Abacavir

Abacavir là hoạt chất kháng retrovirus thuộc nhóm thuốc ức chế men sao chép ngược nucleoside, thường được viết tắt là NRTI. Hoạt chất này được dùng phối hợp với các thuốc kháng HIV khác trong điều trị nhiễm HIV-1, không dùng đơn độc và không có tác dụng chữa khỏi HIV/AIDS. Một điểm an toàn rất quan trọng của Abacavir là nguy cơ phản ứng quá mẫn nghiêm trọng, đặc biệt ở người mang alen HLA-B5701; vì vậy, các nhãn thuốc chính thức khuyến cáo sàng lọc HLA-B5701 trước khi bắt đầu hoặc dùng lại Abacavir. Bài viết này cung cấp thông tin y khoa tham khảo về cơ chế, chỉ định, dược động học, liều dùng tham khảo, tác dụng không mong muốn và lưu ý cho các nhóm người bệnh đặc biệt. Người bệnh không tự ý dùng, ngừng, dùng lại hoặc thay đổi liều Abacavir nếu chưa có ý kiến của bác sĩ/dược sĩ. ([DailyMed][1])

✍️ Chịu trách nhiệm chuyên môn: DS. Tuấn (Dược sĩ lâm sàng)🕘 Rà soát chuyên môn lần cuối: 09/07/2026

Nội dung chính

  • Abacavir là gì?: Thuốc kháng retrovirus nhóm NRTI, dùng phối hợp trong điều trị HIV-1. ([Essential Medicines List][2])
  • Có chữa khỏi HIV không?: Không. Thuốc HIV giúp kiểm soát HIV khi dùng theo chỉ định, nhưng không chữa khỏi HIV/AIDS. ([Clinicalinfo][3])
  • Cảnh báo quan trọng nhất: Phản ứng quá mẫn nghiêm trọng, có thể đe dọa tính mạng; cần sàng lọc HLA-B*5701 trước khi dùng. ([DailyMed][1])
  • Có dùng đơn độc không?: Không. Abacavir được dùng phối hợp với thuốc kháng retrovirus khác. ([DailyMed][1])
  • Dạng dùng phổ biến: Viên nén 300 mg và dung dịch uống 20 mg/mL. ([Clinicalinfo][3])
  • Đường dùng: Đường uống, có thể dùng cùng hoặc không cùng thức ăn theo nhãn thuốc. ([DailyMed][1])
  • Tương tác cần chú ý: Methadone, riociguat và rượu/ethanol là các điểm cần được bác sĩ/dược sĩ đánh giá. ([DailyMed][1])

Hoạt chất Abacavir là gì?

Abacavir là hoạt chất kháng retrovirus nhóm NRTI, dùng phối hợp với các thuốc kháng retrovirus khác để điều trị nhiễm HIV-1. Abacavir không chữa khỏi HIV/AIDS và không được dùng đơn độc. ([DailyMed][1])

CHUYÊN LUẬN DƯỢC CHẤT

Abacavir

INN Abacavir. WHO eEML ghi INN là Abacavir. ([Essential Medicines List][2])

CAS 136470-78-5 Công thức C14H18N6O

Danh pháp · định danh phân tử · tính chất vật lý · tính chất lý–hóa · độ ổn định · tiêu chuẩn dược điển

Danh pháp

Hệ thống tên gọi chuẩn của dược chất

Tên hoạt chất

Abacavir

Tên tiếng Anh / tên chung quốc tế (INN)

Abacavir. WHO eEML ghi INN là Abacavir. ([Essential Medicines List][2])

Tên IUPAC

[(1S,4R)-4-[2-amino-6-(cyclopropylamino)purin-9-yl]cyclopent-2-en-1-yl]methanol

Tên hóa học khác

(1S,4R)-4-[2-Amino-6-(cyclopropylamino)-9H-purin-9-yl]-2-cyclopentene-1-methanol

Tên khác / tên đồng nghĩa

ABC; abacavir sulfate. NIH HIVinfo ghi tên khác gồm “ABC” và “abacavir sulfate”. ([Clinicalinfo][3])

Tên viết tắt

ABC

Tên Latinh / tên dược điển

Abacavirum

Định danh & cấu trúc phân tử

Mã định danh và biểu diễn cấu trúc phân tử

Số đăng ký CAS

136470-78-5

UNII

WR2TIP26VS

PubChem CID

441300

RxNorm CUI

190521

Công thức phân tử

C14H18N6O

Nhóm thuốc và phân loại dược học

Dược động học của Abacavir

Abacavir hấp thu nhanh qua đường uống, phân bố rộng, chuyển hóa chủ yếu qua alcohol dehydrogenase và glucuronyl transferase, không chuyển hóa đáng kể qua cytochrome P450. Thời gian bán thải quan sát trong nghiên cứu đơn liều khoảng 1,54 ± 0,63 giờ. ([DailyMed][1])

Giai đoạn I: Hấp thu

Sau khi uống, Abacavir được hấp thu nhanh. Thức ăn không tạo khác biệt đáng kể về phơi nhiễm toàn thân, vì vậy viên Abacavir có thể dùng cùng hoặc không cùng thức ăn theo nhãn thuốc. ([DailyMed][1])

Các thông số hấp thu và phơi nhiễm
F · Sinh khả dụng

Sinh khả dụng tuyệt đối trung bình hình học của viên nén Abacavir là khoảng 83%. ([DailyMed][1])

