Methylsulfonylmethane, thường viết tắt là MSM, là một hợp chất lưu huỳnh hữu cơ còn được gọi là dimethyl sulfone. MSM hiện được sử dụng chủ yếu như thành phần của thực phẩm bổ sung, đặc biệt trong các sản phẩm hướng đến sức khỏe xương khớp. Một số thử nghiệm nhỏ ở người thoái hóa khớp gối ghi nhận mức cải thiện nhẹ về đau hoặc chức năng vận động, nhưng ý nghĩa lâm sàng còn chưa chắc chắn và chưa đủ cơ sở xem MSM là thuốc điều trị thay thế. Cơ chế chống viêm thường được đề cập chủ yếu dựa trên dữ liệu tiền lâm sàng, chưa được xác lập đầy đủ ở người. Chưa có liều điều trị chuẩn được phê duyệt. Đáng lưu ý, đánh giá rủi ro của VKM năm 2021 kết luận việc bổ sung 3 g MSM mỗi ngày có thể gây nguy cơ bất lợi ở người trưởng thành, trong khi dữ liệu ở trẻ em, thai kỳ và người mắc bệnh gan hoặc thận còn hạn chế. Người dùng không nên tự áp dụng liều từ nghiên cứu hoặc dùng MSM thay cho phác đồ do bác sĩ chỉ định.
Nội dung chính
- Bản chất: MSM là dimethyl sulfone, hợp chất organosulfur có công thức C2H6O2S.
- Phân loại sử dụng: Chủ yếu được dùng làm thành phần thực phẩm hoặc thực phẩm bổ sung; không phải vitamin hay khoáng chất thiết yếu đã được xác lập.
- Bằng chứng chính: Một số thử nghiệm nhỏ nghiên cứu MSM ở người thoái hóa khớp gối, nhưng mức cải thiện nhỏ và ý nghĩa lâm sàng chưa chắc chắn.
- Liều điều trị chuẩn: Chưa được xác lập hoặc phê duyệt. Không tự áp dụng liều nghiên cứu.
- Điểm an toàn đáng chú ý: VKM nhận định 3 g/ngày từ thực phẩm bổ sung có thể gây nguy cơ bất lợi ở người lớn; chưa xác định được liều an toàn cho trẻ em và thanh thiếu niên.
- Tương tác: Chưa có dữ liệu tương tác đầy đủ; tài liệu họp FDA từng nêu khả năng tương tác với thuốc chống đông và nguy cơ chảy máu.
- Nhỏ mắt: FDA Hoa Kỳ cho biết không có thuốc nhỏ mắt chứa MSM làm hoạt chất được lưu hành hợp pháp tại Hoa Kỳ.
Hoạt chất Methylsulfonylmethane là gì?
Methylsulfonylmethane là một hợp chất organosulfur có cấu trúc sulfone và tên hóa học thông dụng là dimethyl sulfone. MSM hiện diện với lượng nhỏ trong cơ thể và một số nguồn thực phẩm; LactMed mô tả dimethyl sulfone là chất chuyển hóa oxy hóa bình thường có thể được tìm thấy trong máu và sữa mẹ. MSM thường được đưa vào thực phẩm bổ sung với tuyên bố hỗ trợ xương khớp, vận động, collagen, da, tóc hoặc phục hồi sau vận động. Tuy nhiên, các tuyên bố này không có cùng mức độ bằng chứng. Dữ liệu lâm sàng đáng chú ý nhất tập trung vào thoái hóa khớp gối, nhưng quy mô nghiên cứu nhỏ và chưa thiết lập được hiệu quả điều trị chắc chắn.
