Penicillamine là một chất tạo phức chelat chứa nhóm sulfhydryl, về cấu trúc là D-penicillamine và không phải là kháng sinh penicillin. Thuốc có khả năng gắn với một số kim loại, đặc biệt là đồng, tạo phức hòa tan được thải qua nước tiểu; vì vậy đây là một điều trị kinh điển của bệnh Wilson. Penicillamine còn được dùng trong cystinuria nhờ phản ứng trao đổi disulfide làm tạo phức penicillamine–cysteine dễ tan hơn, và có thể được dùng cho viêm khớp dạng thấp hoạt động nặng khi điều trị thông thường không phù hợp hoặc không hiệu quả. Tuy nhiên, đây là thuốc có độc tính đáng kể và cần theo dõi chặt. Các biến cố nghiêm trọng gồm ức chế tủy xương, giảm bạch cầu hoặc tiểu cầu, tổn thương thận, hội chứng Goodpasture và các phản ứng tự miễn khác; vì vậy xét nghiệm máu, nước tiểu và đánh giá lâm sàng định kỳ là thiết yếu.
Nội dung chính
- Hoạt chất: Penicillamine
- Nhóm thuốc: Chất tạo phức chelat chứa sulfhydryl
- Mã ATC: M01CC01
- Đường dùng: Uống
- Chỉ định chính: Bệnh Wilson, cystinuria; có thể dùng cho viêm khớp dạng thấp hoạt động nặng trong trường hợp chọn lọc
- Cơ chế: Chelat đồng; trong cystinuria tạo disulfide penicillamine–cysteine dễ tan hơn
- Cảnh báo chính: Có thể gây ức chế tủy xương, độc thận và các phản ứng tự miễn nghiêm trọng
- Lưu ý: Penicillamine không phải là kháng sinh penicillin và cần theo dõi máu, nước tiểu định kỳ
Hoạt chất Penicillamin là gì?
Penicillamin
INN Penicillamine
Danh pháp · định danh phân tử · tính chất vật lý · tính chất lý–hóa · độ ổn định · tiêu chuẩn dược điển
Danh pháp
Hệ thống tên gọi chuẩn của dược chất
| Tên hoạt chất | Penicillamin |
|---|---|
| Tên tiếng Anh / tên chung quốc tế (INN) | Penicillamine |
| Tên IUPAC | (2S)-2-amino-3-methyl-3-sulfanylbutanoic acid |
| Tên Latinh / tên dược điển | Penicillaminum |
| Tên USAN | penicillamine |
Tương tác thuốc của Penicillamin
| Tương tác | Mức độ | Cơ chế / ảnh hưởng | Khuyến nghị / xử trí | Theo dõi | Bằng chứng / nguồn |
|---|---|---|---|---|---|
|
Azathioprine
Penicillamine và azathioprine có thể gây độc tính ức chế tủy cộng hợp. | Mức 2: Tương tác cần thận trọng | Cơ chế: Cả hai thuốc có thể ảnh hưởng quá trình tạo máu, làm tăng nguy cơ giảm các dòng tế bào máu. Ảnh hưởng: Nguy cơ giảm bạch cầu, giảm tiểu cầu, thiếu máu hoặc pancytopenia. | Khuyến nghị: avoid_combination Xử trí: Tránh phối hợp nếu có thể vì nguy cơ ức chế tủy cộng hợp. Nếu không thể tránh, theo dõi CBC và dấu hiệu nhiễm trùng hoặc chảy máu sát. | CBC, tiểu cầu, hemoglobin và dấu hiệu nhiễm trùng/chảy máu. | Bằng chứng: low Nguồn: [SmPC/emc] | Azathioprine tablets 50 mg | Mục 4.5 Tương tác thuốc và các dạng tương tác khác | https://www.medicines.org.uk/emc/product/14296/smpc | Kiểm tra ngày 2026-08-03 |

