Isoflurane là thuốc mê bay hơi thuộc nhóm ether halogen hóa, được sử dụng để khởi mê và duy trì mê toàn thân. Thuốc được đưa vào đường hô hấp qua máy hóa hơi được hiệu chuẩn riêng, chỉ bởi nhân viên y tế được đào tạo về gây mê. Isoflurane gây mất ý thức có hồi phục, giảm đáp ứng với kích thích đau, giãn cơ và ức chế hô hấp; đồng thời có thể làm giảm huyết áp phụ thuộc nồng độ. Biến cố đặc biệt nghiêm trọng là tăng thân nhiệt ác tính ở người có tính nhạy cảm di truyền, nhất là khi phối hợp succinylcholine. Các nguy cơ khác gồm loạn nhịp, kéo dài khoảng QT, tăng kali máu quanh phẫu thuật, tổn thương gan hiếm gặp và suy hô hấp. Trong suốt quá trình gây mê, người bệnh cần được theo dõi liên tục oxy hóa, thông khí, tuần hoàn, thân nhiệt và nồng độ khí mê. Isoflurane không phải thuốc để sử dụng ngoài cơ sở có đầy đủ phương tiện gây mê và hồi sức.
Nội dung chính
- Thuốc mê bay hơi nhóm ether halogen hóa, mã ATC N01AB06.
- Khởi mê và duy trì mê toàn thân.
- Hít qua máy hóa hơi chuyên dụng, được hiệu chuẩn riêng cho Isoflurane.
- Gây mất ý thức có hồi phục, ức chế hô hấp, giảm huyết áp và hỗ trợ giãn cơ.
- Tăng thân nhiệt ác tính, tăng kali máu, loạn nhịp, kéo dài QT và tổn thương gan hiếm gặp.
- Oxy hóa, thông khí, điện tâm đồ, huyết áp, thân nhiệt và nồng độ khí mê.
- Không được tự mua hoặc tự sử dụng; thuốc chỉ dùng bởi đội ngũ gây mê có phương tiện hồi sức.
Hoạt chất Isoflurane là gì?
Isoflurane là thuốc mê toàn thân dạng hơi. Thuốc tạo trạng thái mất ý thức có hồi phục, giảm đáp ứng vận động với kích thích phẫu thuật, ức chế hô hấp và hỗ trợ giãn cơ.
Isoflurane chỉ được sử dụng trong hệ thống gây mê chuyên dụng. Đây không phải thuốc an thần đường uống, thuốc giảm đau tại nhà hoặc thuốc để người bệnh tự sử dụng.
Isoflurane
INN Isoflurane là tên INN tiếng Anh của hoạt chất.
Danh pháp · định danh phân tử · tính chất vật lý · tính chất lý–hóa · độ ổn định · tiêu chuẩn dược điển
Danh pháp
Hệ thống tên gọi chuẩn của dược chất
| Tên hoạt chất | Isoflurane |
|---|---|
| Tên tiếng Anh / tên chung quốc tế (INN) | Isoflurane là tên INN tiếng Anh của hoạt chất. |
| Tên IUPAC | 2-chloro-2-(difluoromethoxy)-1,1,1-trifluoroethane |
| Tên hóa học khác | Ethane, 2-chloro-2-(difluoromethoxy)-1,1,1-trifluoro- | Ether, 1-chloro-2,2,2-trifluoroethyl difluoromethyl | 1-Chloro-2,2,2-trifluoroethyl difluoromethyl ether |
| Tên khác / tên đồng nghĩa | Isofluran là biến thể chính tả thường gặp nhưng tên INN chuẩn là Isoflurane. Tên hóa học được ghi trong nhãn là 1-chloro-2,2,2-trifluoroethyl difluoromethyl ether. |
| Tên Latinh / tên dược điển | Isofluranum |
| Tên USAN | isoflurane |
Định danh & cấu trúc phân tử
Mã định danh và biểu diễn cấu trúc phân tử
| Số đăng ký CAS | 26675-46-7 |
|---|---|
| UNII | CYS9AKD70P |
| PubChem CID | 3763 |
| RxNorm CUI | 6024 |
| Công thức phân tử | C3H2ClF5O |
Dược động học của Isoflurane
Isoflurane được hấp thu qua phế nang, đi vào máu và nhanh chóng phân bố đến não cùng các mô được tưới máu nhiều. Nồng độ thuốc tại phế nang phụ thuộc nồng độ khí hít vào, thông khí phế nang, cung lượng tim và độ hòa tan trong máu.