Methylsulfonylmethane
Danh pháp · định danh phân tử · tính chất vật lý · tính chất lý–hóa · độ ổn định · tiêu chuẩn dược điển
Danh pháp
Hệ thống tên gọi chuẩn của dược chất
| Tên hoạt chất | Methylsulfonylmethane |
|---|---|
| Tên tiếng Anh / tên chung quốc tế (INN) | Methylsulfonylmethane |
| Tên IUPAC | methylsulfonylmethane |
| Tên hóa học khác | Dimethyl sulfone |
| Tên khác / tên đồng nghĩa | MSM; dimethyl sulfone; dimethyl sulphone; methyl sulfone; DMSO2; methyl sulfonyl methane. |
| Tên viết tắt | MSM |
Định danh & cấu trúc phân tử
Mã định danh và biểu diễn cấu trúc phân tử
| Số đăng ký CAS | 67-71-0 |
|---|---|
| UNII | 9H4PO4Z4FT |
| PubChem CID | 6213 |
| RxNorm CUI | Không tìm thấy |
Dược động học của Methylsulfonylmethane
Theo đánh giá của VKM, MSM được hấp thu nhanh ở người trưởng thành, phân bố tương đối đồng đều trong cơ thể, có khả năng đi qua hàng rào máu – não và được thải trừ chủ yếu qua nước tiểu. Chưa có dữ liệu đầy đủ về chuyển hóa MSM và chưa có dữ liệu ADME phù hợp ở trẻ em hoặc thanh thiếu niên.
Giai đoạn I: Hấp thu
MSM được hấp thu nhanh sau khi dùng đường uống ở người trưởng thành. Các dữ liệu hiện có chưa cho phép xác định chắc chắn sinh khả dụng tuyệt đối hoặc ảnh hưởng định lượng của thức ăn đối với mức hấp thu.
Giai đoạn II: Phân bố
MSM được mô tả là phân bố tương đối đồng đều trong cơ thể và có khả năng đi qua hàng rào máu – não. Ý nghĩa lâm sàng của sự phân bố này chưa được xác định.
Giai đoạn IV: Thải trừ
Nước tiểu là đường thải trừ được ghi nhận phổ biến nhất đối với MSM. Tỷ lệ thải trừ, dạng chất được bài tiết và mức đóng góp của các đường thải khác ở người chưa được xác định đầy đủ.
Yếu tố ảnh hưởng đến dược động học
Chưa có dữ liệu đầy đủ về ảnh hưởng của tuổi, giới tính, thức ăn, bệnh gan, bệnh thận hoặc tương tác thuốc đối với dược động học của MSM. VKM không tìm thấy dữ liệu ADME phù hợp ở trẻ em và thanh thiếu niên.
Thông số dược động học cần được đọc cùng đường dùng, liều, dạng bào chế, quần thể và nguồn dữ liệu. Hàng chưa có dữ liệu sẽ tự động được ẩn.
Dược lý và cơ chế của Methylsulfonylmethane
MSM không có nhóm dược lý điều trị chuẩn hóa được xác minh như đối với một thuốc đã được phê duyệt. Về hóa học, đây là một sulfone hữu cơ. Về mục đích sử dụng trên thị trường, MSM thường được xếp trong nhóm thành phần thực phẩm bổ sung hướng đến sức khỏe cơ xương khớp.
Phần III: Cơ chế tác dụng
Cơ chế tác dụng điều trị của MSM ở người chưa được xác lập đầy đủ. Các nghiên cứu tiền lâm sàng đề xuất MSM có thể ảnh hưởng đến những đường tín hiệu viêm, bao gồm hoạt hóa inflammasome NLRP3 và các chất trung gian liên quan. Những kết quả in vitro hoặc trên động vật không chứng minh trực tiếp MSM có hiệu quả chống viêm hoặc điều trị bệnh ở người. Không có đủ bằng chứng để khẳng định MSM cung cấp lưu huỳnh theo cách làm tăng tổng hợp collagen hoặc tái tạo sụn ở người. EFSA kết luận chưa thiết lập được quan hệ nhân quả giữa việc sử dụng MSM và đóng góp vào quá trình hình thành collagen bình thường.
