Risankizumab là kháng thể đơn dòng IgG1 được nhân hóa, liên kết chọn lọc với tiểu đơn vị p19 của interleukin-23 và ngăn IL-23 gắn với thụ thể. Thuốc làm giảm tín hiệu viêm phụ thuộc IL-23 và được sử dụng trong điều trị một số bệnh viêm qua trung gian miễn dịch.
Theo nhãn Hoa Kỳ cập nhật tháng 6 năm 2026, Risankizumab được chỉ định cho vảy nến thể mảng mức độ vừa đến nặng và viêm khớp vảy nến ở người lớn cùng trẻ từ 6 tuổi; bệnh Crohn và viêm loét đại tràng mức độ vừa đến nặng ở người lớn. Phạm vi chỉ định nhi khoa khác nhau giữa các cơ quan quản lý.
Risankizumab có thể làm tăng nguy cơ nhiễm trùng. Người bệnh cần được đánh giá bệnh lao, hoàn thành tiêm chủng phù hợp và tránh vaccine sống trong thời gian điều trị. Với bệnh viêm ruột, cần kiểm tra men gan và bilirubin trước điều trị cũng như trong giai đoạn khởi trị.
Nội dung chính
- Kháng thể đơn dòng IgG1 được nhân hóa, ức chế chọn lọc tiểu đơn vị p19 của IL-23.
- Thuốc sinh học ức chế miễn dịch, thuộc nhóm chất ức chế interleukin.
- Vảy nến thể mảng, viêm khớp vảy nến, bệnh Crohn và viêm loét đại tràng theo phạm vi phê duyệt của từng quốc gia.
- Tiêm dưới da; truyền tĩnh mạch chỉ dùng để khởi trị Crohn hoặc viêm loét đại tràng.
- Nhiễm trùng, tái hoạt bệnh lao, phản ứng quá mẫn nghiêm trọng và tổn thương gan trong điều trị bệnh viêm ruột.
- Hoàn thành vaccine phù hợp trước điều trị; tránh vaccine sống khi đang dùng thuốc.
- Khác nhau rõ rệt theo bệnh, độ tuổi và giai đoạn khởi trị hoặc duy trì; không tự quy đổi giữa các dạng thuốc.
- Dữ liệu trên người còn hạn chế; cần đánh giá lợi ích–nguy cơ và kế hoạch tiêm chủng của trẻ phơi nhiễm trong tử cung.
Hoạt chất Risankizumab là gì?
Risankizumab là thuốc sinh học kháng thể đơn dòng nhắm trúng đích IL-23. Thuốc gắn với tiểu đơn vị p19 của IL-23 mà không gắn với IL-12, từ đó làm giảm tín hiệu viêm phụ thuộc IL-23.
Risankizumab không phải corticosteroid, thuốc giảm đau hoặc thuốc ức chế TNF-alpha. Thuốc giúp kiểm soát hoạt động viêm nhưng không được xem là biện pháp chữa khỏi hoàn toàn các bệnh mạn tính được chỉ định.
Risankizumab
Danh pháp · định danh phân tử · tính chất vật lý · tính chất lý–hóa · độ ổn định · tiêu chuẩn dược điển
Danh pháp
Hệ thống tên gọi chuẩn của dược chất
| Tên hoạt chất | Risankizumab |
|---|---|
| Tên tiếng Anh / tên chung quốc tế (INN) | Risankizumab |
| Tên khác / tên đồng nghĩa | Risankizumab-rzaa là tên sinh học có hậu tố được sử dụng trong nhãn Hoa Kỳ. Risankizumab là tên INN được sử dụng tại Liên minh châu Âu và nhiều quốc gia khác. |
| Tên viết tắt | RZB |
| Tên Latinh / tên dược điển | Risankizumabum |
| Tên USAN | risankizumab |
Định danh & cấu trúc phân tử
Mã định danh và biểu diễn cấu trúc phân tử
| Số đăng ký CAS | 1612838-76-2 |
|---|---|
| UNII | 90ZX3Q3FR7 |
| PubChem CID | Không có CID |
| RxNorm CUI | 2166040 |
Dược động học của Risankizumab
Risankizumab có dược động học gần tuyến tính trong khoảng liều được nghiên cứu. Sau tiêm dưới da, sinh khả dụng tuyệt đối ước tính 74–89% và nồng độ đỉnh đạt sau khoảng 3–14 ngày.