Thuốc chỉ được chuyển hóa một tỷ lệ rất nhỏ. Phần lớn được loại khỏi cơ thể qua phổi dưới dạng khí thở ra; khoảng 0,17% lượng thuốc được hấp thu được tìm thấy trong nước tiểu dưới dạng các chất chuyển hóa.
Giai đoạn I: Hấp thu
Isoflurane được hấp thu nhanh từ phế nang vào tuần hoàn. Nồng độ phế nang tăng nhanh hơn khi tăng thông khí, tăng nồng độ khí hít vào hoặc giảm độ hòa tan của thuốc trong máu; cung lượng tim cao có thể làm chậm tốc độ tăng nồng độ phế nang.
Hệ số phân bố máu/khí khoảng 1,43 ở 37°C theo nhãn FORANE.
| F · Sinh khả dụng | Khái niệm sinh khả dụng tuyệt đối theo đường uống không phù hợp với Isoflurane vì thuốc được đưa trực tiếp đến phế nang dưới dạng hơi. Mức phơi nhiễm toàn thân phụ thuộc nồng độ hít vào, thông khí, tưới máu phổi và hệ số phân bố máu/khí. Giá trị sinh khả dụng tuyệt đối dạng phần trăm trong nhãn chính thức. |
|---|
Giai đoạn II: Phân bố
Sau khi đi vào máu, Isoflurane phân bố đến não, tủy sống và các mô khác. Hệ số phân bố dầu/khí khoảng 90,8 phản ánh độ tan trong lipid và liên quan đến hiệu lực gây mê.
Thể tích phân bố và tỷ lệ gắn protein huyết tương định lượng trong nhãn đã kiểm tra.
Giai đoạn III: Chuyển hóa
Isoflurane được chuyển hóa rất ít, chủ yếu tại gan qua CYP2E1, tạo các chất chuyển hóa có fluor và những chất trung gian trifluoroacetyl hóa. Mức chuyển hóa thấp hơn nhiều so với một số thuốc mê halogen hóa cũ.
Thuốc hoặc yếu tố làm tăng hoạt tính CYP2E1, như Isoniazid hoặc sử dụng rượu kéo dài, có thể làm tăng mức chuyển hóa và nguy cơ liên quan đến fluor hoặc độc tính gan.
Giai đoạn IV: Thải trừ
Phần lớn Isoflurane được thải qua phổi dưới dạng không đổi sau khi ngừng cung cấp khí mê. Khoảng 0,17% lượng thuốc được hấp thu được thu hồi trong nước tiểu dưới dạng chất chuyển hóa.
SmPC ghi nhận nồng độ fluor vô cơ huyết thanh thường đạt đỉnh khoảng 4 giờ sau gây mê, nhìn chung dưới 5 micromol/L và trở về mức bình thường trong vòng 24 giờ.
| t½ · Thời gian bán thải | Nhãn sản phẩm không đưa ra một giá trị bán thải huyết tương duy nhất có thể áp dụng cho mọi người bệnh. Nồng độ Isoflurane giảm nhanh sau khi ngừng cung cấp thuốc nhờ thải trừ qua phổi, nhưng thời gian hồi tỉnh còn phụ thuộc thời gian gây mê, nồng độ đã dùng, thuốc phối hợp và tình trạng người bệnh. Giá trị thời gian bán thải huyết tương định lượng. |
|---|---|
| CL · Độ thanh thải toàn phần | Độ thanh thải của Isoflurane chủ yếu diễn ra qua thông khí phổi. Tốc độ loại thuốc phụ thuộc thông khí phế nang, lưu lượng khí mới, thời gian gây mê, mức tích lũy trong mô và cung lượng tim. Giá trị độ thanh thải toàn thân định lượng chuẩn áp dụng cho mọi người bệnh. |
Yếu tố ảnh hưởng đến dược động học
Các yếu tố có thể ảnh hưởng đến hấp thu, phân bố và thải trừ Isoflurane gồm:
- Nồng độ thuốc trong khí hít vào.
- Thông khí phế nang và tình trạng đường thở.
- Cung lượng tim và tưới máu mô.
- Hệ số phân bố máu/khí.
