Isoflurane

Isoflurane là thuốc mê bay hơi thuộc nhóm ether halogen hóa, được sử dụng để khởi mê và duy trì mê toàn thân. Thuốc được đưa vào đường hô hấp qua máy hóa hơi được hiệu chuẩn riêng, chỉ bởi nhân viên y tế được đào tạo về gây mê. Isoflurane gây mất ý thức có hồi phục, giảm đáp ứng với kích thích đau, giãn cơ và ức chế hô hấp; đồng thời có thể làm giảm huyết áp phụ thuộc nồng độ. Biến cố đặc biệt nghiêm trọng là tăng thân nhiệt ác tính ở người có tính nhạy cảm di truyền, nhất là khi phối hợp succinylcholine. Các nguy cơ khác gồm loạn nhịp, kéo dài khoảng QT, tăng kali máu quanh phẫu thuật, tổn thương gan hiếm gặp và suy hô hấp. Trong suốt quá trình gây mê, người bệnh cần được theo dõi liên tục oxy hóa, thông khí, tuần hoàn, thân nhiệt và nồng độ khí mê. Isoflurane không phải thuốc để sử dụng ngoài cơ sở có đầy đủ phương tiện gây mê và hồi sức.

✍️ Chịu trách nhiệm chuyên môn: DS. Tuấn (Dược sĩ lâm sàng)🕘 Rà soát chuyên môn lần cuối: 10/07/2026

Nội dung chính

  • Thuốc mê bay hơi nhóm ether halogen hóa, mã ATC N01AB06.
  • Khởi mê và duy trì mê toàn thân.
  • Hít qua máy hóa hơi chuyên dụng, được hiệu chuẩn riêng cho Isoflurane.
  • Gây mất ý thức có hồi phục, ức chế hô hấp, giảm huyết áp và hỗ trợ giãn cơ.
  • Tăng thân nhiệt ác tính, tăng kali máu, loạn nhịp, kéo dài QT và tổn thương gan hiếm gặp.
  • Oxy hóa, thông khí, điện tâm đồ, huyết áp, thân nhiệt và nồng độ khí mê.
  • Không được tự mua hoặc tự sử dụng; thuốc chỉ dùng bởi đội ngũ gây mê có phương tiện hồi sức.

Hoạt chất Isoflurane là gì?

Isoflurane là thuốc mê toàn thân dạng hơi. Thuốc tạo trạng thái mất ý thức có hồi phục, giảm đáp ứng vận động với kích thích phẫu thuật, ức chế hô hấp và hỗ trợ giãn cơ.

Isoflurane chỉ được sử dụng trong hệ thống gây mê chuyên dụng. Đây không phải thuốc an thần đường uống, thuốc giảm đau tại nhà hoặc thuốc để người bệnh tự sử dụng.

CHUYÊN LUẬN DƯỢC CHẤT

Isoflurane

INN Isoflurane là tên INN tiếng Anh của hoạt chất.

CAS 26675-46-7 Công thức C3H2ClF5O

Danh pháp · định danh phân tử · tính chất vật lý · tính chất lý–hóa · độ ổn định · tiêu chuẩn dược điển

Danh pháp

Hệ thống tên gọi chuẩn của dược chất

Tên hoạt chất

Isoflurane

Tên tiếng Anh / tên chung quốc tế (INN)

Isoflurane là tên INN tiếng Anh của hoạt chất.

Tên IUPAC

2-chloro-2-(difluoromethoxy)-1,1,1-trifluoroethane

Tên hóa học khác

Ethane, 2-chloro-2-(difluoromethoxy)-1,1,1-trifluoro- | Ether, 1-chloro-2,2,2-trifluoroethyl difluoromethyl | 1-Chloro-2,2,2-trifluoroethyl difluoromethyl ether

Tên khác / tên đồng nghĩa

Isofluran là biến thể chính tả thường gặp nhưng tên INN chuẩn là Isoflurane. Tên hóa học được ghi trong nhãn là 1-chloro-2,2,2-trifluoroethyl difluoromethyl ether.

Tên Latinh / tên dược điển

Isofluranum

Tên USAN

isoflurane

Định danh & cấu trúc phân tử

Mã định danh và biểu diễn cấu trúc phân tử

Số đăng ký CAS

26675-46-7

UNII

CYS9AKD70P

PubChem CID

3763

RxNorm CUI

6024

Công thức phân tử

C3H2ClF5O

Dược động học của Isoflurane

Isoflurane được hấp thu qua phế nang, đi vào máu và nhanh chóng phân bố đến não cùng các mô được tưới máu nhiều. Nồng độ thuốc tại phế nang phụ thuộc nồng độ khí hít vào, thông khí phế nang, cung lượng tim và độ hòa tan trong máu.