Thể tích phân bố ở trạng thái ổn định ước tính 11,2 lít ở người bệnh vảy nến thể mảng và 7,68 lít ở người bệnh Crohn. Độ thanh thải toàn thân khoảng 0,30–0,31 lít/ngày; thời gian bán thải cuối khoảng 21–28 ngày tùy quần thể.
Giai đoạn I: Hấp thu
Sau một liều tiêm dưới da ở người khỏe mạnh, nồng độ Risankizumab trong huyết tương đạt đỉnh trong khoảng 3–14 ngày.
Nồng độ thuốc tăng gần tỷ lệ thuận với liều trong khoảng liều dưới da và truyền tĩnh mạch được nghiên cứu.
| F · Sinh khả dụng | Sinh khả dụng tuyệt đối sau tiêm dưới da được ước tính khoảng 74–89%. |
|---|
Giai đoạn II: Phân bố
Thể tích phân bố ở trạng thái ổn định được ước tính:
- Khoảng 11,2 lít ở người bệnh vảy nến thể mảng.
- Khoảng 7,68 lít ở người bệnh Crohn.
Thể tích phân bố tương đối nhỏ phù hợp với đặc điểm của kháng thể đơn dòng lưu hành chủ yếu trong huyết tương và dịch ngoại bào.
Giai đoạn III: Chuyển hóa
Đường chuyển hóa cụ thể chưa được mô tả đầy đủ. Là một kháng thể đơn dòng IgG1, Risankizumab được dự đoán phân giải qua các con đường dị hóa protein thành peptide nhỏ và acid amin, tương tự IgG nội sinh.
Thuốc không được dự kiến chuyển hóa qua các enzym gan theo cách của thuốc phân tử nhỏ.
Giai đoạn IV: Thải trừ
Risankizumab chủ yếu được loại bỏ bằng quá trình dị hóa nội bào thành peptide và acid amin. Thải trừ nguyên dạng qua thận không được xem là con đường chính đối với kháng thể đơn dòng IgG1.
Dữ liệu định lượng về tỷ lệ thuốc nguyên dạng trong nước tiểu hoặc phân.
| t½ · Thời gian bán thải | Thời gian bán thải cuối được ước tính:
Dược động học ở người bệnh viêm loét đại tràng nhìn chung tương tự người bệnh Crohn. Không tự kéo dài hoặc rút ngắn khoảng cách tiêm dựa trên thời gian bán thải. |
|---|---|
| CL · Độ thanh thải toàn phần | Độ thanh thải toàn thân ước tính:
Cân nặng cao hơn làm tăng độ thanh thải và thể tích phân bố, đồng thời làm giảm nồng độ huyết tương; tuy nhiên, nhãn Hoa Kỳ không yêu cầu điều chỉnh liều theo cân nặng ở người lớn. |
Yếu tố ảnh hưởng đến dược động học
Các yếu tố được ghi nhận gồm:
- Cân nặng cao hơn làm tăng độ thanh thải và thể tích phân bố, nhưng không yêu cầu điều chỉnh liều ở người lớn.
- Trẻ em được sử dụng chế độ liều theo cân nặng để tạo mức phơi nhiễm tương đương người lớn.
- Tuổi từ 65 trở lên không tạo khác biệt dược động học có ý nghĩa lâm sàng trong dữ liệu hiện có.
- Chưa có nghiên cứu chuyên biệt ở người suy gan hoặc suy thận.
- Các chỉ số creatinin, độ thanh thải creatinin, ALT, AST và bilirubin không cho thấy ảnh hưởng có ý nghĩa đến độ thanh thải trong phân tích dược động học quần thể.
Thông số dược động học cần được đọc cùng đường dùng, liều, dạng bào chế, quần thể và nguồn dữ liệu. Hàng chưa có dữ liệu sẽ tự động được ẩn.
Dược lý và cơ chế của Risankizumab
Risankizumab thuộc nhóm kháng thể đơn dòng ức chế interleukin. Đích tác dụng là tiểu đơn vị p19 đặc hiệu của IL-23.
IL-23 tham gia duy trì và hoạt hóa các đường đáp ứng miễn dịch gây viêm, bao gồm trục IL-23/IL-17. Việc ức chế IL-23 giúp làm giảm giải phóng cytokine và chemokine tiền viêm trong da, khớp và đường tiêu hóa.