- Thời gian gây mê và lượng thuốc tích lũy trong mô.
- Tuổi, thân nhiệt và tình trạng huyết động.
- Nitơ oxyd, opioid, benzodiazepine và các thuốc mê phối hợp.
- Thuốc hoặc yếu tố cảm ứng CYP2E1.
Nồng độ phế nang tối thiểu giảm khi tuổi tăng và khi phối hợp nhiều thuốc ức chế thần kinh trung ương.
Thông số dược động học cần được đọc cùng đường dùng, liều, dạng bào chế, quần thể và nguồn dữ liệu. Hàng chưa có dữ liệu sẽ tự động được ẩn.
Dược lý và cơ chế của Isoflurane
Isoflurane thuộc nhóm thuốc gây mê toàn thân đường hô hấp, phân nhóm ether halogen hóa. Mã ATC là N01AB06.
Nồng độ phế nang tối thiểu, viết tắt là MAC, là nồng độ thuốc tại phế nang có khả năng ngăn vận động ở 50% người bệnh trước kích thích phẫu thuật chuẩn. MAC không phải mục tiêu cố định cho mọi người vì thay đổi theo tuổi, thân nhiệt, thuốc phối hợp và tình trạng lâm sàng.
Phần III: Cơ chế tác dụng
Cơ chế phân tử đầy đủ của Isoflurane chưa được xác định hoàn toàn. Thuốc tác động trên nhiều kênh ion và hệ dẫn truyền thần kinh tại não và tủy sống, bao gồm các hệ liên quan đến GABA, glycine và NMDA. Tác động đa đích này làm giảm hoạt động thần kinh, gây mất ý thức, bất động và giảm đáp ứng với kích thích.
Tác dụng mê không thể quy về một thụ thể duy nhất. Mức độ tác dụng phụ thuộc áp suất riêng phần của thuốc trong hệ thần kinh trung ương, được ước tính thông qua nồng độ cuối thì thở ra.
Phần IV: Dược lực học và đáp ứng
Các tác dụng dược lực học quan trọng gồm:
- Gây mất ý thức và bất động phụ thuộc nồng độ.
- Ức chế hô hấp rõ, làm giảm thể tích khí lưu thông và tăng carbon dioxide máu nếu không hỗ trợ thông khí.
- Giảm sức cản mạch hệ thống và giảm huyết áp phụ thuộc nồng độ.
- Nhịp tim có thể tăng nhằm bù trừ; cung lượng tim thường được duy trì tốt hơn khi thông khí có kiểm soát.
- Làm tăng lưu lượng máu não và có thể tăng áp lực nội sọ ở nồng độ cao.
- Làm giảm chuyển hóa oxy của não.
- Tăng tác dụng của thuốc giãn cơ thần kinh–cơ.
- Làm giảm trương lực tử cung và có thể tăng chảy máu tử cung ở nồng độ cao.
Ki, Kd, IC50, EC50 và ED50 chỉ có ý nghĩa khi đi kèm đúng đích, loài, assay, đơn vị và nguồn. Field chưa có dữ liệu sẽ tự động được ẩn.
Chỉ định của Isoflurane
Isoflurane được chỉ định để:
- Khởi mê toàn thân.
- Duy trì mê toàn thân trong phẫu thuật hoặc thủ thuật phù hợp.
Do mùi hăng và khả năng kích thích đường thở, Isoflurane thường không phải lựa chọn thuận lợi để khởi mê bằng mặt nạ, đặc biệt ở trẻ em. Trong thực hành, bác sĩ có thể khởi mê bằng thuốc khác rồi dùng Isoflurane để duy trì mê.
Việc lựa chọn thuốc mê phụ thuộc loại phẫu thuật, đường thở, tuổi, bệnh đồng mắc, thuốc đang dùng và đánh giá của bác sĩ gây mê.
Isoflurane đang được nghiên cứu và sử dụng theo quy định riêng tại một số nơi để an thần kéo dài cho người bệnh thở máy trong đơn vị hồi sức tích cực, thông qua thiết bị bảo tồn và phản xạ thuốc mê chuyên dụng.
Một tổng quan hệ thống và phân tích gộp năm 2025 về thuốc an thần dạng hít, trong đó có Isoflurane, ghi nhận thời gian thức tỉnh và rút ống nội khí quản ngắn hơn so với an thần đường tĩnh mạch trong một số nghiên cứu. Tuy nhiên, dữ liệu gộp nhiều thuốc, thiết bị và quần thể khác nhau; chưa đủ để kết luận Isoflurane phù hợp thường quy cho mọi người bệnh hồi sức.