Phần IV: Dược lực học và đáp ứng
Chưa có chỉ dấu dược lực học lâm sàng được chuẩn hóa cho MSM. Trong một số thử nghiệm nhỏ ở thoái hóa khớp gối, người dùng MSM có thay đổi về thang điểm đau hoặc chức năng; tuy nhiên, một nghiên cứu nhận định mức cải thiện nhỏ và chưa rõ có ý nghĩa lâm sàng hay không.
Ki, Kd, IC50, EC50 và ED50 chỉ có ý nghĩa khi đi kèm đúng đích, loài, assay, đơn vị và nguồn. Field chưa có dữ liệu sẽ tự động được ẩn.
Chỉ định của Methylsulfonylmethane
Chưa xác minh được chỉ định điều trị được phê duyệt chính thức cho MSM trong các nguồn quản lý đã tra cứu.
MSM đã được nghiên cứu chủ yếu như một chất bổ sung ở người thoái hóa khớp gối. Đây là ứng dụng nghiên cứu hoặc hỗ trợ, không phải căn cứ để gọi MSM là thuốc chữa thoái hóa khớp và không thay thế giảm cân khi cần thiết, vận động trị liệu, vật lý trị liệu hoặc thuốc do bác sĩ chỉ định.
Các ứng dụng đã hoặc đang được nghiên cứu gồm:
- Hỗ trợ giảm đau và cải thiện chức năng ở người thoái hóa khớp gối. Kết quả ban đầu có tín hiệu tích cực nhưng mức cải thiện nhỏ, số người tham gia ít và chưa xác định được liều tối ưu hoặc hiệu quả dài hạn. * Đau lưng và các rối loạn cơ xương khác. Một nghiên cứu an toàn kéo dài 16 tuần không ghi nhận tác dụng bất lợi rõ ràng, nhưng không đủ để xác nhận hiệu quả điều trị. * Hỗ trợ hình thành collagen, da, tóc hoặc móng. EFSA kết luận chưa thiết lập được quan hệ nhân quả đối với tuyên bố MSM đóng góp vào sự hình thành collagen bình thường. * Tác dụng chống viêm. Cơ chế hiện chủ yếu dựa trên nghiên cứu tiền lâm sàng và chưa được xác nhận thành chỉ định điều trị ở người. Không nên sử dụng MSM để điều trị ung thư, bệnh tự miễn, nhiễm trùng hoặc bệnh mạn tính khác ngoài nghiên cứu lâm sàng được giám sát.
Liều dùng và cách sử dụng
Chưa có liều điều trị chuẩn hoặc liều dùng được phê duyệt chung cho MSM.
Các liều dưới đây chỉ là liều đã sử dụng trong nghiên cứu, không phải khuyến nghị để tự sử dụng:
- Một thử nghiệm ở thoái hóa khớp gối sử dụng 3 g mỗi lần, ngày 2 lần, tổng 6 g/ngày trong 12 tuần. * Một thử nghiệm khác sử dụng 1,125 g mỗi lần, ngày 3 lần, tổng 3,375 g/ngày trong 12 tuần. * Một nghiên cứu an toàn kéo dài 16 tuần sử dụng 6 g/ngày; VKM chọn mức này làm điểm xuất phát NOAEL nhưng nhấn mạnh có nhiều bất định trong dữ liệu. Đánh giá rủi ro của VKM kết luận 3 g MSM/ngày từ thực phẩm bổ sung có thể gây nguy cơ bất lợi cho người trưởng thành. VKM nhận định 0,2 g/ngày ít có khả năng gây ảnh hưởng bất lợi ở người trưởng thành khỏe mạnh, nhưng đây là kết luận đánh giá rủi ro, không phải liều điều trị hoặc khuyến nghị dùng hằng ngày. Không tự áp dụng các mức liều nghiên cứu. Liều phù hợp còn phụ thuộc sản phẩm, mục đích sử dụng, bệnh nền và thuốc dùng kèm.
