Molypden, tên tiếng Anh là Molybdenum, là nguyên tố vi lượng thiết yếu có ký hiệu hóa học Mo. Trong cơ thể, molypden là thành phần cấu trúc của molybdopterin – cofactor cần thiết cho hoạt động của sulfite oxidase, xanthine oxidase, aldehyde oxidase và mitochondrial amidoxime reducing component. Các enzym này tham gia chuyển hóa acid amin chứa lưu huỳnh, purin, pyrimidin, một số thuốc và chất ngoại sinh. Thiếu molypden do dinh dưỡng rất hiếm và molypden không phải phương pháp điều trị tiêu chuẩn cho bất kỳ bệnh thông thường nào. Nhu cầu khuyến nghị của Hoa Kỳ đối với người trưởng thành là 45 microgam mỗi ngày, trong khi phụ nữ mang thai và cho con bú cần 50 microgam mỗi ngày., Việc tự bổ sung liều cao không mang lại lợi ích đã được xác lập và có thể làm tăng nguy cơ tăng acid uric hoặc triệu chứng giống bệnh gút.
Nội dung chính
- Molypden là gì?: Nguyên tố vi lượng thiết yếu, ký hiệu Mo, số nguyên tử 42.,
- Vai trò chính: Thành phần của cofactor molybdenum, cần cho hoạt động của bốn hệ enzym ở người.,
- Nhu cầu người lớn: RDA của Hoa Kỳ là 45 microgam/ngày.,
- Thai kỳ và cho con bú: RDA của Hoa Kỳ là 50 microgam/ngày.,
- Giới hạn trên ở người lớn: 2.000 microgam/ngày theo Hội đồng Thực phẩm và Dinh dưỡng Hoa Kỳ.,
- Thiếu hụt: Rất hiếm; không có nhóm dân số khỏe mạnh nào được xác định rõ là thường thiếu molypden.
- Nguy cơ dùng quá mức: Có thể liên quan đến tăng acid uric, đau khớp và triệu chứng giống bệnh gút khi phơi nhiễm rất cao.
- Tương tác thuốc: Chưa ghi nhận tương tác thuốc có ý nghĩa lâm sàng.
Hoạt chất Molypden là gì?
Molypden là nguyên tố vi lượng thiết yếu có ký hiệu Mo. Trong cơ thể, molypden là thành phần của cofactor molybdenum, cần cho các enzym tham gia chuyển hóa hợp chất chứa lưu huỳnh, purin, pyrimidin, một số thuốc và chất ngoại sinh.,
Molypden
INN Molybdenum
Danh pháp · định danh phân tử · tính chất vật lý · tính chất lý–hóa · độ ổn định · tiêu chuẩn dược điển
Danh pháp
Hệ thống tên gọi chuẩn của dược chất
| Tên hoạt chất | Molypden |
|---|---|
| Tên tiếng Anh / tên chung quốc tế (INN) | Molybdenum |
| Tên IUPAC | molybdenum |
| Tên khác / tên đồng nghĩa | Mo; molybden; nguyên tố molypden; molybdenum nguyên tố. Các dạng được sử dụng trong sản phẩm bổ sung có thể gồm molybdenum chloride, sodium molybdate, molybdenum glycinate và molybdenum amino acid chelate. |
Định danh & cấu trúc phân tử
Mã định danh và biểu diễn cấu trúc phân tử
| Số đăng ký CAS | 7439-98-7 |
|---|---|
| UNII | Chưa xác minh |
| PubChem CID | 23932 |
| RxNorm CUI | Không tìm thấy |
Dược động học của Molypden
Molypden được hấp thu qua đường tiêu hóa, phân bố đến một số mô và được sử dụng trong cấu trúc cofactor molybdenum. Thận là cơ quan điều hòa chính nồng độ molypden trong cơ thể và chịu trách nhiệm phần lớn cho quá trình bài tiết. Dược động học thay đổi theo lượng đưa vào, dạng hóa học, nguồn thực phẩm và chức năng thận.