An thần hồi sức không nằm trong chỉ định gây mê toàn thân của các nhãn Hoa Kỳ và Anh đã kiểm tra. Đây có thể là sử dụng ngoài chỉ định hoặc có tình trạng quản lý khác nhau tùy quốc gia và sản phẩm.
Liều dùng và cách sử dụng
Các nồng độ dưới đây được trích từ nhãn sản phẩm, chỉ dành cho nhân viên gây mê và không phải hướng dẫn để người bệnh tự áp dụng:
- Khởi mê theo nhãn Hoa Kỳ: nồng độ hít vào 1,5–3% thường tạo mức mê phẫu thuật trong khoảng 7–10 phút.
- SmPC tại Anh mô tả có thể bắt đầu ở 0,5%, sau đó tăng dần đến 1,5–3% theo đáp ứng.
- Duy trì mê với nitơ oxyd và oxy: thường khoảng 1–2,5%.
- Khi dùng oxy đơn thuần: có thể cần tăng thêm khoảng 0,5–1% so với khi phối hợp nitơ oxyd.
MAC trung bình trong oxy 100% theo nhãn Hoa Kỳ:
| Nhóm tuổi | MAC tham khảo |
|---|---|
| Trẻ sinh non dưới 32 tuần tuổi thai | 1,28% |
| Trẻ sinh non 32–37 tuần | 1,41% |
| Trẻ 1–6 tháng | 1,87% |
| Trẻ 1–5 tuổi | 1,60% |
| Người 19–30 tuổi | 1,28% |
| Người 31–55 tuổi | 1,15% |
| Người 55–83 tuổi | 1,05% |
Các giá trị này là trung bình quần thể, không phải nồng độ kê đơn cố định. Bác sĩ phải chuẩn độ theo nồng độ cuối thì thở ra, huyết động, đáp ứng phẫu thuật, tuổi và thuốc phối hợp.
Isoflurane chỉ được sử dụng:
- Bởi người được đào tạo về gây mê toàn thân.
- Qua máy hóa hơi được thiết kế và hiệu chuẩn riêng cho Isoflurane.
- Tại nơi có khả năng kiểm soát đường thở, cung cấp oxy, thông khí hỗ trợ và hồi sức ngay lập tức.
- Với hệ thống thu gom khí mê dư phù hợp để giảm phơi nhiễm nghề nghiệp.
Không đổ Isoflurane vào máy hóa hơi dành cho thuốc mê khác. Việc dùng sai máy hoặc sai thuốc có thể tạo nồng độ không chính xác và gây mê quá sâu hoặc không đủ mê.
Trước khi gây mê, bác sĩ cần khai thác tiền sử tăng thân nhiệt ác tính, phản ứng với thuốc mê halogen hóa, bệnh gan, bệnh thần kinh–cơ, kéo dài QT và các thuốc đang sử dụng.
Trong suốt quá trình gây mê, cần theo dõi tối thiểu:
- Oxy hóa máu bằng đo SpO₂ liên tục.
- Thông khí, bao gồm carbon dioxide cuối thì thở ra.
- Nồng độ oxy hít vào và khí thở ra.
- Nồng độ Isoflurane hít vào và cuối thì thở ra khi có thiết bị.
- Điện tâm đồ liên tục.
- Huyết áp và nhịp tim.
- Nhiệt độ cơ thể.
- Áp lực đường thở và thể tích thông khí.
- Mức độ giãn cơ bằng kích thích thần kinh ngoại vi nếu dùng thuốc chẹn thần kinh–cơ.
- Độ sâu gây mê, mất máu, nước tiểu và tưới máu cơ quan theo tình trạng lâm sàng.
Cần giám sát các dấu hiệu sớm của tăng thân nhiệt ác tính như tăng carbon dioxide cuối thì thở ra không giải thích được, nhịp tim nhanh, cứng cơ, nhiễm toan, tăng kali máu và tăng thân nhiệt.
Cảnh báo và lưu ý về Isoflurane
Các chống chỉ định được ghi nhận trong nhãn hiện hành gồm:
- Quá mẫn với Isoflurane hoặc thuốc mê halogen hóa khác.
