Homosalate

Homosalate là chất lọc tia tử ngoại hữu cơ, tan trong dầu, được phối hợp trong kem chống nắng để hấp thụ chủ yếu tia UVB. Hoạt chất này không tạo khả năng bảo vệ UVA phổ rộng đầy đủ khi dùng riêng, vì vậy thường được kết hợp với avobenzone, octocrylene, octisalate hoặc các chất lọc UV khác. Tại Hoa Kỳ, chuyên luận thuốc chống nắng không kê đơn hiện hành cho phép homosalate với nồng độ tối đa 15% trong thành phẩm đáp ứng đầy đủ điều kiện của chuyên luận. Liên minh châu Âu giới hạn hoạt chất ở mức 7,34% trong sản phẩm dành cho mặt, ngoại trừ bình xịt dùng khí đẩy. Việt Nam đã công bố áp dụng cùng giới hạn 7,34% từ ngày 19/11/2027. Homosalate có thể được hấp thu toàn thân sau khi bôi; tuy nhiên, việc phát hiện hoạt chất trong máu không tự động chứng minh gây hại. Bằng chứng hiện nay chưa đủ để kết luận homosalate là chất gây rối loạn nội tiết ở người.

✍️ Chịu trách nhiệm chuyên môn: DS. Tuấn (Dược sĩ lâm sàng)🕘 Rà soát chuyên môn lần cuối: 10/07/2026

Nội dung chính

  • Homosalate
  • Chất lọc tia tử ngoại hữu cơ, hấp thụ chủ yếu UVB
  • Không cung cấp phổ UVA đầy đủ khi dùng riêng
  • Thành phần trong kem, lotion, serum, thỏi hoặc bình xịt chống nắng tùy thị trường
  • Tối đa 15% theo chuyên luận OTC hiện hành
  • Tối đa 7,34% trong sản phẩm dành cho mặt, trừ bình xịt khí đẩy
  • 7,34% trong sản phẩm dành cho mặt, trừ bình xịt khí đẩy, từ ngày 19/11/2027
  • Có thể hấp thu vào tuần hoàn trong điều kiện sử dụng thực tế
  • Có tín hiệu trong nghiên cứu tiền lâm sàng, nhưng chưa đủ bằng chứng kết luận gây rối loạn nội tiết ở người
  • Chỉ dùng ngoài da; tránh da tổn thương, mắt, nuốt và hít trực tiếp sản phẩm xịt

Hoạt chất Homosalate là gì?

Homosalate là chất lọc tia tử ngoại hữu cơ, thân dầu, được dùng trong công thức chống nắng. Phân tử hấp thụ năng lượng của tia UV, chủ yếu trong vùng UVB, rồi chuyển năng lượng đó thành dạng năng lượng thấp hơn trước khi giải phóng.

Homosalate thường được phối hợp với các chất lọc UV khác vì không cung cấp khả năng bảo vệ UVA phổ rộng đầy đủ khi dùng riêng.

CHUYÊN LUẬN DƯỢC CHẤT

Homosalate

CAS 118-56-9 Công thức C16H22O3

Danh pháp · định danh phân tử · tính chất vật lý · tính chất lý–hóa · độ ổn định · tiêu chuẩn dược điển

Danh pháp

Hệ thống tên gọi chuẩn của dược chất

Tên hoạt chất

Homosalate

Tên tiếng Anh / tên chung quốc tế (INN)

Homosalate

Tên IUPAC

3,3,5-trimethylcyclohexyl 2-hydroxybenzoate

Tên hóa học khác

Benzoic acid, 2-hydroxy-, 3,3,5-trimethylcyclohexyl ester | Salicylic acid, 3,3,5-trimethylcyclohexyl ester | 3,3,5-Trimethylcyclohexyl salicylate

Tên khác / tên đồng nghĩa

Homomenthyl salicylate; 3,3,5-trimethylcyclohexyl salicylate; benzoic acid, 2-hydroxy-, 3,3,5-trimethylcyclohexyl ester. Mã CAS: 118-56-9.