Giai đoạn I: Hấp thu
Molypden dường như được hấp thu bằng quá trình thụ động, không qua cơ chế vận chuyển chuyên biệt đã được xác định rõ. Vị trí hấp thu chính xác trong đường ruột chưa được làm rõ.
Người trưởng thành hấp thu khoảng 40–100% molypden từ chế độ ăn; trẻ sơ sinh có thể hấp thu gần như toàn bộ molypden trong sữa mẹ hoặc sữa công thức.
| F · Sinh khả dụng | Người trưởng thành hấp thu khoảng 40–100% molypden trong chế độ ăn. Hội đồng Thực phẩm và Dinh dưỡng Hoa Kỳ đã sử dụng mức sinh khả dụng trung bình khoảng 75% khi thiết lập nhu cầu dinh dưỡng., Chưa có nghiên cứu so sánh đầy đủ sinh khả dụng tương đối giữa molybdenum chloride, sodium molybdate, molybdenum glycinate và molybdenum amino acid chelate trong các sản phẩm bổ sung. |
|---|
Giai đoạn II: Phân bố
Molypden được tìm thấy dưới dạng liên quan đến molybdopterin tại gan, thận, tuyến thượng thận và xương. Dữ liệu định lượng về thể tích phân bố của từng dạng bổ sung molypden.
Giai đoạn III: Chuyển hóa
Molypden là nguyên tố vô cơ nên không được chuyển hóa tại gan theo cách của nhiều dược chất hữu cơ. Sau khi hấp thu, molypden tham gia cấu trúc molybdopterin để hình thành cofactor cần cho các enzym phụ thuộc molypden. Các enzym liên quan gồm sulfite oxidase, xanthine oxidase, aldehyde oxidase và mitochondrial amidoxime reducing component.
Giai đoạn IV: Thải trừ
Molypden được thải trừ chủ yếu qua nước tiểu. Thận là cơ quan điều hòa chính nồng độ molypden trong cơ thể; ở người khỏe mạnh, lượng đưa vào cao thường được bài tiết nhanh qua nước tiểu.
| t½ · Thời gian bán thải | . |
|---|---|
| CL · Độ thanh thải toàn phần | Chưa có một giá trị độ thanh thải chuẩn hóa có thể áp dụng cho tất cả dạng molypden đường uống. Độ thanh thải chịu ảnh hưởng đáng kể bởi lượng molypden đưa vào và chức năng thận. |
Yếu tố ảnh hưởng đến dược động học
Các yếu tố có thể ảnh hưởng đến hấp thu, phân bố hoặc độc tính của molypden gồm:
- Liều lượng và thời gian sử dụng.
- Dạng hóa học của molypden.
- Nguồn thực phẩm và nền chế độ ăn.
- Chức năng thận.
- Tình trạng dinh dưỡng đồng.
- Lượng lưu huỳnh trong chế độ ăn.
Dữ liệu về ảnh hưởng của đồng và lưu huỳnh phần lớn đến từ nghiên cứu trên động vật; ý nghĩa lâm sàng ở người chưa được xác định đầy đủ.,
Thông số dược động học cần được đọc cùng đường dùng, liều, dạng bào chế, quần thể và nguồn dữ liệu. Hàng chưa có dữ liệu sẽ tự động được ẩn.
Dược lý và cơ chế của Molypden
Molypden thuộc nhóm vi chất khoáng thiết yếu. Hoạt chất không tạo tác dụng điều trị trực tiếp giống thuốc kê đơn thông thường mà cung cấp nguyên tố cần thiết để cơ thể tổng hợp và duy trì hoạt động của các enzym phụ thuộc molypden.
Molypden không phải phương pháp điều trị tiêu chuẩn cho bất kỳ bệnh hoặc rối loạn thông thường nào.
