Risankizumab

Risankizumab là kháng thể đơn dòng IgG1 được nhân hóa, liên kết chọn lọc với tiểu đơn vị p19 của interleukin-23 và ngăn IL-23 gắn với thụ thể. Thuốc làm giảm tín hiệu viêm phụ thuộc IL-23 và được sử dụng trong điều trị một số bệnh viêm qua trung gian miễn dịch.

Theo nhãn Hoa Kỳ cập nhật tháng 6 năm 2026, Risankizumab được chỉ định cho vảy nến thể mảng mức độ vừa đến nặng và viêm khớp vảy nến ở người lớn cùng trẻ từ 6 tuổi; bệnh Crohn và viêm loét đại tràng mức độ vừa đến nặng ở người lớn. Phạm vi chỉ định nhi khoa khác nhau giữa các cơ quan quản lý.

Risankizumab có thể làm tăng nguy cơ nhiễm trùng. Người bệnh cần được đánh giá bệnh lao, hoàn thành tiêm chủng phù hợp và tránh vaccine sống trong thời gian điều trị. Với bệnh viêm ruột, cần kiểm tra men gan và bilirubin trước điều trị cũng như trong giai đoạn khởi trị.

✍️ Chịu trách nhiệm chuyên môn: DS. Tuấn (Dược sĩ lâm sàng)🕘 Rà soát chuyên môn lần cuối: 10/07/2026

Nội dung chính

  • Kháng thể đơn dòng IgG1 được nhân hóa, ức chế chọn lọc tiểu đơn vị p19 của IL-23.
  • Thuốc sinh học ức chế miễn dịch, thuộc nhóm chất ức chế interleukin.
  • Vảy nến thể mảng, viêm khớp vảy nến, bệnh Crohn và viêm loét đại tràng theo phạm vi phê duyệt của từng quốc gia.
  • Tiêm dưới da; truyền tĩnh mạch chỉ dùng để khởi trị Crohn hoặc viêm loét đại tràng.
  • Nhiễm trùng, tái hoạt bệnh lao, phản ứng quá mẫn nghiêm trọng và tổn thương gan trong điều trị bệnh viêm ruột.
  • Hoàn thành vaccine phù hợp trước điều trị; tránh vaccine sống khi đang dùng thuốc.
  • Khác nhau rõ rệt theo bệnh, độ tuổi và giai đoạn khởi trị hoặc duy trì; không tự quy đổi giữa các dạng thuốc.
  • Dữ liệu trên người còn hạn chế; cần đánh giá lợi ích–nguy cơ và kế hoạch tiêm chủng của trẻ phơi nhiễm trong tử cung.

Hoạt chất Risankizumab là gì?

Risankizumab là thuốc sinh học kháng thể đơn dòng nhắm trúng đích IL-23. Thuốc gắn với tiểu đơn vị p19 của IL-23 mà không gắn với IL-12, từ đó làm giảm tín hiệu viêm phụ thuộc IL-23.

Risankizumab không phải corticosteroid, thuốc giảm đau hoặc thuốc ức chế TNF-alpha. Thuốc giúp kiểm soát hoạt động viêm nhưng không được xem là biện pháp chữa khỏi hoàn toàn các bệnh mạn tính được chỉ định.

CHUYÊN LUẬN DƯỢC CHẤT

Risankizumab

CAS 1612838-76-2

Danh pháp · định danh phân tử · tính chất vật lý · tính chất lý–hóa · độ ổn định · tiêu chuẩn dược điển

Danh pháp

Hệ thống tên gọi chuẩn của dược chất

Tên hoạt chất

Risankizumab

Tên tiếng Anh / tên chung quốc tế (INN)

Risankizumab

Tên khác / tên đồng nghĩa

Risankizumab-rzaa là tên sinh học có hậu tố được sử dụng trong nhãn Hoa Kỳ. Risankizumab là tên INN được sử dụng tại Liên minh châu Âu và nhiều quốc gia khác.