- Đã biết hoặc nghi ngờ có tính nhạy cảm di truyền với tăng thân nhiệt ác tính.
- Tiền sử cá nhân hoặc gia đình gợi ý tăng thân nhiệt ác tính.
- Tiền sử viêm gan được xác nhận do thuốc mê hô hấp halogen hóa.
- Tiền sử rối loạn chức năng gan mức độ vừa đến nặng không giải thích được sau khi dùng thuốc mê halogen hóa.
- Trường hợp mê toàn thân bị chống chỉ định vì lý do lâm sàng khác.
Danh sách cuối cùng phải được đối chiếu với nhãn của đúng sản phẩm và đánh giá tiền mê của bác sĩ.
Các tác dụng không mong muốn được báo cáo gồm:
- Hạ huyết áp.
- Ức chế hô hấp, giảm thông khí hoặc ngừng thở.
- Ho, nín thở, tăng tiết nước bọt và co thắt thanh quản.
- Kích động hoặc vận động trong giai đoạn khởi mê.
- Buồn nôn và nôn sau phẫu thuật.
- Run lạnh.
- Chóng mặt, đau đầu, buồn ngủ hoặc lú lẫn trong giai đoạn hồi tỉnh.
- Nhịp tim nhanh, nhịp tim chậm hoặc các rối loạn nhịp khác.
- Tăng bạch cầu hoặc tăng đường huyết thoáng qua.
- Tăng men gan nhẹ sau phẫu thuật.
Nhiều phản ứng chịu ảnh hưởng đồng thời của phẫu thuật, tình trạng người bệnh và các thuốc gây mê phối hợp; không nên tự quy toàn bộ triệu chứng sau mổ cho riêng Isoflurane.
Các biến cố nghiêm trọng có thể gồm:
- Tăng thân nhiệt ác tính, có thể dẫn đến tiêu cơ vân, tăng kali máu, loạn nhịp, suy đa cơ quan và tử vong.
- Tăng kali máu quanh phẫu thuật, đặc biệt ở trẻ có bệnh thần kinh–cơ tiềm ẩn như loạn dưỡng cơ Duchenne.
- Loạn nhịp thất, kéo dài khoảng QT hoặc xoắn đỉnh.
- Hạ huyết áp nặng, ngừng tim hoặc suy tuần hoàn.
- Ức chế hô hấp sâu, thiếu oxy hoặc ngừng thở.
- Phản vệ hoặc phản ứng quá mẫn nghiêm trọng.
- Viêm gan, hoại tử gan hoặc suy gan cấp hiếm gặp.
- Co thắt thanh quản nghiêm trọng.
- Co giật.
- Suy thận cấp hoặc thiểu niệu được báo cáo sau lưu hành.
Tổn thương gan do Isoflurane rất hiếm nhưng có thể nặng. Tiền sử phơi nhiễm thuốc mê halogen hóa và phản ứng gan trước đây là yếu tố nguy cơ quan trọng.
Isoflurane cần được sử dụng thận trọng ở người có:
- Giảm thể tích tuần hoàn, hạ huyết áp hoặc bệnh tim mạch nặng.
- Bệnh động mạch vành.
- Tăng áp lực nội sọ hoặc tổn thương nội sọ.
- Khoảng QT kéo dài bẩm sinh hoặc đang dùng thuốc kéo dài QT.
- Bệnh gan, tiền sử vàng da hoặc sốt không giải thích được sau gây mê.
- Bệnh thần kinh–cơ, đặc biệt nghi ngờ loạn dưỡng cơ Duchenne.
- Bệnh ty thể.
- Tiền sử cá nhân hoặc gia đình liên quan tăng thân nhiệt ác tính.
- Nguy cơ chảy máu tử cung do thuốc làm giảm trương lực tử cung.
Chất hấp thụ carbon dioxide bị khô có thể phản ứng với thuốc mê halogen hóa và tạo carbon monoxide. Cơ sở gây mê phải kiểm tra, thay chất hấp thụ khi nghi ngờ bị khô và tuân thủ hướng dẫn của hệ thống gây mê.
Việc gây mê kéo dài hoặc lặp lại ở trẻ dưới 3 tuổi và thai nhi đang phát triển có liên quan đến độc tính thần kinh trong nghiên cứu động vật. Ý nghĩa lâm sàng ở người chưa được xác định đầy đủ; lợi ích của thủ thuật cần thiết phải được cân nhắc với nguy cơ tiềm tàng.
