Acid Tiaprofenic

Acid Tiaprofenic, tên INN tiếng Anh là tiaprofenic acid, là một thuốc chống viêm không steroid thuộc nhóm dẫn xuất acid propionic. Hoạt chất này có tác dụng giảm đau, chống viêm và hạ sốt thông qua ức chế tổng hợp prostaglandin. Một số nhãn thuốc/SmPC ghi nhận Acid Tiaprofenic được dùng để điều trị triệu chứng trong viêm khớp dạng thấp, thoái hóa khớp, viêm cột sống dính khớp và các tình trạng đau – viêm cơ xương khớp. Người bệnh không nên tự ý dùng, tăng liều hoặc kéo dài thời gian điều trị vì NSAID có thể gây biến cố tiêu hóa, tim mạch, thận và phản ứng tiết niệu như viêm bàng quang.

✍️ Chịu trách nhiệm chuyên môn: DS. Tuấn (Dược sĩ lâm sàng)🕘 Rà soát chuyên môn lần cuối: 07/09/2026

Nội dung chính

  • Acid Tiaprofenic là NSAID có tác dụng giảm đau và chống viêm.
  • Bối cảnh dùng thường liên quan viêm khớp hoặc đau cơ xương khớp khi bác sĩ chỉ định.
  • Không tự phối hợp với NSAID khác, thuốc chống đông hoặc rượu.
  • Có thể gây kích ứng dạ dày, chảy máu tiêu hóa, ảnh hưởng thận hoặc viêm bàng quang.
  • Báo bác sĩ nếu có bệnh tim mạch, thận, loét dạ dày, hen hoặc đang mang thai.

Hoạt chất Acid Tiaprofenic là gì?

Acid Tiaprofenic là thuốc chống viêm không steroid dùng để giảm đau và giảm viêm trong một số bệnh lý cơ xương khớp theo chỉ định được phê duyệt tại từng quốc gia. Thuốc chỉ làm giảm triệu chứng trong thời gian sử dụng, không được trình bày như thuốc chữa khỏi hoặc ngăn tiến triển bệnh.

CHUYÊN LUẬN DƯỢC CHẤT

Acid Tiaprofenic

INN Tiaprofenic acid

CAS 33005-95-7 Công thức C14H12O3S

Danh pháp · định danh phân tử · tính chất vật lý · tính chất lý–hóa · độ ổn định · tiêu chuẩn dược điển

Danh pháp

Hệ thống tên gọi chuẩn của dược chất

Tên hoạt chất

Acid Tiaprofenic

Tên tiếng Anh / tên chung quốc tế (INN)

Tiaprofenic acid

Tên IUPAC

2-(5-benzoylthiophen-2-yl)propanoic acid

Tên hóa học khác

5-Benzoyl-alpha-methyl-2-thiopheneacetic acid

Tên khác / tên đồng nghĩa

Tiaprofenic acid; tiaprofenic acid; acid tiaprofenic; 2-(5-benzoylthiophen-2-yl)propanoic acid; 5-benzoyl-α-methyl-2-thiopheneacetic acid; Surgam là ví dụ tên thương mại trong một số nguồn, không phải tên hoạt chất.

Tên Latinh / tên dược điển

acidum tiaprofenicum

Định danh & cấu trúc phân tử

Mã định danh và biểu diễn cấu trúc phân tử

Số đăng ký CAS

33005-95-7

UNII

1LS1T6R34C

PubChem CID

5468

RxNorm CUI

38253

Công thức phân tử

C14H12O3S

Dược động học của Acid Tiaprofenic

Sau uống, Acid Tiaprofenic được hấp thu nhanh ở dạ dày và tá tràng; nồng độ đỉnh huyết thanh thường đạt trong khoảng 30–90 phút. Thuốc gắn protein huyết tương cao, khoảng 97–98%, có thời gian bán thải ngắn và được thải trừ chủ yếu qua nước tiểu dưới dạng thuốc hoặc chất chuyển hóa liên hợp. Dược động học có thể bị ảnh hưởng bởi thức ăn và chức năng thận.

Giai đoạn I: Hấp thu

Hấp thu nhanh sau đường uống; nồng độ đỉnh huyết thanh thường đạt sau 30–90 phút. Thức ăn có thể làm chậm hấp thu và thời gian đạt nồng độ đỉnh khoảng 10% theo monograph.

Các thông số hấp thu và phơi nhiễm
F · Sinh khả dụng

Sinh khả dụng định lượng tuyệt đối. Tài liệu dược động học mô tả tiaprofenic acid được hấp thu nhanh và gần như hoàn toàn sau đường uống; dạng giải phóng kéo dài có sinh khả dụng tương tự dạng giải phóng nhanh trong tài liệu tổng quan.