Chưa có hướng dẫn dùng chuẩn áp dụng cho mọi sản phẩm MSM. Người dùng cần:
- Tuân thủ đúng nhãn của sản phẩm hợp pháp và không vượt quá lượng được hướng dẫn.
- Không quy đổi liều giữa dạng bột, viên đơn chất và sản phẩm phối hợp.
- Không tự dùng liều 3–6 g/ngày chỉ vì đây là mức từng xuất hiện trong nghiên cứu.
- Không dùng MSM thay cho thuốc điều trị thoái hóa khớp hoặc bệnh lý khác.
- Trao đổi với bác sĩ hoặc dược sĩ nếu đang dùng thuốc chống đông, thuốc chống kết tập tiểu cầu, có rối loạn chảy máu, chuẩn bị phẫu thuật, đang mang thai hoặc cho con bú. * Không dùng sản phẩm MSM để nhỏ mắt. FDA Hoa Kỳ cho biết không có thuốc nhỏ mắt chứa MSM làm hoạt chất được lưu hành hợp pháp tại Hoa Kỳ.
Khi sử dụng sản phẩm chứa MSM, nên theo dõi:
- Đau bụng, đầy hơi, khó tiêu, táo bón hoặc thay đổi tiêu hóa.
- Đau đầu, mất ngủ, mệt mỏi hoặc khó tập trung.
- Phát ban, sưng, khó thở hoặc biểu hiện quá mẫn.
- Bầm tím bất thường, chảy máu cam, chảy máu chân răng, phân đen hoặc tiểu máu, đặc biệt khi đang dùng thuốc chống đông hoặc chống kết tập tiểu cầu.
- Mức độ đau và khả năng vận động; không tiếp tục dùng kéo dài nếu không có lợi ích rõ ràng hoặc triệu chứng nặng hơn.
Các biểu hiện nhẹ được báo cáo trong một thử nghiệm gồm đầy hơi, táo bón, khó tiêu, mệt mỏi, khó tập trung, mất ngủ và đau đầu; chúng cũng xuất hiện với tần suất tương tự ở nhóm chứng.
Cảnh báo và lưu ý về Methylsulfonylmethane
Chưa có tờ thông tin thuốc chuẩn hóa để xác định đầy đủ chống chỉ định của MSM.
Không sử dụng khi đã biết quá mẫn với MSM hoặc bất kỳ thành phần nào của sản phẩm. Trẻ em, phụ nữ mang thai, người đang điều trị chống đông và người có bệnh gan hoặc thận không nên tự dùng khi chưa được bác sĩ hoặc dược sĩ đánh giá.
Các tác dụng không mong muốn nhẹ từng được ghi nhận hoặc đề cập trong nghiên cứu gồm:
- Đầy hơi.
- Táo bón.
- Khó tiêu.
- Mệt mỏi.
- Khó tập trung.
- Mất ngủ.
- Đau đầu. Trong thử nghiệm của Debbi và cộng sự, không ghi nhận tác dụng phụ; tác giả lưu ý nghiên cứu có thể chưa đủ nhạy để phát hiện đầy đủ và cần nghiên cứu an toàn kỹ hơn.
Các nghiên cứu nhỏ ở người chưa xác định được tác dụng phụ nghiêm trọng đặc hiệu của MSM, nhưng dữ liệu còn hạn chế và mức độ tin cậy được VKM đánh giá từ trung bình đến rất thấp. Vì vậy, chưa thể kết luận an toàn dài hạn hoặc an toàn ở liều cao. Cần ngừng sử dụng và tìm trợ giúp y tế ngay nếu xuất hiện khó thở, sưng mặt hoặc cổ họng, ngất, phát ban lan rộng, chảy máu bất thường hoặc triệu chứng nghiêm trọng khác.
- Không coi MSM là thuốc chữa thoái hóa khớp hoặc tái tạo sụn.
- Không tự tăng liều khi chưa thấy hiệu quả.