Quá liều hoặc gây mê quá sâu có thể gây hạ huyết áp nặng, ức chế cơ tim, giảm thông khí, tăng carbon dioxide, thiếu oxy, ngừng thở và ngừng tuần hoàn.
Xử trí tại cơ sở y tế gồm:
- Ngừng cung cấp Isoflurane.
- Duy trì đường thở thông thoáng.
- Thông khí hỗ trợ hoặc kiểm soát bằng oxy.
- Theo dõi liên tục điện tâm đồ, huyết áp, SpO₂ và carbon dioxide cuối thì thở ra.
- Hỗ trợ tuần hoàn và điều chỉnh các rối loạn huyết động.
- Đánh giá tăng thân nhiệt ác tính nếu có tăng CO₂, cứng cơ, tăng kali máu hoặc tăng thân nhiệt.
- Dùng dantrolene và thực hiện phác đồ xử trí tăng thân nhiệt ác tính khi có chỉ định.
Không có thuốc giải độc đặc hiệu cho tình trạng gây mê quá sâu thông thường do Isoflurane. Dantrolene là thuốc điều trị tăng thân nhiệt ác tính, không phải thuốc đảo ngược mọi tác dụng của Isoflurane.
Nhãn FORANE hướng dẫn bảo quản ở 15–30°C. SmPC tại Anh quy định không bảo quản trên 30°C.
Cần:
- Đậy kín chai.
- Bảo quản trong bao bì gốc.
- Tránh nguồn nhiệt và thao tác gây thất thoát hơi.
- Không sử dụng chai bị hư hỏng, rò rỉ hoặc không xác định được nguồn gốc.
- Tuân thủ quy trình bảo quản thuốc gây mê và kiểm soát khí mê dư của cơ sở y tế.
Điều kiện bảo quản cụ thể phải theo nhãn của đúng sản phẩm.
Đối tượng đặc biệt
Isoflurane có thể được sử dụng để duy trì mê ở trẻ em, nhưng nồng độ MAC thay đổi rõ theo tuổi và thường cao hơn ở trẻ nhỏ so với người lớn.
Các lưu ý quan trọng:
- SmPC tại Anh không khuyến cáo Isoflurane để khởi mê bằng hít ở trẻ sơ sinh và trẻ em do nguy cơ ho, nín thở, giảm độ bão hòa oxy, tăng tiết dịch và co thắt thanh quản.
- Trẻ có bệnh thần kinh–cơ tiềm ẩn, đặc biệt loạn dưỡng cơ Duchenne, có nguy cơ tăng kali máu, tiêu cơ vân và loạn nhịp nguy hiểm sau thuốc mê bay hơi, nhất là khi dùng cùng succinylcholine.
- Gây mê kéo dài hoặc lặp lại ở trẻ dưới 3 tuổi gây tổn thương tế bào thần kinh trong nghiên cứu động vật; ý nghĩa đối với phát triển thần kinh ở người vẫn chưa được xác lập đầy đủ.
- Nồng độ phải được bác sĩ gây mê chuẩn độ theo tuổi, đáp ứng và thuốc phối hợp.
Không được áp dụng nồng độ của người lớn cho trẻ mà không có đánh giá chuyên khoa.
MAC của Isoflurane giảm khi tuổi tăng. Nhãn Hoa Kỳ ghi nhận MAC trung bình trong oxy khoảng 1,28% ở người 19–30 tuổi, 1,15% ở người 31–55 tuổi và 1,05% ở người 55–83 tuổi.
Người cao tuổi thường nhạy cảm hơn với hạ huyết áp, ức chế hô hấp, hạ thân nhiệt và tác dụng của opioid hoặc thuốc giãn cơ. Nồng độ phải được giảm và chuẩn độ theo huyết động, độ sâu mê và mức hồi phục.
Dữ liệu có đối chứng đầy đủ ở phụ nữ mang thai còn hạn chế. Nhãn Hoa Kỳ ghi nhận độc tính trên phôi thai và thần kinh đang phát triển trong nghiên cứu động vật; nguy cơ thực tế ở người chưa được xác định đầy đủ.