Phần III: Cơ chế tác dụng
Molypden được gắn vào molybdopterin để tạo cofactor molybdenum. Cofactor này hỗ trợ hoạt động của:
- Sulfite oxidase: tham gia chuyển sulfite thành sulfate trong quá trình chuyển hóa acid amin chứa lưu huỳnh.
- Xanthine oxidase: tham gia chuyển hóa purin và hình thành acid uric.
- Aldehyde oxidase: tham gia oxy hóa aldehyd và nhiều hợp chất dị vòng.
- Mitochondrial amidoxime reducing component: tham gia chuyển hóa một số hợp chất và chất ngoại sinh.,
Phần IV: Dược lực học và đáp ứng
Tác dụng sinh học của molypden được thể hiện thông qua hoạt động của các enzym phụ thuộc cofactor molybdenum, thay vì tạo ra một đáp ứng dược lực học cấp tính có thể đo giống nhiều loại thuốc.
Thiếu cofactor molybdenum làm suy giảm hoạt động của các enzym này, đặc biệt sulfite oxidase, và có thể gây tổn thương thần kinh nghiêm trọng trong bệnh di truyền hiếm gặp.,
Ki, Kd, IC50, EC50 và ED50 chỉ có ý nghĩa khi đi kèm đúng đích, loài, assay, đơn vị và nguồn. Field chưa có dữ liệu sẽ tự động được ẩn.
Chỉ định của Molypden
Molypden không phải phương pháp điều trị tiêu chuẩn cho bất kỳ bệnh hoặc rối loạn thông thường nào. Việc bổ sung có thể được bác sĩ hoặc chuyên gia dinh dưỡng cân nhắc khi:
- Chế độ dinh dưỡng không cung cấp đủ molypden.
- Người bệnh được nuôi dưỡng nhân tạo kéo dài với công thức thiếu molypden.
- Có bằng chứng lâm sàng hoặc dinh dưỡng cho thấy thiếu hụt.
Thiếu molypden mắc phải chỉ được báo cáo rất hiếm; NIH ghi nhận một trường hợp năm 1981 ở người bệnh được nuôi dưỡng hoàn toàn qua đường tĩnh mạch bằng công thức không chứa molypden.
Molypden đã được khảo sát trong dinh dưỡng, chuyển hóa purin, chuyển hóa lưu huỳnh và độc chất học. Tuy nhiên, NIH kết luận molypden không phải phương pháp điều trị tiêu chuẩn cho bệnh lý cụ thể. Bằng chứng để sử dụng bổ sung molypden nhằm phòng ngừa hoặc điều trị các bệnh mạn tính.
Liều dùng và cách sử dụng
Các mức dưới đây là nhu cầu dinh dưỡng khuyến nghị, không phải liều điều trị và không nên tự áp dụng để xử trí bệnh.
Khuyến nghị của Hoa Kỳ:
| Nhóm tuổi | Nhu cầu mỗi ngày |
|---|---|
| Trẻ 0–6 tháng | 2 microgam, mức AI |
| Trẻ 7–12 tháng | 3 microgam, mức AI |
| Trẻ 1–3 tuổi | 17 microgam |
| Trẻ 4–8 tuổi | 22 microgam |
| Trẻ 9–13 tuổi | 34 microgam |
| Người 14–18 tuổi | 43 microgam |
| Người từ 19 tuổi | 45 microgam |
| Phụ nữ mang thai | 50 microgam |
| Phụ nữ cho con bú | 50 microgam |
Giới hạn dung nạp trên của Hoa Kỳ:
| Nhóm tuổi | Giới hạn trên mỗi ngày |
|---|---|
| Trẻ dưới 1 tuổi | Chưa thiết lập; nguồn nên chỉ từ sữa mẹ, sữa công thức và thực phẩm |
| Trẻ 1–3 tuổi | 300 microgam |
| Trẻ 4–8 tuổi | 600 microgam |
| Trẻ 9–13 tuổi | 1.100 microgam |
| Người 14–18 tuổi | 1.700 microgam |
| Người từ 19 tuổi | 2.000 microgam |
EFSA sử dụng khái niệm lượng hấp thu đầy đủ và đề xuất 65 microgam/ngày cho người trưởng thành, bao gồm phụ nữ mang thai và cho con bú. Đây là hệ thống tham chiếu khác với RDA của Hoa Kỳ và không nên so sánh như hai liều điều trị đối lập.,, Không tự dùng liều cao hơn nhu cầu dinh dưỡng hoặc vượt giới hạn trên nếu không có chỉ định và theo dõi chuyên môn.
