Oxcarbazepine là thuốc chống động kinh cấu trúc liên quan carbamazepine, được dùng đơn trị hoặc phối hợp trong điều trị cơn động kinh khởi phát khu trú. Sau khi uống, oxcarbazepine nhanh chóng được chuyển thành dẫn chất monohydroxy có hoạt tính, chất này ổn định màng neuron chủ yếu thông qua ức chế các kênh natri phụ thuộc điện thế, làm giảm phóng điện lặp lại tần số cao và lan truyền xung động bệnh lý. Thuốc có ít tự cảm ứng chuyển hóa hơn carbamazepine nhưng vẫn có tương tác enzyme đáng chú ý và có thể làm giảm hiệu quả của một số thuốc tránh thai nội tiết. Hạ natri máu là cảnh báo quan trọng và cần cân nhắc theo dõi natri huyết, đặc biệt ở người có yếu tố nguy cơ hoặc dùng thuốc gây hạ natri khác. Oxcarbazepine còn có thể gây phản ứng da nghiêm trọng, DRESS và phản ứng quá mẫn chéo ở một tỷ lệ bệnh nhân dị ứng carbamazepine. Không nên ngừng thuốc chống động kinh đột ngột vì có thể làm tăng tần suất cơn co giật.
Nội dung chính
- Hoạt chất: Oxcarbazepine
- Nhóm thuốc: Chống động kinh; dẫn chất dibenzazepine
- Đường dùng: Uống
- Chỉ định chính: Cơn động kinh khởi phát khu trú, đơn trị hoặc phối hợp
- Cơ chế: Chuyển thành chất monohydroxy có hoạt tính, chủ yếu ức chế kênh Na+ phụ thuộc điện thế
- Cảnh báo chính: Hạ natri máu, phản ứng da nghiêm trọng, DRESS và quá mẫn chéo với carbamazepine
- Tương tác: Có thể làm giảm hiệu quả một số thuốc tránh thai nội tiết
- Lưu ý: Không ngừng thuốc chống động kinh đột ngột
Hoạt chất Oxcarbazepin là gì?
Oxcarbazepin
INN Oxcarbazepine
Danh pháp · định danh phân tử · tính chất vật lý · tính chất lý–hóa · độ ổn định · tiêu chuẩn dược điển
Danh pháp
Hệ thống tên gọi chuẩn của dược chất
| Tên hoạt chất | Oxcarbazepin |
|---|---|
| Tên tiếng Anh / tên chung quốc tế (INN) | Oxcarbazepine |
| Tên IUPAC | 5-oxo-6H-benzo[b][1]benzazepine-11-carboxamide |
| Tên khác / tên đồng nghĩa | GP-47680 |
| Tên viết tắt | OXC |
| Tên Latinh / tên dược điển | Oxcarbazepinum |
| Tên USAN | oxcarbazepine |
Tương tác thuốc của Oxcarbazepin
| Tương tác | Mức độ | Cơ chế / ảnh hưởng | Khuyến nghị / xử trí | Theo dõi | Bằng chứng / nguồn |
|---|---|---|---|---|---|
|
Velpatasvir
Oxcarbazepine có thể làm giảm nồng độ velpatasvir và giảm hiệu quả điều trị. | Mức 3: Cân nhắc nguy cơ/lợi ích | Cơ chế: Cảm ứng P-gp và CYP ở mức trung bình. Ảnh hưởng: Nguy cơ giảm đáp ứng virus học và thất bại điều trị. | Khuyến nghị: use_alternative Xử trí: Không khuyến cáo phối hợp; chọn thuốc chống động kinh không cảm ứng. | Theo dõi HCV RNA nếu không thể tránh và hội chẩn chuyên gia. | Bằng chứng: moderate Nguồn: emc/Gilead | Sofosbuvir/Velpatasvir Gilead SmPC | Moderate P-gp/CYP inducers | https://www.medicines.org.uk/emc/product/7294/smpc | Kiểm tra ngày 2026-08-02 |
|
Voxilaprevir
Oxcarbazepine dự kiến làm giảm nồng độ voxilaprevir; SmPC không khuyến cáo phối hợp. | Mức 3: Cân nhắc nguy cơ/lợi ích | Cơ chế: Tương tác dược động học dự đoán do cảm ứng P-gp và/hoặc CYP. Ảnh hưởng: Có thể làm giảm phơi nhiễm voxilaprevir và hiệu quả điều trị HCV; chưa có nghiên cứu trực tiếp. | Khuyến nghị: avoid_combination Xử trí: Tránh phối hợp; chọn thuốc thay thế không cảm ứng các đường liên quan. | Nếu đã phối hợp, đánh giá thuốc dùng kèm và đáp ứng HCV. Không tự tăng liều voxilaprevir. | Bằng chứng: low Nguồn: electronic Medicines Compendium | Sofosbuvir/Velpatasvir/Voxilaprevir Gilead SmPC | Sections 4.3, 4.4, 4.5 and 5.2 | https://www.medicines.org.uk/emc/product/772/smpc | Kiểm tra ngày 2026-08-02 |
|
Trimethoprim
Trimethoprim có thể gây thiếu folate ở bệnh nhân dễ thiếu folate đang dùng thuốc chống co giật; nguy cơ không nhất thiết đồng đều cho mọi thuốc trong nhóm. Kế thừa từ nhóm: | Mức 2: Tương tác cần thận trọng | Cơ chế: Tương tác dược lực học có điều kiện do giảm dự trữ folate trên nền tác dụng kháng folate của trimethoprim. Ảnh hưởng: Có thể tăng nguy cơ thiếu máu hồng cầu khổng lồ hoặc các giảm dòng tế bào máu, đặc biệt khi điều trị kéo dài hoặc có yếu tố nguy cơ thiếu folate. | Khuyến nghị: monitor_closely Xử trí: Đánh giá nguy cơ folate và theo dõi huyết học ở bệnh nhân nguy cơ; không suy rộng mức độ tương tác giống nhau cho mọi thuốc chống co giật. | CBC, biểu hiện thiếu máu, viêm lưỡi/loét miệng và folate khi có chỉ định. | Bằng chứng: high Nguồn: [eMC/SmPC] | Trimethoprim 50 mg/5 ml Suspension — SmPC | Section 4.5 Drug interactions | https://www.medicines.org.uk/emc/product/4566/smpc | Kiểm tra ngày 2026-08-02 |
|
Chlorpromazine
Chlorpromazine có thể hạ ngưỡng co giật và làm thay đổi đáp ứng với thuốc chống co giật. Kế thừa từ nhóm: | Mức 2: Tương tác cần thận trọng | Cơ chế: Dược lực học: hạ ngưỡng co giật; một số tương tác dược động học riêng biệt có thể xảy ra tùy hoạt chất. Ảnh hưởng: Tăng nguy cơ co giật hoặc thay đổi kiểm soát động kinh. | Khuyến nghị: monitor_closely Xử trí: Không tự động giảm liều thuốc chống co giật; đánh giá từng hoạt chất và chỉnh theo đáp ứng/nồng độ khi có chỉ định. | Tần suất co giật, dấu hiệu độc tính và nồng độ thuốc chống co giật khi có khoảng điều trị hẹp. | Bằng chứng: high Nguồn: [eMC SmPC] | Chlorpromazine 100mg Tablets | Mục 4.5 – Interactions | https://www.medicines.org.uk/emc/product/3476/smpc | Kiểm tra ngày 2026-08-01 |