Thuốc chỉ được chuyển hóa một tỷ lệ rất nhỏ. Phần lớn được loại khỏi cơ thể qua phổi dưới dạng khí thở ra; khoảng 0,17% lượng thuốc được hấp thu được tìm thấy trong nước tiểu dưới dạng các chất chuyển hóa.

Giai đoạn I: Hấp thu

Isoflurane được hấp thu nhanh từ phế nang vào tuần hoàn. Nồng độ phế nang tăng nhanh hơn khi tăng thông khí, tăng nồng độ khí hít vào hoặc giảm độ hòa tan của thuốc trong máu; cung lượng tim cao có thể làm chậm tốc độ tăng nồng độ phế nang.

Hệ số phân bố máu/khí khoảng 1,43 ở 37°C theo nhãn FORANE.

Các thông số hấp thu và phơi nhiễm
F · Sinh khả dụng

Khái niệm sinh khả dụng tuyệt đối theo đường uống không phù hợp với Isoflurane vì thuốc được đưa trực tiếp đến phế nang dưới dạng hơi. Mức phơi nhiễm toàn thân phụ thuộc nồng độ hít vào, thông khí, tưới máu phổi và hệ số phân bố máu/khí.

Giá trị sinh khả dụng tuyệt đối dạng phần trăm trong nhãn chính thức.

Giai đoạn II: Phân bố

Sau khi đi vào máu, Isoflurane phân bố đến não, tủy sống và các mô khác. Hệ số phân bố dầu/khí khoảng 90,8 phản ánh độ tan trong lipid và liên quan đến hiệu lực gây mê.

Thể tích phân bố và tỷ lệ gắn protein huyết tương định lượng trong nhãn đã kiểm tra.

Giai đoạn III: Chuyển hóa

Isoflurane được chuyển hóa rất ít, chủ yếu tại gan qua CYP2E1, tạo các chất chuyển hóa có fluor và những chất trung gian trifluoroacetyl hóa. Mức chuyển hóa thấp hơn nhiều so với một số thuốc mê halogen hóa cũ.

Thuốc hoặc yếu tố làm tăng hoạt tính CYP2E1, như Isoniazid hoặc sử dụng rượu kéo dài, có thể làm tăng mức chuyển hóa và nguy cơ liên quan đến fluor hoặc độc tính gan.

Giai đoạn IV: Thải trừ

Phần lớn Isoflurane được thải qua phổi dưới dạng không đổi sau khi ngừng cung cấp khí mê. Khoảng 0,17% lượng thuốc được hấp thu được thu hồi trong nước tiểu dưới dạng chất chuyển hóa.

SmPC ghi nhận nồng độ fluor vô cơ huyết thanh thường đạt đỉnh khoảng 4 giờ sau gây mê, nhìn chung dưới 5 micromol/L và trở về mức bình thường trong vòng 24 giờ.

Các thông số và đường thải trừ
t½ · Thời gian bán thải

Nhãn sản phẩm không đưa ra một giá trị bán thải huyết tương duy nhất có thể áp dụng cho mọi người bệnh. Nồng độ Isoflurane giảm nhanh sau khi ngừng cung cấp thuốc nhờ thải trừ qua phổi, nhưng thời gian hồi tỉnh còn phụ thuộc thời gian gây mê, nồng độ đã dùng, thuốc phối hợp và tình trạng người bệnh.

Giá trị thời gian bán thải huyết tương định lượng.

CL · Độ thanh thải toàn phần

Độ thanh thải của Isoflurane chủ yếu diễn ra qua thông khí phổi. Tốc độ loại thuốc phụ thuộc thông khí phế nang, lưu lượng khí mới, thời gian gây mê, mức tích lũy trong mô và cung lượng tim.

Giá trị độ thanh thải toàn thân định lượng chuẩn áp dụng cho mọi người bệnh.

Yếu tố ảnh hưởng đến dược động học

Các yếu tố có thể ảnh hưởng đến hấp thu, phân bố và thải trừ Isoflurane gồm:

  • Nồng độ thuốc trong khí hít vào.
  • Thông khí phế nang và tình trạng đường thở.
  • Cung lượng tim và tưới máu mô.
  • Hệ số phân bố máu/khí.
  • Thời gian gây mê và lượng thuốc tích lũy trong mô.
  • Tuổi, thân nhiệt và tình trạng huyết động.
  • Nitơ oxyd, opioid, benzodiazepine và các thuốc mê phối hợp.
  • Thuốc hoặc yếu tố cảm ứng CYP2E1.

Nồng độ phế nang tối thiểu giảm khi tuổi tăng và khi phối hợp nhiều thuốc ức chế thần kinh trung ương.

Thông số dược động học cần được đọc cùng đường dùng, liều, dạng bào chế, quần thể và nguồn dữ liệu. Hàng chưa có dữ liệu sẽ tự động được ẩn.

Dược lý và cơ chế của Isoflurane

Isoflurane thuộc nhóm thuốc gây mê toàn thân đường hô hấp, phân nhóm ether halogen hóa. Mã ATC là N01AB06.