- Ưu tiên đáp ứng nhu cầu molypden thông qua chế độ ăn đa dạng.
- Đọc lượng molypden tính theo microgam trên nhãn sản phẩm.
- Tính tổng lượng từ thực phẩm, đa vitamin và các sản phẩm khoáng chất khác.
- Không tự dùng nhiều sản phẩm cùng chứa molypden.
- Không mặc định liều cao hơn mang lại lợi ích lớn hơn.
- Không sử dụng sản phẩm bổ sung để điều trị bệnh khi chưa có hướng dẫn chuyên môn.
- Thực hiện đúng liều và cách dùng trên nhãn của sản phẩm cụ thể., NIH khuyến nghị nhu cầu dinh dưỡng nên được đáp ứng chủ yếu thông qua chế độ ăn; sản phẩm bổ sung chỉ hữu ích trong những trường hợp không thể đáp ứng đủ từ thực phẩm.
Tình trạng molypden không được đánh giá thường quy trong thực hành lâm sàng vì thiếu hụt rất hiếm và nồng độ molypden trong nước tiểu không phản ánh chính xác tình trạng dự trữ của cơ thể. Khi bổ sung, cần theo dõi:
- Tổng lượng molypden từ mọi nguồn.
- Thời gian sử dụng.
- Đau khớp hoặc triệu chứng giống bệnh gút.
- Tiền sử tăng acid uric.
- Chức năng thận.
- Các phản ứng bất thường với sản phẩm phối hợp.
Quy trình xét nghiệm theo dõi chuẩn hóa khi bổ sung liều cao.
Cảnh báo và lưu ý về Molypden
Chống chỉ định chuẩn hóa riêng cho molypden đơn thành phần.
Không sử dụng sản phẩm nếu người dùng có tiền sử quá mẫn với molypden hoặc bất kỳ thành phần nào của chế phẩm. Nhãn DAYAVITE chống chỉ định ở người quá mẫn với bất kỳ thành phần nào, nhưng cảnh báo này áp dụng cho toàn bộ sản phẩm phối hợp và không thể quy hoàn toàn cho riêng molypden.
Ở mức hấp thu dinh dưỡng khuyến nghị, chưa xác định được một nhóm tác dụng không mong muốn thường gặp đặc hiệu cho molypden.
Khi hấp thu rất cao, các biểu hiện được báo cáo có thể gồm:
- Đau hoặc nhức khớp.
- Tăng acid uric máu.
- Triệu chứng tương tự bệnh gút. Dữ liệu an toàn trên người còn hạn chế và không nên quy các phản ứng của sản phẩm đa thành phần cho riêng molypden nếu chưa có bằng chứng.
Độc tính cấp của molypden ở người hiếm gặp. Phơi nhiễm rất cao đã được liên hệ với tăng acid uric và triệu chứng giống bệnh gút. Các ảnh hưởng nghiêm trọng như suy thận, thiếu máu, tổn thương tuyến giáp, bất thường xương và giảm khả năng sinh sản chủ yếu được ghi nhận trong nghiên cứu động vật hoặc ở mức phơi nhiễm rất cao; chưa thể kết luận các nguy cơ này xảy ra tương tự ở người dùng liều dinh dưỡng., Giới hạn trên được thiết lập thận trọng, một phần dựa trên ảnh hưởng sinh sản và phát triển ở động vật.
