Penicillamine

Penicillamine là một chất tạo phức chelat chứa nhóm sulfhydryl, về cấu trúc là D-penicillamine và không phải là kháng sinh penicillin. Thuốc có khả năng gắn với một số kim loại, đặc biệt là đồng, tạo phức hòa tan được thải qua nước tiểu; vì vậy đây là một điều trị kinh điển của bệnh Wilson. Penicillamine còn được dùng trong cystinuria nhờ phản ứng trao đổi disulfide làm tạo phức penicillamine–cysteine dễ tan hơn, và có thể được dùng cho viêm khớp dạng thấp hoạt động nặng khi điều trị thông thường không phù hợp hoặc không hiệu quả. Tuy nhiên, đây là thuốc có độc tính đáng kể và cần theo dõi chặt. Các biến cố nghiêm trọng gồm ức chế tủy xương, giảm bạch cầu hoặc tiểu cầu, tổn thương thận, hội chứng Goodpasture và các phản ứng tự miễn khác; vì vậy xét nghiệm máu, nước tiểu và đánh giá lâm sàng định kỳ là thiết yếu.

✍️ Chịu trách nhiệm chuyên môn: DS. Tuấn (Dược sĩ lâm sàng)🕘 Rà soát chuyên môn lần cuối: 03/08/2026

Nội dung chính

  • Hoạt chất: Penicillamine
  • Nhóm thuốc: Chất tạo phức chelat chứa sulfhydryl
  • Mã ATC: M01CC01
  • Đường dùng: Uống
  • Chỉ định chính: Bệnh Wilson, cystinuria; có thể dùng cho viêm khớp dạng thấp hoạt động nặng trong trường hợp chọn lọc
  • Cơ chế: Chelat đồng; trong cystinuria tạo disulfide penicillamine–cysteine dễ tan hơn
  • Cảnh báo chính: Có thể gây ức chế tủy xương, độc thận và các phản ứng tự miễn nghiêm trọng
  • Lưu ý: Penicillamine không phải là kháng sinh penicillin và cần theo dõi máu, nước tiểu định kỳ

Hoạt chất Penicillamin là gì?

CHUYÊN LUẬN DƯỢC CHẤT

Penicillamin

INN Penicillamine

Danh pháp · định danh phân tử · tính chất vật lý · tính chất lý–hóa · độ ổn định · tiêu chuẩn dược điển

Danh pháp

Hệ thống tên gọi chuẩn của dược chất

Tên hoạt chất

Penicillamin

Tên tiếng Anh / tên chung quốc tế (INN)

Penicillamine

Tên IUPAC

(2S)-2-amino-3-methyl-3-sulfanylbutanoic acid

Tên Latinh / tên dược điển

Penicillaminum

Tên USAN

penicillamine

Tương tác thuốc của Penicillamin

Tương tácMức độCơ chế / ảnh hưởngKhuyến nghị / xử tríTheo dõiBằng chứng / nguồn
Azathioprine

Penicillamine và azathioprine có thể gây độc tính ức chế tủy cộng hợp.

Mức 2: Tương tác cần thận trọng
Cơ chế:

Cả hai thuốc có thể ảnh hưởng quá trình tạo máu, làm tăng nguy cơ giảm các dòng tế bào máu.

Ảnh hưởng:

Nguy cơ giảm bạch cầu, giảm tiểu cầu, thiếu máu hoặc pancytopenia.

Khuyến nghị:

avoid_combination

Xử trí:

Tránh phối hợp nếu có thể vì nguy cơ ức chế tủy cộng hợp. Nếu không thể tránh, theo dõi CBC và dấu hiệu nhiễm trùng hoặc chảy máu sát.

CBC, tiểu cầu, hemoglobin và dấu hiệu nhiễm trùng/chảy máu.

Bằng chứng: low
Nguồn:

[SmPC/emc] | Azathioprine tablets 50 mg | Mục 4.5 Tương tác thuốc và các dạng tương tác khác | https://www.medicines.org.uk/emc/product/14296/smpc | Kiểm tra ngày 2026-08-03

Lưu ý: Nội dung chỉ nhằm mục đích cung cấp thông tin tham khảo về hoạt chất/dược chất, không thay thế chẩn đoán hoặc chỉ định điều trị của bác sĩ. Người bệnh không tự ý dùng, ngừng thuốc hoặc thay đổi liều khi chưa có hướng dẫn từ nhân viên y tế.
Đã có 1 lượt đọc bài viết này

Để lại một bình luận

Email của bạn sẽ không được hiển thị công khai. Các trường bắt buộc được đánh dấu *