Giai đoạn II: Phân bố

Thể tích phân bố biểu kiến sau tiêm tĩnh mạch khoảng 0,86 ± 0,15 L/kg. Tỷ lệ AUC dịch não tủy so với huyết tương trong 3 đối tượng dao động 27%–33%. Tỷ lệ gắn protein huyết tương khoảng 50% và Abacavir phân bố vào hồng cầu. ([DailyMed][1])

Giai đoạn III: Chuyển hóa

Abacavir không được chuyển hóa đáng kể bởi enzym cytochrome P450. Hai đường chuyển hóa chính là alcohol dehydrogenase tạo chất chuyển hóa 5’-carboxylic acid và glucuronyl transferase tạo chất chuyển hóa 5’-glucuronide; các chất chuyển hóa này không có hoạt tính kháng virus. ([DailyMed][1])

Giai đoạn IV: Thải trừ

Trong nghiên cứu cân bằng khối lượng với 14C-abacavir, 99% hoạt tính phóng xạ được thu hồi; 1,2% liều được bài xuất qua nước tiểu dưới dạng Abacavir không đổi, 30% dưới dạng chất chuyển hóa 5’-carboxylic acid, 36% dưới dạng 5’-glucuronide và 16% qua phân. ([DailyMed][1])

Các thông số và đường thải trừ
t½ · Thời gian bán thải

Thời gian bán thải thải trừ quan sát trong nghiên cứu đơn liều là 1,54 ± 0,63 giờ. ([DailyMed][1])

CL · Độ thanh thải toàn phần

Sau dùng đường tĩnh mạch, độ thanh thải toàn phần trung bình là 0,80 ± 0,24 L/giờ/kg. ([DailyMed][1])

Yếu tố ảnh hưởng đến dược động học

Thức ăn không làm thay đổi đáng kể phơi nhiễm Abacavir. Suy gan nhẹ làm tăng AUC trung bình khoảng 89% và tăng thời gian bán thải khoảng 58%; độ an toàn, hiệu quả và dược động học ở suy gan vừa/nặng chưa được thiết lập và Abacavir chống chỉ định ở nhóm này. Bài tiết Abacavir không đổi qua thận là đường thải trừ thứ yếu. Ethanol làm giảm thải trừ Abacavir, làm tăng AUC khoảng 41% và tăng thời gian bán thải khoảng 26% trong nghiên cứu ở nam giới nhiễm HIV-1. ([DailyMed][1])

Thông số dược động học cần được đọc cùng đường dùng, liều, dạng bào chế, quần thể và nguồn dữ liệu. Hàng chưa có dữ liệu sẽ tự động được ẩn.

Dược lý và cơ chế của Abacavir

Abacavir thuộc nhóm nucleoside reverse transcriptase inhibitors, tức thuốc ức chế men sao chép ngược nucleoside. WHO xếp Abacavir trong nhóm thuốc kháng retrovirus, mục “Antiretrovirals > Nucleoside/Nucleotide reverse transcriptase inhibitors”. ([Essential Medicines List][2])

Phần III: Cơ chế tác dụng

Abacavir được enzym trong tế bào chuyển thành chất chuyển hóa có hoạt tính carbovir triphosphate. Carbovir triphosphate ức chế men sao chép ngược HIV-1 bằng cách cạnh tranh với cơ chất tự nhiên deoxyguanosine-5’-triphosphate và được gắn vào DNA virus, từ đó cản trở quá trình tổng hợp DNA virus. ([DailyMed][1])

Phần IV: Dược lực học và đáp ứng

Tác dụng dược lực học chính là ức chế sao chép HIV thông qua ức chế men reverse transcriptase của HIV. EMA mô tả Abacavir, khi dùng cùng thuốc kháng virus khác, làm giảm lượng HIV trong máu và duy trì ở mức thấp; thuốc không chữa khỏi HIV. ([European Medicines Agency (EMA)][4])

Ki, Kd, IC50, EC50 và ED50 chỉ có ý nghĩa khi đi kèm đúng đích, loài, assay, đơn vị và nguồn. Field chưa có dữ liệu sẽ tự động được ẩn.

Chỉ định của Abacavir

Liều dùng và cách sử dụng

Cảnh báo và lưu ý về Abacavir

Đối tượng đặc biệt

Tương tác thuốc của Abacavir

Methadone: Abacavir có thể làm tăng độ thanh thải methadone; một số ít người bệnh có thể cần điều chỉnh methadone dưới giám sát y tế. Riociguat: dùng cùng phối hợp cố định chứa Abacavir/Dolutegravir/Lamivudine làm tăng phơi nhiễm riociguat và có thể cần giảm liều riociguat. Ethanol/rượu: ethanol làm tăng AUC Abacavir khoảng 41% và tăng thời gian bán thải khoảng 26% trong nghiên cứu ở nam giới. Abacavir không được dự đoán gây tương tác đáng kể với nhiều thuốc chuyển hóa qua CYP2C9, CYP2D6 hoặc CYP3A4 ở phơi nhiễm điều trị, nhưng người bệnh vẫn cần báo cho bác sĩ/dược sĩ tất cả thuốc, thực phẩm bổ sung và sản phẩm đang dùng. ([DailyMed][1])

Thắc mắc về hoạt chất Abacavir

Lưu ý: Nội dung chỉ nhằm mục đích cung cấp thông tin tham khảo về hoạt chất/dược chất, không thay thế chẩn đoán hoặc chỉ định điều trị của bác sĩ. Người bệnh không tự ý dùng, ngừng thuốc hoặc thay đổi liều khi chưa có hướng dẫn từ nhân viên y tế.
Đã có 2 lượt đọc bài viết này

Để lại một bình luận

Email của bạn sẽ không được hiển thị công khai. Các trường bắt buộc được đánh dấu *