Thận trọng khi sử dụng sản phẩm bổ sung molypden trong các trường hợp:
- Đang dùng nhiều loại vitamin hoặc khoáng chất.
- Tiền sử tăng acid uric hoặc bệnh gút.
- Suy giảm chức năng thận.
- Có nguy cơ thiếu đồng.
- Phụ nữ mang thai hoặc cho con bú.
- Trẻ em.
- Dùng sản phẩm có hàm lượng gần hoặc vượt giới hạn dung nạp trên.
- Có bệnh nền hoặc đang dùng thuốc.
Dữ liệu an toàn trên người đối với bổ sung molypden liều cao và kéo dài còn hạn chế.,,
Dùng quá nhiều molypden có thể làm tăng nguy cơ tăng acid uric, đau khớp và biểu hiện giống bệnh gút. Dữ liệu độc tính cấp trên người còn hạn chế., Khi nghi ngờ quá liều:
- Ngừng sử dụng sản phẩm chứa molypden.
- Không tự gây nôn.
- Kiểm tra các sản phẩm khác đang dùng để xác định tổng lượng molypden.
- Liên hệ cơ sở y tế hoặc trung tâm chống độc.
- Mang theo bao bì, nhãn sản phẩm và thông tin về lượng đã sử dụng.
Thuốc giải độc đặc hiệu và phác đồ xử trí chuẩn hóa cho quá liều molypden đường uống.
Bảo quản theo hướng dẫn trên nhãn của từng sản phẩm, giữ kín bao bì và để xa tầm tay trẻ em.
Ví dụ, nhãn DAYAVITE hướng dẫn bảo quản ở 20–25°C, cho phép dao động trong khoảng 15–30°C. Điều kiện này chỉ áp dụng cho sản phẩm được trích dẫn, không phải tiêu chuẩn bảo quản bắt buộc cho mọi chế phẩm chứa molypden.
Đối tượng đặc biệt
Nhu cầu molypden thay đổi theo độ tuổi:
- 0–6 tháng: AI 2 microgam/ngày.
- 7–12 tháng: AI 3 microgam/ngày.
- 1–3 tuổi: 17 microgam/ngày.
- 4–8 tuổi: 22 microgam/ngày.
- 9–13 tuổi: 34 microgam/ngày.
- 14–18 tuổi: 43 microgam/ngày., Không thiết lập giới hạn trên cho trẻ dưới 1 tuổi; sữa mẹ, sữa công thức và thực phẩm nên là nguồn molypden duy nhất ở nhóm tuổi này. Không tự sử dụng sản phẩm dành cho người lớn cho trẻ.,
Không có RDA riêng cho người cao tuổi; mức khuyến nghị của Hoa Kỳ đối với người trưởng thành từ 19 tuổi trở lên là 45 microgam/ngày., Do thận là cơ quan bài tiết chính, người cao tuổi có suy giảm chức năng thận hoặc đang dùng nhiều sản phẩm bổ sung cần thận trọng với liều cao. Hướng dẫn điều chỉnh liều riêng theo tuổi.
RDA của Hoa Kỳ trong thai kỳ là 50 microgam/ngày. Giới hạn trên là 1.700 microgam/ngày đối với người mang thai 14–18 tuổi và 2.000 microgam/ngày đối với người mang thai từ 19 tuổi., EFSA đề xuất lượng hấp thu đầy đủ 65 microgam/ngày cho người trưởng thành và áp dụng cùng mức này trong thai kỳ. Không tự dùng liều cao trong thai kỳ. Giới hạn trên của Hoa Kỳ được thiết lập một phần dựa trên ảnh hưởng sinh sản và phát triển ở động vật, trong khi dữ liệu độc tính trên người còn hạn chế.