Phần III: Cơ chế tác dụng
Risankizumab liên kết chọn lọc với tiểu đơn vị p19 của cytokine IL-23 và ngăn IL-23 tương tác với phức hợp thụ thể của nó. Tác động này ức chế tín hiệu tế bào phụ thuộc IL-23 và làm giảm giải phóng các cytokine cùng chemokine tiền viêm.
Thuốc không liên kết với tiểu đơn vị p40 dùng chung của IL-12 và IL-23, nên có tính chọn lọc với IL-23 hơn các thuốc ức chế p40.
Phần IV: Dược lực học và đáp ứng
Nhãn Hoa Kỳ cho biết chưa thực hiện nghiên cứu dược lực học chính thức đầy đủ.
Trong các nghiên cứu được EMA tổng hợp, Risankizumab làm giảm biểu hiện gen liên quan đến trục IL-23/IL-17, giảm độ dày thượng bì, tế bào viêm tại tổn thương vảy nến và giảm các dấu ấn IL-17A, IL-17F cùng IL-22 ở người bệnh viêm khớp vảy nến.
Ki, Kd, IC50, EC50 và ED50 chỉ có ý nghĩa khi đi kèm đúng đích, loài, assay, đơn vị và nguồn. Field chưa có dữ liệu sẽ tự động được ẩn.
Chỉ định của Risankizumab
Theo nhãn Hoa Kỳ hiện hành, Risankizumab được chỉ định cho:
- Vảy nến thể mảng mức độ vừa đến nặng ở người lớn và trẻ từ 6 tuổi đủ điều kiện điều trị toàn thân hoặc quang trị liệu.
- Viêm khớp vảy nến hoạt động ở người lớn và trẻ từ 6 tuổi.
- Bệnh Crohn hoạt động mức độ vừa đến nặng ở người lớn.
- Viêm loét đại tràng hoạt động mức độ vừa đến nặng ở người lớn.
EMA phê duyệt Risankizumab cho vảy nến thể mảng ở người lớn và trẻ từ 6 tuổi; viêm khớp vảy nến, Crohn và viêm loét đại tràng ở người lớn với các tiêu chí điều trị trước đó cụ thể.
NICE khuyến nghị Risankizumab trong một số nhóm người bệnh đáp ứng tiêu chí chuyên môn và điều trị trước đó đối với vảy nến, viêm khớp vảy nến, Crohn và viêm loét đại tràng.
Việc sử dụng Risankizumab trong bệnh Crohn ở trẻ em đang được nghiên cứu trong các chương trình và nghiên cứu quan sát như RisaKids. Đây không phải chỉ định nhi khoa đã được xác lập trong nhãn Hoa Kỳ cho bệnh Crohn hoặc viêm loét đại tràng.
Không nên xem dữ liệu nghiên cứu hoặc việc dùng ngoài chỉ định tại cơ sở chuyên khoa là bằng chứng để tự áp dụng thuốc cho trẻ em.
Các ứng dụng ngoài những chỉ định nêu trên.
Liều dùng và cách sử dụng
Liều dưới đây được trích từ nhãn Hoa Kỳ cập nhật tháng 6 năm 2026, chỉ mang tính tham khảo và không phải liều cá nhân hóa:
Vảy nến thể mảng ở người lớn:
- 150 mg tiêm dưới da tại tuần 0 và tuần 4.
- Sau đó 150 mg mỗi 12 tuần.
Viêm khớp vảy nến ở người lớn:
- 150 mg tiêm dưới da tại tuần 0 và tuần 4.
- Sau đó 150 mg mỗi 12 tuần.
- Có thể dùng đơn trị hoặc phối hợp thuốc chống thấp khớp điều chỉnh bệnh không sinh học.
Trẻ từ 6 tuổi mắc vảy nến thể mảng hoặc viêm khớp vảy nến theo nhãn Hoa Kỳ:
- Dưới 40 kg: 55 mg tiêm dưới da tại tuần 0, tuần 4 và mỗi 12 tuần.
- Từ 40 kg trở lên: 150 mg theo cùng lịch.
Bệnh Crohn vừa đến nặng ở người lớn:
- Khởi trị: 600 mg truyền tĩnh mạch trong ít nhất 1 giờ tại tuần 0, 4 và 8.
- Duy trì: 180 mg hoặc 360 mg tiêm dưới da tại tuần 12 và mỗi 8 tuần; dùng liều thấp nhất duy trì được đáp ứng.