SmPC tại Anh khuyến cáo chỉ dùng khi lợi ích lâm sàng được đánh giá cao hơn nguy cơ tiềm tàng. Isoflurane làm giãn cơ tử cung và có thể tăng chảy máu, do đó cần dùng nồng độ thấp nhất phù hợp trong sản khoa.
SmPC ghi nhận nồng độ đến 0,75% đã được sử dụng để duy trì mê trong mổ lấy thai. Thông tin này không đồng nghĩa Isoflurane là lựa chọn phù hợp cho mọi ca sinh mổ; phương pháp gây mê phải do bác sĩ sản khoa và gây mê quyết định.
Nhãn sản phẩm cho biết dữ liệu về Isoflurane trong sữa mẹ còn hạn chế hoặc chưa xác định, vì vậy cần cân nhắc lợi ích cho con bú, nhu cầu điều trị của mẹ và các thuốc gây mê phối hợp.
LactMed nhận định thời gian tồn tại của Isoflurane trong huyết thanh mẹ ngắn và trẻ dự kiến hấp thu rất ít. Theo nguồn này, thường không cần chờ một khoảng thời gian cố định hoặc vắt bỏ sữa; có thể cho bú lại khi người mẹ đã hồi phục đủ tỉnh táo và an toàn để chăm sóc trẻ.
Nếu cuộc gây mê sử dụng nhiều thuốc, thời điểm cho bú lại còn phụ thuộc thuốc có nguy cơ cao nhất trong toàn bộ phác đồ. Quyết định cụ thể nên theo hướng dẫn của bác sĩ gây mê, bác sĩ sản khoa hoặc bác sĩ nhi khoa.
Isoflurane được chuyển hóa rất ít, nhưng vẫn có thể gây viêm gan hoặc suy gan hiếm gặp. Người có tiền sử viêm gan do thuốc mê halogen hóa hoặc rối loạn chức năng gan mức độ vừa đến nặng không giải thích được sau loại thuốc này không nên tái phơi nhiễm theo nhãn Hoa Kỳ.
Ở người có bệnh gan khác, bác sĩ cần:
- Đánh giá nguyên nhân và mức độ suy gan trước phẫu thuật.
- Cân nhắc thuốc mê thay thế.
- Tránh hạ huyết áp và giảm tưới máu gan kéo dài.
- Theo dõi men gan, bilirubin và dấu hiệu viêm gan khi có nguy cơ.
- Thận trọng với Isoniazid, rượu hoặc thuốc độc gan khác.
Không có hướng dẫn giảm nồng độ cố định theo Child–Pugh trong các nhãn đã kiểm tra. Hướng dẫn định lượng.
Phần lớn Isoflurane được thải qua phổi và chỉ một tỷ lệ rất nhỏ được chuyển hóa. SmPC ghi nhận nồng độ fluor vô cơ thường thấp và trở về bình thường trong khoảng 24 giờ, không ghi nhận bằng chứng tổn thương thận do mức fluor này trong dữ liệu được trình bày.
Nhãn không cung cấp chế độ điều chỉnh nồng độ cố định theo mức lọc cầu thận. Người suy thận vẫn cần theo dõi huyết áp, tưới máu thận, nước tiểu, điện giải và thuốc phối hợp vì hạ huyết áp quanh phẫu thuật có thể làm nặng tổn thương thận.
Khuyến cáo điều chỉnh định lượng theo từng mức độ suy thận.
Nhãn Hoa Kỳ khuyến cáo không lái xe hoặc thực hiện công việc nguy hiểm trong ít nhất 24 giờ sau gây mê bằng Isoflurane.
SmPC tại Anh lưu ý khả năng tỉnh táo và hoạt động trí tuệ có thể bị ảnh hưởng trong 2–4 ngày, trong khi thay đổi tâm trạng hoặc triệu chứng nhẹ có thể tồn tại đến 6 ngày ở một số người.
Người bệnh chỉ nên lái xe, vận hành máy hoặc ký quyết định quan trọng khi đã tỉnh táo hoàn toàn, không còn chóng mặt, buồn ngủ, đau và ảnh hưởng của các thuốc phối hợp, đồng thời tuân theo hướng dẫn xuất viện của cơ sở gây mê.
Tương tác thuốc của Isoflurane
Các tương tác có ý nghĩa lâm sàng gồm:
- Nitơ oxyd làm giảm MAC và giảm lượng Isoflurane cần thiết.