RDA của Hoa Kỳ trong thời kỳ cho con bú là 50 microgam/ngày. Giới hạn trên là 1.700 microgam/ngày đối với người 14–18 tuổi và 2.000 microgam/ngày đối với người từ 19 tuổi., Khoảng 2 microgam molypden mỗi ngày được ước tính bài tiết vào sữa mẹ trong quá trình xây dựng nhu cầu dinh dưỡng. Không tự dùng sản phẩm liều cao hoặc đa thành phần khi đang cho con bú nếu chưa được bác sĩ hoặc dược sĩ đánh giá.
Molypden dưới dạng liên quan đến molybdopterin được tìm thấy tại gan, nhưng các nguồn chính thức được trích dẫn không đưa ra hướng dẫn điều chỉnh liều riêng cho người suy gan. Khuyến nghị liều theo mức độ suy gan.
Người đồng thời suy gan và suy thận cần được bác sĩ hoặc dược sĩ đánh giá tổng lượng molypden từ chế độ ăn, sản phẩm bổ sung và các công thức dinh dưỡng.
Dữ liệu điều chỉnh liều cụ thể trong suy gan kết hợp suy thận.
Molypden ở mức dinh dưỡng thông thường không được ghi nhận có ảnh hưởng trực tiếp đến khả năng lái xe hoặc vận hành máy.
Nghiên cứu chuyên biệt về ảnh hưởng của sản phẩm molypden liều cao đối với khả năng lái xe và vận hành máy.
Tương tác thuốc của Molypden
NIH ghi nhận chưa có tương tác nào giữa molypden và thuốc được xác định là có ý nghĩa lâm sàng. Tuy nhiên, người đang dùng thuốc kê đơn hoặc nhiều sản phẩm bổ sung vẫn cần cung cấp danh sách đầy đủ cho bác sĩ hoặc dược sĩ.
Tình trạng đồng và lượng lưu huỳnh trong chế độ ăn có thể ảnh hưởng đến độc tính molypden trong nghiên cứu động vật; ý nghĩa của tương tác này ở người chưa được xác định rõ.,
Thắc mắc về hoạt chất Molypden
Molypden là nguyên tố vi lượng thiết yếu có ký hiệu Mo. Cơ thể sử dụng molypden để tạo cofactor cần cho bốn hệ enzym tham gia chuyển hóa hợp chất chứa lưu huỳnh, purin, pyrimidin, thuốc và một số chất ngoại sinh.,
RDA của Hoa Kỳ là 45 microgam/ngày đối với người trưởng thành và 50 microgam/ngày đối với phụ nữ mang thai hoặc cho con bú. Nhu cầu của trẻ em thay đổi từ 2–43 microgam/ngày tùy độ tuổi. Đây là nhu cầu dinh dưỡng, không phải liều điều trị.,
Phần lớn người khỏe mạnh có thể đáp ứng nhu cầu từ thực phẩm và thiếu molypden rất hiếm. NIH không xác định nhóm dân số khỏe mạnh nào thường có nguy cơ thiếu molypden và cũng không xem molypden là phương pháp điều trị tiêu chuẩn cho bệnh thông thường. Chỉ nên bổ sung khi khẩu phần không đáp ứng nhu cầu hoặc có hướng dẫn từ bác sĩ, dược sĩ hay chuyên gia dinh dưỡng.
Có thể. Phơi nhiễm rất cao đã được liên hệ với tăng acid uric, đau khớp và triệu chứng giống bệnh gút. Giới hạn trên của Hoa Kỳ đối với người trưởng thành là 2.000 microgam/ngày. Không nên tự dùng gần hoặc vượt mức này nếu không được theo dõi chuyên môn.,
NIH ghi nhận chưa có tương tác thuốc nào của molypden được xác định là có ý nghĩa lâm sàng. Tuy nhiên, sản phẩm chứa molypden thường phối hợp nhiều vitamin và khoáng chất khác, nên người đang dùng thuốc vẫn cần kiểm tra toàn bộ thành phần với bác sĩ hoặc dược sĩ.