- VKM kết luận 3 g/ngày từ thực phẩm bổ sung có thể gây nguy cơ bất lợi ở người trưởng thành; dữ liệu chưa đủ để xác định liều an toàn cho trẻ em. * Tính an toàn của sản phẩm còn phụ thuộc độ tinh khiết, thành phần phối hợp, chất gây dị ứng và kiểm soát chất lượng.
- Không sử dụng sản phẩm đường uống để nhỏ mắt hoặc pha chế theo đường dùng khác. * Thận trọng đặc biệt khi đang dùng thuốc ảnh hưởng đông máu hoặc chuẩn bị phẫu thuật. * Cần khám bệnh nếu đau khớp kèm sưng nóng đỏ, sốt, chấn thương, yếu liệt, biến dạng khớp hoặc giảm vận động tiến triển.
Chưa có ngưỡng quá liều được chuẩn hóa, biểu hiện quá liều đặc hiệu hoặc thuốc giải độc dành riêng cho MSM.
Khi uống nhầm lượng lớn hoặc xuất hiện triệu chứng bất thường, cần ngừng sử dụng, giữ lại bao bì sản phẩm và liên hệ cơ sở y tế hoặc trung tâm chống độc. Không tự gây nôn. Xử trí chủ yếu dựa trên đánh giá lâm sàng và điều trị hỗ trợ theo chỉ định của nhân viên y tế.
Bảo quản theo đúng hướng dẫn trên nhãn của sản phẩm, trong bao bì kín, tránh ẩm, nhiệt và ngoài tầm với của trẻ em. Nhiệt độ và thời hạn bảo quản cụ thể áp dụng chung cho MSM.
Đối tượng đặc biệt
VKM không thiết lập được điểm xuất phát hoặc liều bổ sung an toàn cho trẻ em và thanh thiếu niên do dữ liệu không đầy đủ. Không tự cho trẻ sử dụng MSM, đặc biệt không quy đổi liều từ người lớn theo cân nặng.
Một số thử nghiệm thoái hóa khớp có tuyển người trung niên và cao tuổi, nhưng chưa xác lập được liều riêng hoặc độ an toàn dài hạn cho người cao tuổi. Trong nghiên cứu của Debbi và cộng sự, người tham gia từ 45–90 tuổi, tuổi trung bình khoảng 68; quy mô nghiên cứu chỉ 49 người. Cần thận trọng do người cao tuổi thường có nhiều bệnh nền, suy giảm chức năng gan hoặc thận và sử dụng nhiều thuốc, đặc biệt thuốc chống đông hoặc chống kết tập tiểu cầu.
Chưa có dữ liệu lâm sàng đáng tin cậy để xác định độ an toàn, nguy cơ đối với thai hoặc liều sử dụng MSM trong thai kỳ.
Phụ nữ mang thai không nên tự sử dụng sản phẩm bổ sung MSM. Chỉ cân nhắc sau khi bác sĩ đánh giá thành phần sản phẩm, nhu cầu thực tế và lợi ích – nguy cơ.
Dimethyl sulfone là chất chuyển hóa có thể được tìm thấy tự nhiên trong sữa mẹ. Tuy nhiên, LactMed cho biết chưa có nghiên cứu về việc người mẹ dùng MSM đường uống trong thời kỳ cho con bú; cũng chưa có dữ liệu phù hợp về nồng độ sau bổ sung, tác động trên trẻ bú mẹ hoặc ảnh hưởng đến tiết sữa. Không nên suy luận rằng sự hiện diện tự nhiên trong sữa đồng nghĩa việc bổ sung liều cao là an toàn. Cần hỏi bác sĩ trước khi sử dụng.
Chưa có dữ liệu đáng tin cậy về dược động học, liều hiệu chỉnh hoặc độ an toàn của MSM ở người suy gan.