- Opioid, benzodiazepine và thuốc an thần khác làm giảm nhu cầu thuốc mê, đồng thời tăng ức chế hô hấp và hạ huyết áp.
- Isoflurane làm tăng tác dụng của các thuốc chẹn thần kinh–cơ không khử cực; mức phong bế phải được theo dõi và điều chỉnh.
- Succinylcholine phối hợp với thuốc mê bay hơi có thể làm tăng nguy cơ tăng thân nhiệt ác tính và tăng kali máu nghiêm trọng ở người nhạy cảm.
- Adrenaline, noradrenaline, Isoprenaline và thuốc cường giao cảm khác có thể làm tăng nguy cơ loạn nhịp.
- Thuốc chẹn kênh calci có thể làm hạ huyết áp rõ hơn.
- Thuốc chẹn beta có thể làm giảm khả năng bù trừ tim mạch và tăng tác dụng ức chế tim.
- Thuốc ức chế monoamine oxidase có thể gây mất ổn định huyết động; SmPC tại Anh khuyến cáo xử trí kế hoạch phẫu thuật và thời điểm ngừng thuốc bởi bác sĩ, không được tự ngừng thuốc.
- Isoniazid, sử dụng rượu kéo dài hoặc chất cảm ứng CYP2E1 có thể tăng chuyển hóa Isoflurane và nguy cơ độc tính gan.
- Thuốc kéo dài khoảng QT có thể làm tăng nguy cơ loạn nhịp khi phối hợp.
Người bệnh phải cung cấp đầy đủ danh sách thuốc kê đơn, không kê đơn, chất bổ sung và mức sử dụng rượu trong lần khám tiền mê.
Thắc mắc về hoạt chất Isoflurane
Isoflurane là thuốc mê toàn thân dạng hơi thuộc nhóm ether halogen hóa. Thuốc được đưa vào phổi qua máy hóa hơi chuyên dụng để khởi mê hoặc duy trì mê trong phẫu thuật.
Isoflurane gây mất ý thức có hồi phục nhưng cũng có thể ức chế hô hấp và hạ huyết áp. Vì vậy, thuốc chỉ được sử dụng bởi đội ngũ gây mê có khả năng kiểm soát đường thở và hồi sức.
Không. Isoflurane là thuốc kê đơn dùng trong gây mê, cần máy hóa hơi được hiệu chuẩn, hệ thống cung cấp oxy, máy thở, theo dõi liên tục và phương tiện hồi sức.
Tự hít hoặc sử dụng sai thiết bị có thể gây mất ý thức, ngừng thở, tụt huyết áp, loạn nhịp, tổn thương cơ quan hoặc tử vong.
Tăng thân nhiệt ác tính là phản ứng tăng chuyển hóa cơ có tính di truyền, có thể được kích hoạt bởi Isoflurane và một số thuốc mê khác. Dấu hiệu sớm có thể gồm tăng carbon dioxide cuối thì thở ra, nhịp tim nhanh, cứng cơ, nhiễm toan và tăng kali máu; thân nhiệt có thể tăng muộn hơn.
Đây là cấp cứu gây mê. Cần ngừng tác nhân kích hoạt, dùng dantrolene và thực hiện các biện pháp hồi sức theo phác đồ chuyên môn.
Nhãn Hoa Kỳ khuyến cáo không lái xe trong ít nhất 24 giờ. Một số ảnh hưởng đến khả năng tập trung có thể kéo dài hơn, đặc biệt khi Isoflurane được phối hợp opioid, thuốc an thần hoặc thuốc giảm đau.
Người bệnh chỉ được lái xe trở lại khi đã hồi phục hoàn toàn và tuân theo hướng dẫn xuất viện của bác sĩ. Không tự đánh giá là an toàn chỉ vì đã hết buồn ngủ.
LactMed cho rằng thường không cần chờ một khoảng thời gian cố định hoặc vắt bỏ sữa chỉ vì Isoflurane. Người mẹ có thể cho bú lại khi đã tỉnh táo và hồi phục đủ để bế, chăm sóc trẻ an toàn.
Tuy nhiên, cuộc gây mê thường sử dụng nhiều thuốc. Thời điểm cho bú lại phải tính đến toàn bộ thuốc đã dùng và hướng dẫn của bác sĩ gây mê hoặc bác sĩ nhi khoa.