Tên viết tắt

HMS

Tên Latinh / tên dược điển

Homosalatum

Tên USAN

homosalate

Định danh & cấu trúc phân tử

Mã định danh và biểu diễn cấu trúc phân tử

Số đăng ký CAS

118-56-9

UNII

V06SV4M95S

PubChem CID

8362

RxNorm CUI

91326

Công thức phân tử

C16H22O3

Dược động học của Homosalate

Homosalate có thể thấm qua da và được phát hiện trong tuần hoàn sau khi bôi sản phẩm chống nắng. Trong thử nghiệm sử dụng tối đa của FDA, nồng độ homosalate tối đa trung bình hình học đạt khoảng 13,9–23,1 ng/ml tùy dạng sản phẩm; ngưỡng 0,5 ng/ml được vượt qua sau một lần bôi.

Một nghiên cứu năm 2024 trên bốn người tình nguyện sử dụng kem chống nắng chứa 10% homosalate toàn thân ghi nhận sự hấp thu của cả đồng phân cis và trans, chuyển hóa thành nhiều chất chuyển hóa hydroxyl hóa và carboxylic acid, cùng thời gian thải trừ cuối khoảng 24 giờ trong điều kiện nghiên cứu đó.

Các nghiên cứu sử dụng công thức, lượng bôi và thiết kế khác nhau nên không thể dùng một giá trị dược động học cho mọi sản phẩm.

Giai đoạn I: Hấp thu

Homosalate được hấp thu qua da. Trong thử nghiệm sử dụng tối đa, hoạt chất được phát hiện trong huyết tương sau một lần bôi và có thể tiếp tục được phát hiện trong thời gian theo dõi.

Sự hấp thu toàn thân không đồng nghĩa sản phẩm gây độc. FDA sử dụng kết quả hấp thu để xác định nhu cầu về dữ liệu độc tính toàn thân bổ sung, không phải làm ngưỡng phân định an toàn và nguy hiểm cho người sử dụng.

Các thông số hấp thu và phơi nhiễm
F · Sinh khả dụng

Không có một giá trị sinh khả dụng tuyệt đối thống nhất cho homosalate bôi ngoài da.

Dữ liệu đánh giá nguy cơ của SCCS sử dụng mức hấp thu qua da 5,3%, bao gồm một độ lệch chuẩn, từ nghiên cứu thấm qua da người với công thức chuẩn chứa 10% homosalate. Tỷ lệ thực tế phụ thuộc công thức, nồng độ, lượng bôi, vùng da và điều kiện sử dụng.

Giai đoạn II: Phân bố

Dữ liệu đáng tin cậy về thể tích phân bố toàn thân của homosalate ở người.

Hoạt chất và các chất chuyển hóa đã được định lượng trong huyết tương, nước tiểu và được phát hiện trong một tỷ lệ mẫu sữa mẹ trong các nghiên cứu phơi nhiễm chất lọc UV.

Giai đoạn III: Chuyển hóa

Sau khi hấp thu, homosalate trải qua chuyển hóa pha I và pha II. Các con đường được mô tả gồm thủy phân tạo salicylic acid và 3,3,5-trimethylcyclohexanol, cùng quá trình hydroxyl hóa, oxy hóa thành carboxylic acid và liên hợp.

Sự chuyển hóa có khác biệt giữa đồng phân cis và trans. Nghiên cứu ở người cho thấy sinh khả dụng qua da của đồng phân cis thấp hơn đồng phân trans trong điều kiện nghiên cứu.

Giai đoạn IV: Thải trừ

Homosalate và các chất chuyển hóa được thải trừ chủ yếu qua nước tiểu sau khi hấp thu. Quá trình thải trừ sau bôi ngoài da chậm hơn so với phơi nhiễm đường uống trong nghiên cứu độc động học năm 2024.

Các thông số và đường thải trừ
t½ · Thời gian bán thải

Các nghiên cứu cho kết quả khác nhau:

  • Nghiên cứu bôi kem chống nắng chứa 10% homosalate ở bốn người tình nguyện ghi nhận thời gian thải trừ cuối khoảng 24 giờ.
  • Thử nghiệm sử dụng tối đa với các sản phẩm thương mại ghi nhận thời gian bán thải biểu kiến dài hơn, khoảng 46,9–78,4 giờ tùy dạng sản phẩm.

Khác biệt có thể liên quan đến công thức, chế độ bôi, thời gian lấy mẫu và cách tính. Không áp dụng những con số này để xác định khoảng cách bôi lại kem chống nắng.

CL · Độ thanh thải toàn phần

Giá trị độ thanh thải toàn thân đã được xác lập cho homosalate dùng ngoài da.