Nồng độ phế nang tối thiểu, viết tắt là MAC, là nồng độ thuốc tại phế nang có khả năng ngăn vận động ở 50% người bệnh trước kích thích phẫu thuật chuẩn. MAC không phải mục tiêu cố định cho mọi người vì thay đổi theo tuổi, thân nhiệt, thuốc phối hợp và tình trạng lâm sàng.

Phần III: Cơ chế tác dụng

Cơ chế phân tử đầy đủ của Isoflurane chưa được xác định hoàn toàn. Thuốc tác động trên nhiều kênh ion và hệ dẫn truyền thần kinh tại não và tủy sống, bao gồm các hệ liên quan đến GABA, glycine và NMDA. Tác động đa đích này làm giảm hoạt động thần kinh, gây mất ý thức, bất động và giảm đáp ứng với kích thích.

Tác dụng mê không thể quy về một thụ thể duy nhất. Mức độ tác dụng phụ thuộc áp suất riêng phần của thuốc trong hệ thần kinh trung ương, được ước tính thông qua nồng độ cuối thì thở ra.

Phần IV: Dược lực học và đáp ứng

Các tác dụng dược lực học quan trọng gồm:

  • Gây mất ý thức và bất động phụ thuộc nồng độ.
  • Ức chế hô hấp rõ, làm giảm thể tích khí lưu thông và tăng carbon dioxide máu nếu không hỗ trợ thông khí.
  • Giảm sức cản mạch hệ thống và giảm huyết áp phụ thuộc nồng độ.
  • Nhịp tim có thể tăng nhằm bù trừ; cung lượng tim thường được duy trì tốt hơn khi thông khí có kiểm soát.
  • Làm tăng lưu lượng máu não và có thể tăng áp lực nội sọ ở nồng độ cao.
  • Làm giảm chuyển hóa oxy của não.
  • Tăng tác dụng của thuốc giãn cơ thần kinh–cơ.
  • Làm giảm trương lực tử cung và có thể tăng chảy máu tử cung ở nồng độ cao.

Ki, Kd, IC50, EC50 và ED50 chỉ có ý nghĩa khi đi kèm đúng đích, loài, assay, đơn vị và nguồn. Field chưa có dữ liệu sẽ tự động được ẩn.

Chỉ định của Isoflurane

Liều dùng và cách sử dụng

Cảnh báo và lưu ý về Isoflurane

Đối tượng đặc biệt

Tương tác thuốc của Isoflurane

Các tương tác có ý nghĩa lâm sàng gồm:

  • Nitơ oxyd làm giảm MAC và giảm lượng Isoflurane cần thiết.
  • Opioid, benzodiazepine và thuốc an thần khác làm giảm nhu cầu thuốc mê, đồng thời tăng ức chế hô hấp và hạ huyết áp.
  • Isoflurane làm tăng tác dụng của các thuốc chẹn thần kinh–cơ không khử cực; mức phong bế phải được theo dõi và điều chỉnh.
  • Succinylcholine phối hợp với thuốc mê bay hơi có thể làm tăng nguy cơ tăng thân nhiệt ác tính và tăng kali máu nghiêm trọng ở người nhạy cảm.
  • Adrenaline, noradrenaline, Isoprenaline và thuốc cường giao cảm khác có thể làm tăng nguy cơ loạn nhịp.
  • Thuốc chẹn kênh calci có thể làm hạ huyết áp rõ hơn.
  • Thuốc chẹn beta có thể làm giảm khả năng bù trừ tim mạch và tăng tác dụng ức chế tim.
  • Thuốc ức chế monoamine oxidase có thể gây mất ổn định huyết động; SmPC tại Anh khuyến cáo xử trí kế hoạch phẫu thuật và thời điểm ngừng thuốc bởi bác sĩ, không được tự ngừng thuốc.
  • Isoniazid, sử dụng rượu kéo dài hoặc chất cảm ứng CYP2E1 có thể tăng chuyển hóa Isoflurane và nguy cơ độc tính gan.
  • Thuốc kéo dài khoảng QT có thể làm tăng nguy cơ loạn nhịp khi phối hợp.

Người bệnh phải cung cấp đầy đủ danh sách thuốc kê đơn, không kê đơn, chất bổ sung và mức sử dụng rượu trong lần khám tiền mê.

Thắc mắc về hoạt chất Isoflurane

Lưu ý: Nội dung chỉ nhằm mục đích cung cấp thông tin tham khảo về hoạt chất/dược chất, không thay thế chẩn đoán hoặc chỉ định điều trị của bác sĩ. Người bệnh không tự ý dùng, ngừng thuốc hoặc thay đổi liều khi chưa có hướng dẫn từ nhân viên y tế.
Đã có 8 lượt đọc bài viết này

Để lại một bình luận

Email của bạn sẽ không được hiển thị công khai. Các trường bắt buộc được đánh dấu *