Viêm loét đại tràng vừa đến nặng ở người lớn:
- Khởi trị: 1.200 mg truyền tĩnh mạch trong ít nhất 2 giờ tại tuần 0, 4 và 8.
- Duy trì: 180 mg hoặc 360 mg tiêm dưới da tại tuần 12 và mỗi 8 tuần; dùng liều thấp nhất duy trì được đáp ứng.
EMA sử dụng 360 mg mỗi 8 tuần làm liều duy trì Crohn, trong khi nhãn Hoa Kỳ cho phép 180 mg hoặc 360 mg. Sự khác biệt phải được xử lý theo nhãn áp dụng tại nơi điều trị.
- Chỉ tự tiêm dưới da sau khi được nhân viên y tế huấn luyện.
- Người lớn có thể tự tiêm khi được hướng dẫn phù hợp.
- Trẻ từ 6 đến dưới 10 tuổi phải được người lớn tiêm; trẻ lớn hơn nên được người lớn thực hiện hoặc giám sát theo nhãn Hoa Kỳ.
- Vị trí tiêm thường là đùi hoặc bụng; mặt ngoài cánh tay trên chỉ nên do người chăm sóc hoặc nhân viên y tế tiêm.
- Không tiêm vào vùng da đau, bầm, đỏ, cứng, có sẹo hoặc đang có tổn thương vảy nến.
- Không lắc bút, bơm tiêm, hộp thuốc hoặc lọ truyền.
- Quan sát dung dịch trước khi dùng; không sử dụng nếu đục, đổi màu hoặc có tiểu phân lớn.
- Nếu quên liều, dùng càng sớm càng tốt rồi trở lại lịch định kỳ.
- Liều truyền tĩnh mạch phải được pha và truyền tại cơ sở y tế.
- Không tự dùng hai dạng hoặc hai hàm lượng thay thế nhau.
Trước khi bắt đầu:
- Đánh giá bệnh lao hoạt động hoặc tiềm ẩn.
- Kiểm tra tình trạng nhiễm trùng đang hoạt động và tiền sử nhiễm trùng tái diễn.
- Hoàn thành các vaccine phù hợp với độ tuổi.
- Đối với Crohn và viêm loét đại tràng: kiểm tra ALT, AST, bilirubin và các xét nghiệm gan phù hợp.
Trong điều trị:
- Theo dõi sốt, ho, khó thở, tiểu buốt, tiêu chảy nhiễm trùng hoặc dấu hiệu nhiễm trùng khác.
- Theo dõi phản ứng dị ứng sau tiêm hoặc truyền.
- Theo dõi dấu hiệu bệnh lao trong và sau điều trị.
- Với bệnh viêm ruột, theo dõi men gan và bilirubin trong giai đoạn khởi trị ít nhất đến tuần 12, sau đó theo quản lý thường quy.
- Đánh giá đáp ứng bệnh và quyết định tiếp tục điều trị theo từng chỉ định.
- Ghi lại tên thương mại và số lô để bảo đảm khả năng truy xuất thuốc sinh học.
NICE khuyến nghị đánh giá đáp ứng vảy nến và viêm khớp vảy nến từ khoảng tuần 16 trong các nhóm người bệnh thuộc hướng dẫn của NICE.
Cảnh báo và lưu ý về Risankizumab
Theo nhãn Hoa Kỳ, Risankizumab chống chỉ định ở người có tiền sử phản ứng quá mẫn nghiêm trọng với Risankizumab-rzaa hoặc bất kỳ tá dược nào.
Thông tin sản phẩm EMA còn liệt kê nhiễm trùng hoạt động có ý nghĩa lâm sàng, bao gồm lao hoạt động, là chống chỉ định.
Sự khác biệt này cần được hiểu theo cơ quan quản lý và nhãn sản phẩm áp dụng. Trong mọi trường hợp, không bắt đầu Risankizumab khi người bệnh đang có nhiễm trùng quan trọng chưa được điều trị hoặc kiểm soát.
Ở người bệnh vảy nến thể mảng hoặc viêm khớp vảy nến, tác dụng không mong muốn thường gặp gồm:
- Nhiễm trùng đường hô hấp trên.
- Đau đầu.
- Mệt mỏi.
- Phản ứng tại vị trí tiêm.
- Nhiễm nấm da.
Trong bệnh Crohn:
- Giai đoạn khởi trị: nhiễm trùng đường hô hấp trên, đau đầu và đau khớp.