Tên viết tắt

RZB

Tên Latinh / tên dược điển

Risankizumabum

Tên USAN

risankizumab

Định danh & cấu trúc phân tử

Mã định danh và biểu diễn cấu trúc phân tử

Số đăng ký CAS

1612838-76-2

UNII

90ZX3Q3FR7

PubChem CID

Không có CID

RxNorm CUI

2166040

Dược động học của Risankizumab

Risankizumab có dược động học gần tuyến tính trong khoảng liều được nghiên cứu. Sau tiêm dưới da, sinh khả dụng tuyệt đối ước tính 74–89% và nồng độ đỉnh đạt sau khoảng 3–14 ngày.

Thể tích phân bố ở trạng thái ổn định ước tính 11,2 lít ở người bệnh vảy nến thể mảng và 7,68 lít ở người bệnh Crohn. Độ thanh thải toàn thân khoảng 0,30–0,31 lít/ngày; thời gian bán thải cuối khoảng 21–28 ngày tùy quần thể.

Giai đoạn I: Hấp thu

Sau một liều tiêm dưới da ở người khỏe mạnh, nồng độ Risankizumab trong huyết tương đạt đỉnh trong khoảng 3–14 ngày.

Nồng độ thuốc tăng gần tỷ lệ thuận với liều trong khoảng liều dưới da và truyền tĩnh mạch được nghiên cứu.

Các thông số hấp thu và phơi nhiễm
F · Sinh khả dụng

Sinh khả dụng tuyệt đối sau tiêm dưới da được ước tính khoảng 74–89%.

Giai đoạn II: Phân bố

Thể tích phân bố ở trạng thái ổn định được ước tính:

  • Khoảng 11,2 lít ở người bệnh vảy nến thể mảng.
  • Khoảng 7,68 lít ở người bệnh Crohn.

Thể tích phân bố tương đối nhỏ phù hợp với đặc điểm của kháng thể đơn dòng lưu hành chủ yếu trong huyết tương và dịch ngoại bào.

Giai đoạn III: Chuyển hóa

Đường chuyển hóa cụ thể chưa được mô tả đầy đủ. Là một kháng thể đơn dòng IgG1, Risankizumab được dự đoán phân giải qua các con đường dị hóa protein thành peptide nhỏ và acid amin, tương tự IgG nội sinh.

Thuốc không được dự kiến chuyển hóa qua các enzym gan theo cách của thuốc phân tử nhỏ.

Giai đoạn IV: Thải trừ

Risankizumab chủ yếu được loại bỏ bằng quá trình dị hóa nội bào thành peptide và acid amin. Thải trừ nguyên dạng qua thận không được xem là con đường chính đối với kháng thể đơn dòng IgG1.

Dữ liệu định lượng về tỷ lệ thuốc nguyên dạng trong nước tiểu hoặc phân.

Các thông số và đường thải trừ
t½ · Thời gian bán thải

Thời gian bán thải cuối được ước tính:

  • Khoảng 28 ngày ở người bệnh vảy nến thể mảng.
  • Khoảng 21 ngày ở người bệnh Crohn.

Dược động học ở người bệnh viêm loét đại tràng nhìn chung tương tự người bệnh Crohn. Không tự kéo dài hoặc rút ngắn khoảng cách tiêm dựa trên thời gian bán thải.

CL · Độ thanh thải toàn phần

Độ thanh thải toàn thân ước tính:

  • Khoảng 0,31 lít/ngày ở người bệnh vảy nến thể mảng.
  • Khoảng 0,30 lít/ngày ở người bệnh Crohn.

Cân nặng cao hơn làm tăng độ thanh thải và thể tích phân bố, đồng thời làm giảm nồng độ huyết tương; tuy nhiên, nhãn Hoa Kỳ không yêu cầu điều chỉnh liều theo cân nặng ở người lớn.

Yếu tố ảnh hưởng đến dược động học

Các yếu tố được ghi nhận gồm:

  • Cân nặng cao hơn làm tăng độ thanh thải và thể tích phân bố, nhưng không yêu cầu điều chỉnh liều ở người lớn.
  • Trẻ em được sử dụng chế độ liều theo cân nặng để tạo mức phơi nhiễm tương đương người lớn.
  • Tuổi từ 65 trở lên không tạo khác biệt dược động học có ý nghĩa lâm sàng trong dữ liệu hiện có.
  • Chưa có nghiên cứu chuyên biệt ở người suy gan hoặc suy thận.
  • Các chỉ số creatinin, độ thanh thải creatinin, ALT, AST và bilirubin không cho thấy ảnh hưởng có ý nghĩa đến độ thanh thải trong phân tích dược động học quần thể.