Giai đoạn II: Phân bố

Gắn protein huyết tương cao, khoảng 97–98%. Thuốc đạt nồng độ trong dịch khớp; ý nghĩa lâm sàng của tương quan nồng độ huyết thanh – dịch khớp chưa được xác định đầy đủ.

Giai đoạn III: Chuyển hóa

Tiaprofenic acid được chuyển hóa tạo các chất chuyển hóa không hoạt tính; tài liệu dược động học ghi nhận thải trừ đáng kể dưới dạng chất chuyển hóa liên hợp glucuronid.

Giai đoạn IV: Thải trừ

Thải trừ chủ yếu qua nước tiểu; SmPC ghi nhận khoảng 60% qua nước tiểu và phần còn lại qua mật. Monograph Canada mô tả 50% được thải trừ qua nước tiểu dưới dạng không đổi, kèm hai chất chuyển hóa không hoạt tính chiếm dưới 10%.

Các thông số và đường thải trừ
t½ · Thời gian bán thải

SmPC ghi nhận độ thanh thải huyết tương khoảng 6 L/giờ.

CL · Độ thanh thải toàn phần

SmPC ghi nhận độ thanh thải huyết tương khoảng 6 L/giờ.

Yếu tố ảnh hưởng đến dược động học

Thức ăn làm chậm hấp thu; chức năng thận ảnh hưởng đến tốc độ thải trừ thuốc và chất liên hợp; gắn protein cao làm tăng khả năng tương tác với một số thuốc cũng gắn protein hoặc có cửa sổ điều trị hẹp.

Thông số dược động học cần được đọc cùng đường dùng, liều, dạng bào chế, quần thể và nguồn dữ liệu. Hàng chưa có dữ liệu sẽ tự động được ẩn.

Dược lý và cơ chế của Acid Tiaprofenic

NSAID không chọn lọc, dẫn xuất acid propionic/2-arylpropionic acid, có đặc tính giảm đau, chống viêm và hạ sốt.

Phần III: Cơ chế tác dụng

Cơ chế chính xác tạo hiệu quả giảm đau – chống viêm chưa được mô tả hoàn toàn trong monograph. Tài liệu chính thức ghi nhận tiaprofenic acid ức chế enzyme prostaglandin synthetase, qua đó làm giảm tổng hợp prostaglandin liên quan đến đau và viêm.

Phần IV: Dược lực học và đáp ứng

Acid Tiaprofenic có tác dụng chống viêm, giảm đau và hạ sốt. Một số dữ liệu in vitro về sụn khớp được mô tả trong monograph, nhưng ý nghĩa lâm sàng cần được nghiên cứu thêm; không nên diễn giải như lợi ích điều trị đã được khẳng định.

Ki, Kd, IC50, EC50 và ED50 chỉ có ý nghĩa khi đi kèm đúng đích, loài, assay, đơn vị và nguồn. Field chưa có dữ liệu sẽ tự động được ẩn.

Chỉ định của Acid Tiaprofenic

Liều dùng và cách sử dụng

Cảnh báo và lưu ý về Acid Tiaprofenic

Đối tượng đặc biệt

Tương tác thuốc của Acid Tiaprofenic

Tương tácMức độCơ chế / ảnh hưởngKhuyến nghị / xử tríTheo dõiBằng chứng / nguồn
Cidofovir

NSAID được nhãn cidofovir liệt kê trong nhóm thuốc có khả năng gây độc thận chống chỉ định dùng đồng thời.

Kế thừa từ nhóm:
Mức 4: Phối hợp nguy hiểm
Cơ chế:

Tương tác dược lực học theo nhóm: NSAID có thể giảm tưới máu thận và gây tổn thương thận, cộng hợp với độc tính ống thận gần của cidofovir.

Ảnh hưởng:

Tăng nguy cơ suy thận cấp, tăng creatinine, giảm độ thanh thải và làm nặng độc tính cidofovir.

Khuyến nghị:

avoid_combination

Xử trí:

Tránh NSAID trong và quanh thời điểm dùng cidofovir; ngừng ít nhất 7 ngày trước cidofovir và dùng thuốc giảm đau/hạ sốt thay thế phù hợp.

Creatinine, CrCl/eGFR, protein niệu, huyết áp, tình trạng dịch và lượng nước tiểu.

Bằng chứng: high
Nguồn:

DailyMed | Cidofovir dihydrate injection, solution | Contraindications/Warnings/Drug Interactions: nephrotoxic agents | https://dailymed.nlm.nih.gov/dailymed/drugInfo.cfm?setid=44966a7e-d777-40fb-956f-d0f31f737848 | Kiểm tra ngày 2026-08-02
emc/UK SmPC | Cidofovir 75 mg/ml Concentrate for Solution for Infusion | Sections 4.3–4.5: nephrotoxicity and concomitant nephrotoxic agents | https://www.medicines.org.uk/emc/product/11151/smpc | Kiểm tra ngày 2026-08-02

Valacyclovir

Phối hợp valacyclovir với NSAID có thể làm tăng nguy cơ tổn thương thận cấp, đặc biệt ở người cao tuổi, nữ, tăng huyết áp, mất nước, suy thận hoặc đồng dùng thuốc ức chế hệ renin–angiotensin.