Yếu tố ảnh hưởng đến dược động học

Mức hấp thu và phơi nhiễm có thể chịu ảnh hưởng bởi:

  • Nồng độ homosalate.
  • Tá dược và hệ dẫn thuốc.
  • Dạng kem, lotion, thỏi hoặc bình xịt.
  • Lượng sản phẩm và số lần bôi.
  • Diện tích cơ thể được bôi.
  • Vùng giải phẫu và tình trạng hàng rào da.
  • Bơi, đổ mồ hôi, lau khăn hoặc rửa da.
  • Việc sử dụng đồng thời nhiều sản phẩm chứa homosalate.
  • Hít phải giọt hoặc khí dung từ sản phẩm xịt.

Thông số dược động học cần được đọc cùng đường dùng, liều, dạng bào chế, quần thể và nguồn dữ liệu. Hàng chưa có dữ liệu sẽ tự động được ẩn.

Dược lý và cơ chế của Homosalate

Homosalate thuộc nhóm chất lọc UV hữu cơ dẫn xuất salicylate. Hoạt chất chủ yếu đóng góp vào chỉ số SPF thông qua hấp thụ UVB.

Tại Hoa Kỳ, homosalate được quản lý như hoạt chất thuốc chống nắng OTC. Tại Việt Nam và Liên minh châu Âu, sản phẩm chống nắng thông thường chủ yếu được quản lý theo quy định mỹ phẩm, với giới hạn nồng độ và loại sản phẩm cụ thể.

Phần III: Cơ chế tác dụng

Nhóm salicylate trong phân tử homosalate hấp thụ photon tia UVB. Năng lượng được chuyển thành trạng thái kích thích của phân tử, sau đó được giải phóng chủ yếu dưới dạng nhiệt năng thấp hơn.

Cơ chế này làm giảm lượng UVB đến tế bào da, qua đó hỗ trợ ngăn cháy nắng. Khả năng bảo vệ thực tế của thành phẩm phụ thuộc toàn bộ công thức, nồng độ các chất lọc, độ đồng đều của màng bôi và kết quả thử nghiệm SPF hoặc phổ rộng; không thể suy luận SPF chỉ từ tỷ lệ homosalate.

Phần IV: Dược lực học và đáp ứng

Homosalate hấp thụ chủ yếu bức xạ UVB và đóng góp vào việc phòng ngừa ban đỏ do nắng. Hoạt chất có phổ hấp thụ hẹp hơn các chất lọc UVA nên thường không được dùng đơn độc.

Hiệu lực chống nắng phải được đánh giá trên thành phẩm. Nồng độ homosalate cao hơn không tự động tạo SPF cao hơn nếu công thức không đạt độ ổn định, độ phủ và tiêu chuẩn thử nghiệm cần thiết.

Ki, Kd, IC50, EC50 và ED50 chỉ có ý nghĩa khi đi kèm đúng đích, loài, assay, đơn vị và nguồn. Field chưa có dữ liệu sẽ tự động được ẩn.

Chỉ định của Homosalate

Liều dùng và cách sử dụng

Cảnh báo và lưu ý về Homosalate

Đối tượng đặc biệt

Tương tác thuốc của Homosalate

Tương tác thuốc toàn thân có ý nghĩa lâm sàng của homosalate bôi ngoài da.

Cần lưu ý:

  • Không tự trộn kem chống nắng với mỹ phẩm hoặc thuốc bôi khác vì có thể làm thay đổi độ đồng đều, khả năng tạo màng và SPF.
  • Có thể bôi thuốc da liễu trước, để khô rồi dùng kem chống nắng theo hướng dẫn của bác sĩ.
  • Nhiều sản phẩm có SPF có thể cùng chứa homosalate, làm tăng tổng mức phơi nhiễm.
  • Phản ứng da có thể do hương liệu, chất bảo quản hoặc chất lọc UV khác trong cùng công thức, không nhất thiết do riêng homosalate.

Thắc mắc về hoạt chất Homosalate

Lưu ý: Nội dung chỉ nhằm mục đích cung cấp thông tin tham khảo về hoạt chất/dược chất, không thay thế chẩn đoán hoặc chỉ định điều trị của bác sĩ. Người bệnh không tự ý dùng, ngừng thuốc hoặc thay đổi liều khi chưa có hướng dẫn từ nhân viên y tế.
Đã có 1 lượt đọc bài viết này

Để lại một bình luận

Email của bạn sẽ không được hiển thị công khai. Các trường bắt buộc được đánh dấu *