- Giai đoạn duy trì: đau khớp, đau bụng, phản ứng vị trí tiêm, thiếu máu, sốt, đau lưng, bệnh lý khớp và nhiễm trùng đường tiết niệu.
Trong viêm loét đại tràng:
- Giai đoạn khởi trị: đau khớp.
- Giai đoạn duy trì: đau khớp, sốt, phản ứng vị trí tiêm và phát ban.
Eczema và phát ban cũng đã được báo cáo sau khi thuốc được lưu hành.
Các phản ứng nghiêm trọng có thể gồm:
- Phản ứng quá mẫn nghiêm trọng, bao gồm phản vệ.
- Nhiễm trùng nghiêm trọng như viêm phổi, viêm mô tế bào, viêm xương tủy, nhiễm khuẩn huyết hoặc herpes zoster.
- Bệnh lao hoạt động hoặc tái hoạt bệnh lao tiềm ẩn.
- Tổn thương gan do thuốc, đặc biệt trong giai đoạn truyền tĩnh mạch khởi trị bệnh viêm ruột.
Dấu hiệu cần cấp cứu hoặc đánh giá y tế sớm gồm khó thở, sưng mặt hoặc họng, choáng, sốt kéo dài, ho ra máu, vàng da, nước tiểu sẫm, đau hạ sườn phải hoặc phát ban kèm bất thường men gan.
Cần đặc biệt thận trọng ở người:
- Đang có nhiễm trùng cấp hoặc mạn tính.
- Có tiền sử nhiễm trùng tái diễn.
- Có nguy cơ hoặc tiền sử lao tiềm ẩn, lao hoạt động.
- Chưa hoàn thành tiêm chủng phù hợp.
- Có tiền sử phản ứng quá mẫn với thuốc sinh học hoặc polysorbate.
- Có xơ gan hoặc bệnh gan tiến triển.
- Đang được điều trị đồng thời bằng thuốc sinh học hay thuốc ức chế miễn dịch khác.
- Đang mang thai, dự định mang thai hoặc cho con bú.
Không dùng vaccine sống trong khi điều trị. EMA khuyến nghị nếu vừa tiêm vaccine sống, nên chờ ít nhất 4 tuần trước khi bắt đầu Risankizumab và tránh vaccine sống trong điều trị cũng như ít nhất 21 tuần sau khi kết thúc.
Chưa có thuốc giải độc đặc hiệu cho quá liều Risankizumab.
Khi xảy ra quá liều:
- Theo dõi dấu hiệu và triệu chứng của phản ứng bất lợi.
- Theo dõi nhiễm trùng, phản ứng quá mẫn và các bất thường lâm sàng khác.
- Điều trị triệu chứng và hỗ trợ phù hợp.
- Liên hệ cơ sở y tế hoặc trung tâm chống độc.
- Không tự tiêm bù, tiêm thêm hoặc rút ngắn khoảng cách giữa hai liều.
Theo nhãn Hoa Kỳ:
- Bảo quản trong tủ lạnh ở 2–8°C.
- Không để đông lạnh.
- Không lắc.
- Giữ trong hộp nguyên bản để tránh ánh sáng.
- Mỗi bút, bơm tiêm, hộp thuốc hoặc lọ là sản phẩm dùng một lần.
Không sử dụng nếu thuốc đã đông băng, bị lắc mạnh, quá hạn, đục, đổi màu hoặc có tiểu phân lớn.
EMA cho phép một số dạng 150 mg được bảo quản ngoài tủ lạnh trong thời gian giới hạn theo điều kiện cụ thể, nhưng chỉ áp dụng khi đúng tờ hướng dẫn của sản phẩm đó.
Đối tượng đặc biệt
Theo nhãn Hoa Kỳ cập nhật tháng 6 năm 2026:
- Độ an toàn và hiệu quả đã được xác lập cho vảy nến thể mảng ở trẻ từ 6 tuổi.
- Độ an toàn và hiệu quả đã được xác lập cho viêm khớp vảy nến ở trẻ từ 6 tuổi.
- Liều được xác định theo cân nặng dưới 40 kg hoặc từ 40 kg trở lên.
- Chưa xác lập độ an toàn và hiệu quả ở trẻ dưới 6 tuổi đối với hai chỉ định trên.
- Chưa xác lập độ an toàn và hiệu quả trong Crohn hoặc viêm loét đại tràng ở trẻ em.