Thông số dược động học cần được đọc cùng đường dùng, liều, dạng bào chế, quần thể và nguồn dữ liệu. Hàng chưa có dữ liệu sẽ tự động được ẩn.

Dược lý và cơ chế của Risankizumab

Risankizumab thuộc nhóm kháng thể đơn dòng ức chế interleukin. Đích tác dụng là tiểu đơn vị p19 đặc hiệu của IL-23.

IL-23 tham gia duy trì và hoạt hóa các đường đáp ứng miễn dịch gây viêm, bao gồm trục IL-23/IL-17. Việc ức chế IL-23 giúp làm giảm giải phóng cytokine và chemokine tiền viêm trong da, khớp và đường tiêu hóa.

Phần III: Cơ chế tác dụng

Risankizumab liên kết chọn lọc với tiểu đơn vị p19 của cytokine IL-23 và ngăn IL-23 tương tác với phức hợp thụ thể của nó. Tác động này ức chế tín hiệu tế bào phụ thuộc IL-23 và làm giảm giải phóng các cytokine cùng chemokine tiền viêm.

Thuốc không liên kết với tiểu đơn vị p40 dùng chung của IL-12 và IL-23, nên có tính chọn lọc với IL-23 hơn các thuốc ức chế p40.

Phần IV: Dược lực học và đáp ứng

Nhãn Hoa Kỳ cho biết chưa thực hiện nghiên cứu dược lực học chính thức đầy đủ.

Trong các nghiên cứu được EMA tổng hợp, Risankizumab làm giảm biểu hiện gen liên quan đến trục IL-23/IL-17, giảm độ dày thượng bì, tế bào viêm tại tổn thương vảy nến và giảm các dấu ấn IL-17A, IL-17F cùng IL-22 ở người bệnh viêm khớp vảy nến.

Ki, Kd, IC50, EC50 và ED50 chỉ có ý nghĩa khi đi kèm đúng đích, loài, assay, đơn vị và nguồn. Field chưa có dữ liệu sẽ tự động được ẩn.

Chỉ định của Risankizumab

Liều dùng và cách sử dụng

Cảnh báo và lưu ý về Risankizumab

Đối tượng đặc biệt

Tương tác thuốc của Risankizumab

Risankizumab không được dự kiến có tương tác đáng kể với chất ức chế, cảm ứng hoặc cơ chất của enzym chuyển hóa thuốc.

Trong nghiên cứu tương tác, Risankizumab không gây thay đổi có ý nghĩa lâm sàng đối với mức phơi nhiễm của:

  • Caffeine, cơ chất CYP1A2.
  • Warfarin, cơ chất CYP2C9.
  • Omeprazole, cơ chất CYP2C19.
  • Metoprolol, cơ chất CYP2D6.
  • Midazolam, cơ chất CYP3A.

Các lưu ý khác:

  • Tránh vaccine sống trong thời gian điều trị.
  • Độ an toàn của việc phối hợp với thuốc sinh học ức chế miễn dịch khác hoặc quang trị liệu chưa được đánh giá đầy đủ.
  • Trong viêm khớp vảy nến, nhãn Hoa Kỳ cho phép phối hợp với DMARD không sinh học.
  • Cần thông báo toàn bộ thuốc sinh học, thuốc ức chế miễn dịch và lịch tiêm chủng cho bác sĩ.

Thắc mắc về hoạt chất Risankizumab

Lưu ý: Nội dung chỉ nhằm mục đích cung cấp thông tin tham khảo về hoạt chất/dược chất, không thay thế chẩn đoán hoặc chỉ định điều trị của bác sĩ. Người bệnh không tự ý dùng, ngừng thuốc hoặc thay đổi liều khi chưa có hướng dẫn từ nhân viên y tế.
Đã có 0 lượt đọc bài viết này

Để lại một bình luận

Email của bạn sẽ không được hiển thị công khai. Các trường bắt buộc được đánh dấu *