Người có bệnh gan không nên tự dùng liều cao hoặc sản phẩm nhiều thành phần vì khó xác định nguyên nhân nếu xuất hiện bất thường chức năng gan.
Chưa có dữ liệu về sử dụng MSM ở người đồng thời suy gan và suy thận.
Không tự dùng MSM trong nhóm này do chưa xác định được khả năng tích lũy, chuyển hóa, thải trừ và nguy cơ tương tác với các thuốc điều trị nền.
Chưa có nghiên cứu chuyên biệt về ảnh hưởng của MSM đối với khả năng lái xe và vận hành máy.
Do đau đầu, mệt mỏi, mất ngủ hoặc khó tập trung từng được báo cáo, người có các triệu chứng này nên tránh lái xe và vận hành máy cho đến khi hồi phục.
Tương tác thuốc của Methylsulfonylmethane
Chưa có nghiên cứu tương tác thuốc có đối chứng đầy đủ để xác định toàn bộ tương tác của MSM.
Tài liệu trình bày tại cuộc họp Ủy ban Tư vấn Pha chế Dược phẩm của FDA năm 2015 nêu khả năng có tương tác nghiêm trọng với thuốc chống đông và nguy cơ chảy máu. Đây là tín hiệu cần thận trọng, không phải bằng chứng xác nhận một tương tác đã được định lượng. Cần hỏi bác sĩ hoặc dược sĩ trước khi dùng MSM cùng:
- Warfarin hoặc thuốc chống đông khác.
- Aspirin, clopidogrel hoặc thuốc chống kết tập tiểu cầu.
- Thuốc chống viêm không steroid.
- Thảo dược hoặc thực phẩm bổ sung có thể làm tăng chảy máu.
- Nhiều sản phẩm xương khớp có thành phần trùng lặp.
Thắc mắc về hoạt chất Methylsulfonylmethane
MSM là viết tắt của methylsulfonylmethane, còn gọi là dimethyl sulfone. Đây là hợp chất lưu huỳnh hữu cơ có công thức C2H6O2S, thường được dùng làm thành phần trong thực phẩm bổ sung hướng đến sức khỏe xương khớp.
Chưa có đủ bằng chứng để khẳng định MSM chữa được thoái hóa khớp. Một số thử nghiệm nhỏ ghi nhận cải thiện nhẹ về đau hoặc chức năng, nhưng mức cải thiện có thể không đạt ý nghĩa lâm sàng và chưa xác định được hiệu quả lâu dài. MSM không thay thế thuốc, vật lý trị liệu hoặc kế hoạch điều trị do bác sĩ chỉ định.
Chưa có liều điều trị chuẩn được phê duyệt. Các thử nghiệm từng dùng khoảng 3,375–6 g/ngày, nhưng đây không phải khuyến nghị tự sử dụng. VKM kết luận 3 g/ngày từ thực phẩm bổ sung có thể gây nguy cơ bất lợi ở người trưởng thành; mức 0,2 g/ngày trong đánh giá này chỉ là kết luận về rủi ro, không phải liều điều trị.
Dữ liệu ngắn hạn trong các nghiên cứu nhỏ chưa ghi nhận nhiều tác dụng nghiêm trọng, nhưng bằng chứng an toàn còn hạn chế. Các biểu hiện nhẹ từng được báo cáo gồm đầy hơi, táo bón, khó tiêu, đau đầu, mệt mỏi, mất ngủ và khó tập trung. Chưa thể kết luận MSM an toàn lâu dài hoặc ở liều cao.
Không nên tự dùng MSM để nhỏ mắt. FDA Hoa Kỳ cho biết không có thuốc nhãn khoa chứa MSM làm hoạt chất được lưu hành hợp pháp tại Hoa Kỳ và đã cảnh báo về một số sản phẩm nhỏ mắt MSM không được phê duyệt hoặc có vấn đề nhiễm bẩn. Người có bệnh về mắt cần sử dụng sản phẩm được cấp phép và khám chuyên khoa mắt.