EMA hiện phê duyệt vảy nến thể mảng từ 6 tuổi nhưng thông tin sản phẩm được tra cứu vẫn trình bày chỉ định viêm khớp vảy nến cho người lớn. Không tự mở rộng chỉ định nhi khoa giữa các khu vực quản lý.
Trẻ từ 6 đến dưới 10 tuổi phải được người lớn tiêm; trẻ lớn hơn cần người lớn thực hiện hoặc giám sát theo hướng dẫn của nhãn áp dụng.
Trong các chương trình thử nghiệm được nhãn Hoa Kỳ tổng hợp, 664 người từ 65 tuổi trở lên đã được điều trị, nhưng số người cao tuổi trong từng chỉ định chưa đủ để xác định chắc chắn liệu đáp ứng có khác người trẻ hơn hay không.
Dược động học không cho thấy khác biệt có ý nghĩa theo tuổi và không yêu cầu điều chỉnh liều chỉ vì tuổi cao.
Tuy nhiên, người cao tuổi có thể có nguy cơ nhiễm trùng và bệnh đồng mắc cao hơn, nên cần đánh giá thận trọng tình trạng lao, nhiễm trùng, chức năng gan và các thuốc đang dùng.
Dữ liệu cảnh giác dược và thử nghiệm lâm sàng hiện có chưa đủ để xác định Risankizumab có làm tăng nguy cơ dị tật bẩm sinh, sẩy thai hoặc các biến cố bất lợi khác hay không.
Kháng thể đơn dòng IgG có thể được vận chuyển chủ động qua nhau thai, đặc biệt tăng trong ba tháng cuối. Vì vậy, trẻ phơi nhiễm trong tử cung có thể có Risankizumab trong tuần hoàn và có nguy cơ ức chế miễn dịch về lý thuyết.
Nhãn Hoa Kỳ có chương trình đăng ký theo dõi thai kỳ. EMA khuyến nghị tránh sử dụng trong thai kỳ như một biện pháp thận trọng và khuyến nghị người có khả năng mang thai dùng biện pháp tránh thai hiệu quả trong điều trị cùng ít nhất 21 tuần sau liều cuối.
Không tự ngừng thuốc vì bệnh viêm ruột hoạt động cũng liên quan đến sinh non, trẻ nhẹ cân và trẻ nhỏ so với tuổi thai. Việc tiếp tục hoặc ngừng thuốc phải do bác sĩ chuyên khoa đánh giá.
Chưa có dữ liệu trực tiếp về nồng độ Risankizumab trong sữa người, tác động đối với trẻ bú mẹ hoặc ảnh hưởng đến tiết sữa.
LactMed nhận định Risankizumab là protein phân tử lớn nên lượng đi vào sữa có khả năng rất thấp và khả năng hấp thu qua đường tiêu hóa của trẻ cũng thấp. Tuy nhiên, chưa có dữ liệu lâm sàng công bố về nồng độ thuốc hoặc tác dụng trên trẻ bú mẹ.
EMA lưu ý IgG có thể hiện diện nhiều hơn trong sữa non những ngày đầu sau sinh và không loại trừ hoàn toàn nguy cơ trong giai đoạn này. Quyết định cho con bú hoặc tiếp tục điều trị phải cân nhắc lợi ích đối với trẻ và nhu cầu điều trị của người mẹ.
Chưa có nghiên cứu dược động học chuyên biệt ở người suy gan. Phân tích quần thể không cho thấy ALT, AST hoặc bilirubin ảnh hưởng có ý nghĩa đến độ thanh thải, và nhìn chung không yêu cầu hiệu chỉnh liều chỉ dựa trên suy gan.
Tuy nhiên:
- Đã ghi nhận tổn thương gan do thuốc trong giai đoạn khởi trị Crohn.
- Với Crohn và viêm loét đại tràng, cần kiểm tra men gan cùng bilirubin trước điều trị và trong ít nhất 12 tuần khởi trị.
- Nhãn Hoa Kỳ khuyến nghị cân nhắc lựa chọn khác ở người có bằng chứng xơ gan.
- Phải tạm ngừng thuốc khi nghi ngờ tổn thương gan do thuốc cho đến khi loại trừ được chẩn đoán.
Chưa có nghiên cứu dược động học chuyên biệt ở người suy thận. Risankizumab là kháng thể đơn dòng được loại bỏ chủ yếu qua dị hóa nội bào, không phải thải trừ nguyên dạng qua thận.