Kế thừa từ nhóm:
Mức 3: Cân nhắc nguy cơ/lợi ích
Cơ chế:

Cơ chế chưa được chứng minh hoàn toàn. NSAID làm giảm prostaglandin và tưới máu thận; mất nước/giảm mức lọc cầu thận có thể làm tăng nồng độ acyclovir trong ống thận. Một số NSAID có thể ảnh hưởng chất vận chuyển anion hữu cơ.

Ảnh hưởng:

Hai phân tích hệ thống báo cáo tự phát cho thấy tín hiệu AKI tăng khi phối hợp valacyclovir–NSAID. Trong một phân tích, AKI xuất hiện trong 19,4% báo cáo valacyclovir/NSAID so với 10,5% báo cáo acyclovir/NSAID; không thể dùng các tỷ lệ này để ước tính nguy cơ tuyệt đối.

Khuyến nghị:

use_alternative

Xử trí:

Ưu tiên acetaminophen hoặc lựa chọn không NSAID khi phù hợp. Nếu cần NSAID, đánh giá chức năng thận, tránh mất nước, hạn chế thời gian dùng và tránh phối hợp thêm thuốc độc thận/RAS inhibitor khi có thể.

Creatinine/eGFR, lượng nước tiểu và tình trạng hydrat hóa; theo dõi sớm trong tuần đầu, đặc biệt mùa nóng hoặc khi nôn/tiêu chảy; đánh giá triệu chứng độc thần kinh do tích lũy acyclovir.

Bằng chứng: low
Nguồn:

J-STAGE | Association between concomitant use of acyclovir or valacyclovir with NSAIDs and increased risk of acute kidney injury | Class-level FAERS analysis | https://www.jstage.jst.go.jp/article/bpb/41/2/41_b17-00547/_html/-char/en | Kiểm tra ngày 2026-08-02
Frontiers/PMC | Risk Evaluation for AKI induced by valacyclovir, analgesics, and RAS inhibitors | JADER analysis—NSAIDs | https://pmc.ncbi.nlm.nih.gov/articles/PMC6694181/ | Kiểm tra ngày 2026-08-02
DailyMed | VALACYCLOVIR Prescribing Information | Warning 5.2—Potentially nephrotoxic drugs | https://dailymed.nlm.nih.gov/dailymed/drugInfo.cfm?setid=7f5e96e0-534c-47a5-bb79-926088afc73c | Kiểm tra ngày 2026-08-02

Perindopril

NSAID có thể làm giảm tác dụng hạ huyết áp của perindopril và tăng nguy cơ suy giảm chức năng thận, kể cả suy thận cấp, đồng thời có thể làm tăng kali huyết.

Kế thừa từ nhóm:
Mức 2: Tương tác cần thận trọng
Cơ chế:

NSAID làm giảm prostaglandin thận và có thể làm giảm tưới máu cầu thận; khi kết hợp ACE inhibitor, cơ chế này có thể làm giảm GFR và đối kháng một phần tác dụng hạ áp.

Ảnh hưởng:

Giảm hiệu quả hạ huyết áp; tăng creatinine, giảm chức năng thận/AKI và tăng kali, nhất là người cao tuổi hoặc có chức năng thận nền kém.

Khuyến nghị:

monitor_closely

Xử trí:

Phối hợp thận trọng, đặc biệt ở người cao tuổi; bảo đảm tình trạng dịch phù hợp và đánh giá nguy cơ thận. Dùng NSAID liều thấp nhất/thời gian ngắn nhất khi cần theo chỉ định.

Kiểm tra chức năng thận sau khi bắt đầu phối hợp và định kỳ; theo dõi huyết áp và kali ở bệnh nhân nguy cơ.

Bằng chứng: high

Thắc mắc về hoạt chất Acid Tiaprofenic

Lưu ý: Nội dung chỉ nhằm mục đích cung cấp thông tin tham khảo về hoạt chất/dược chất, không thay thế chẩn đoán hoặc chỉ định điều trị của bác sĩ. Người bệnh không tự ý dùng, ngừng thuốc hoặc thay đổi liều khi chưa có hướng dẫn từ nhân viên y tế.
Đã có 3 lượt đọc bài viết này

Để lại một bình luận

Email của bạn sẽ không được hiển thị công khai. Các trường bắt buộc được đánh dấu *