên vẹn chỉ chiếm khoảng 2% tổng liều bài tiết qua nước tiểu. (DailyMed)

Các thông số và đường thải trừ
t½ · Thời gian bán thải

Theo nhãn DailyMed, ở liều 476 mg articaine, thời gian bán thải là 43,8 phút với chế phẩm chứa epinephrine 1:100.000 và 44,4 phút với chế phẩm chứa epinephrine 1:200.000. (DailyMed)

Yếu tố ảnh hưởng đến dược động học

Epinephrine được phối hợp để làm chậm hấp thu vào tuần hoàn chung và kéo dài nồng độ hoạt chất tại mô. Liều thấp hơn hoặc giảm liều có thể cần ở người suy nhược, bệnh cấp tính, người cao tuổi và trẻ em tùy tuổi, cân nặng và tình trạng thể chất. Chưa có nghiên cứu trên bệnh nhân suy gan hoặc suy thận trong nhãn trích dẫn; cần thận trọng ở bệnh nhân bệnh gan nặng. (DailyMed)

Thông số dược động học cần được đọc cùng đường dùng, liều, dạng bào chế, quần thể và nguồn dữ liệu. Hàng chưa có dữ liệu sẽ tự động được ẩn.

Dược lý và cơ chế của Articaine

Thuốc gây tê tại chỗ nhóm amide, phân nhóm ATC N01BB; chế phẩm phối hợp với epinephrine/adrenaline được xếp trong nhóm articaine combinations N01BB58. (KEGG)

Phần III: Cơ chế tác dụng

Articaine HCl ức chế sự tạo thành và dẫn truyền xung thần kinh, được mô tả là làm tăng ngưỡng kích thích điện của dây thần kinh, làm chậm lan truyền xung thần kinh và giảm tốc độ tăng của điện thế hoạt động. Epinephrine là chất co mạch được thêm vào để làm chậm hấp thu toàn thân và kéo dài nồng độ hoạt chất tại mô. (DailyMed)

Phần IV: Dược lực học và đáp ứng

Trình tự mất chức năng thần kinh trên lâm sàng thường là: đau, nhiệt độ, xúc giác, cảm giác bản thể và trương lực cơ vân. Nhãn DailyMed ghi thời gian khởi phát gây tê trong vòng 1–9 phút sau tiêm; gây tê hoàn toàn kéo dài khoảng 1 giờ với gây tê thấm và đến khoảng 2 giờ với gây tê dẫn truyền. (DailyMed)

Ki, Kd, IC50, EC50 và ED50 chỉ có ý nghĩa khi đi kèm đúng đích, loài, assay, đơn vị và nguồn. Field chưa có dữ liệu sẽ tự động được ẩn.

Chỉ định của Articaine

Liều dùng và cách sử dụng

Cảnh báo và lưu ý về Articaine

Đối tượng đặc biệt

Tương tác thuốc của Articaine

Dung dịch gây tê chứa epinephrine có thể gây tăng huyết áp nặng và kéo dài khi dùng cho bệnh nhân đang dùng thuốc ức chế monoamine oxidase, thuốc chẹn beta-adrenergic không chọn lọc hoặc thuốc chống trầm cảm ba vòng. Phenothiazine và butyrophenone có thể làm giảm hoặc đảo ngược tác dụng tăng huyết áp của epinephrine. Nguy cơ methemoglobinemia có thể tăng khi dùng cùng các thuốc oxy hóa như nitrate/nitrite, một số thuốc gây tê tại chỗ khác, dapsone, nitrofurantoin, sulfonamide, chloroquine, primaquine, phenobarbital, phenytoin, sodium valproate, acetaminophen, metoclopramide, quinine và sulfasalazine. (DailyMed)

Thắc mắc về hoạt chất Articaine

Lưu ý: Nội dung chỉ nhằm mục đích cung cấp thông tin tham khảo về hoạt chất/dược chất, không thay thế chẩn đoán hoặc chỉ định điều trị của bác sĩ. Người bệnh không tự ý dùng, ngừng thuốc hoặc thay đổi liều khi chưa có hướng dẫn từ nhân viên y tế.
Đã có 2 lượt đọc bài viết này

Để lại một bình luận

Email của bạn sẽ không được hiển thị công khai. Các trường bắt buộc được đánh dấu *