Phân tích dược động học quần thể không cho thấy creatinin hoặc độ thanh thải creatinin có ảnh hưởng có ý nghĩa đến độ thanh thải thuốc. EMA không yêu cầu hiệu chỉnh liều chỉ dựa trên suy thận.
Người suy thận vẫn cần được theo dõi nhiễm trùng và các bệnh đồng mắc theo tình trạng cá nhân.
EMA đánh giá Risankizumab không ảnh hưởng hoặc ảnh hưởng không đáng kể đến khả năng lái xe và vận hành máy.
Tuy nhiên, người bệnh không nên lái xe ngay nếu xuất hiện chóng mặt, phản ứng quá mẫn, sốt, mệt nhiều hoặc cảm thấy không khỏe sau tiêm hay truyền thuốc.
Tương tác thuốc của Risankizumab
Risankizumab không được dự kiến có tương tác đáng kể với chất ức chế, cảm ứng hoặc cơ chất của enzym chuyển hóa thuốc.
Trong nghiên cứu tương tác, Risankizumab không gây thay đổi có ý nghĩa lâm sàng đối với mức phơi nhiễm của:
- Caffeine, cơ chất CYP1A2.
- Warfarin, cơ chất CYP2C9.
- Omeprazole, cơ chất CYP2C19.
- Metoprolol, cơ chất CYP2D6.
- Midazolam, cơ chất CYP3A.
Các lưu ý khác:
- Tránh vaccine sống trong thời gian điều trị.
- Độ an toàn của việc phối hợp với thuốc sinh học ức chế miễn dịch khác hoặc quang trị liệu chưa được đánh giá đầy đủ.
- Trong viêm khớp vảy nến, nhãn Hoa Kỳ cho phép phối hợp với DMARD không sinh học.
- Cần thông báo toàn bộ thuốc sinh học, thuốc ức chế miễn dịch và lịch tiêm chủng cho bác sĩ.
Thắc mắc về hoạt chất Risankizumab
Risankizumab là kháng thể đơn dòng IgG1 được nhân hóa, nhắm chọn lọc vào tiểu đơn vị p19 của IL-23. Thuốc làm giảm tín hiệu viêm liên quan đến IL-23 và được sử dụng trong một số bệnh viêm qua trung gian miễn dịch.
Đây là thuốc sinh học kê đơn, không phải corticosteroid hoặc thuốc giảm đau dùng để xử lý triệu chứng tức thời.
Theo nhãn Hoa Kỳ hiện hành, Risankizumab được chỉ định cho vảy nến thể mảng và viêm khớp vảy nến ở người lớn cùng trẻ từ 6 tuổi; bệnh Crohn và viêm loét đại tràng ở người lớn.
Phạm vi chỉ định và tiêu chí điều trị có thể khác tại EMA, NICE hoặc từng quốc gia. Người bệnh không nên dựa vào chỉ định của quốc gia khác để tự sử dụng thuốc.
Người bệnh cần được đánh giá nhiễm trùng và bệnh lao trước điều trị, đồng thời hoàn thành các vaccine phù hợp.
Với bệnh Crohn hoặc viêm loét đại tràng, nhãn Hoa Kỳ yêu cầu kiểm tra men gan và bilirubin trước khi bắt đầu, theo dõi trong giai đoạn khởi trị ít nhất đến tuần 12 và sau đó theo quản lý thường quy.
Có thể cần tiêm các vaccine không sống theo lịch phù hợp, nhưng dữ liệu về đáp ứng vaccine khi dùng Risankizumab còn hạn chế. Không sử dụng vaccine sống trong thời gian điều trị.
EMA khuyến nghị chờ ít nhất 4 tuần sau vaccine sống trước khi bắt đầu Risankizumab và tránh vaccine sống trong điều trị cùng ít nhất 21 tuần sau liều cuối. Kế hoạch tiêm chủng phải được bác sĩ xác nhận.
Không nên tự ngừng, rút ngắn khoảng cách liều hoặc tiêm gấp đôi. Nếu quên liều dưới da, nhãn hướng dẫn dùng liều đã quên càng sớm càng tốt rồi tiếp tục lịch định kỳ.
Việc ngừng thuốc vì không đáp ứng, nhiễm trùng, tổn thương gan, mang thai hoặc tác dụng phụ phải do bác sĩ đánh giá theo bệnh và giai đoạn điều trị.

