Erenumab là kháng thể đơn dòng người IgG2 gắn chọn lọc vào thụ thể của peptide liên quan gen calcitonin, gọi tắt là CGRP, từ đó ức chế một đường tín hiệu có vai trò trong cơ chế migraine. Hoạt chất được sử dụng để dự phòng migraine, không phải thuốc cắt cơn đau đang xảy ra. Nhãn FDA phê duyệt erenumab để dự phòng migraine ở người lớn; nhãn châu Âu giới hạn đối tượng khởi trị ở người lớn có ít nhất 4 ngày migraine mỗi tháng. Liều tham khảo trên nhãn là 70 mg tiêm dưới da mỗi tháng hoặc mỗi 4 tuần; một số người có thể được bác sĩ chỉ định 140 mg. Các vấn đề cần theo dõi gồm táo bón, phản ứng tại chỗ tiêm, quá mẫn, tăng huyết áp và hiện tượng Raynaud. Erenumab là thuốc kê đơn; việc lựa chọn liều, đánh giá đáp ứng và quyết định tiếp tục hay ngừng điều trị phải do bác sĩ có kinh nghiệm về migraine thực hiện.
Nội dung chính
- Hoạt chất: Erenumab, một kháng thể đơn dòng người IgG2 đối kháng thụ thể CGRP.
- Mục đích sử dụng: Dự phòng migraine ở người lớn; không dùng để xử trí tức thời một cơn migraine đang diễn ra.
- Đường dùng: Tiêm dưới da bằng bút tiêm hoặc bơm tiêm nạp sẵn.
- Liều tham khảo: 70 mg mỗi tháng hoặc mỗi 4 tuần; một số người có thể được chỉ định 140 mg.
- Nguy cơ cần lưu ý: Quá mẫn, táo bón có biến chứng, tăng huyết áp và hiện tượng Raynaud.
- Nguyên tắc sử dụng: Đây là thuốc kê đơn; không tự tiêm, thay đổi liều hoặc ngừng thuốc khi chưa trao đổi với bác sĩ.
Hoạt chất Erenumab là gì?
Erenumab là kháng thể đơn dòng người gắn vào thụ thể CGRP và ngăn CGRP hoạt hóa thụ thể này. Hoạt chất được phát triển để dự phòng migraine ở người lớn.
Erenumab
INN Erenumab. Tên không độc quyền quốc tế, INN, được EMA ghi nhận là erenumab.
Danh pháp · định danh phân tử · tính chất vật lý · tính chất lý–hóa · độ ổn định · tiêu chuẩn dược điển
Danh pháp
Hệ thống tên gọi chuẩn của dược chất
| Tên hoạt chất | Erenumab |
|---|---|
| Tên tiếng Anh / tên chung quốc tế (INN) | Erenumab. Tên không độc quyền quốc tế, INN, được EMA ghi nhận là erenumab. |
| Tên khác / tên đồng nghĩa | Erenumab-aooe là cách ghi tên hoạt chất trên nhãn tại Hoa Kỳ. |
| Tên viết tắt | ERE |
| Tên Latinh / tên dược điển | Erenumabum |
| Tên USAN | erenumab |
Định danh & cấu trúc phân tử
Mã định danh và biểu diễn cấu trúc phân tử
| Số đăng ký CAS | 1582205-90-0 |
|---|---|
| UNII | I5I8VB78VT |
| PubChem CID | Không có CID |
| RxNorm CUI | 2045613 |
Dược động học của Erenumab
Erenumab có dược động học không tuyến tính do gắn với thụ thể CGRP. Ở các liều điều trị, dược động học trở nên chủ yếu tuyến tính vì đường thải trừ qua gắn đích đã gần bão hòa. Nồng độ đáy tiến gần trạng thái ổn định sau khoảng 12 tuần hoặc 3 tháng dùng mỗi 4 tuần.
Giai đoạn I: Hấp thu
Sau một liều tiêm dưới da 70 mg hoặc 140 mg, nồng độ đỉnh trong huyết thanh đạt được sau khoảng 4–6 ngày; nhãn FDA mô tả thời gian trung vị khoảng 6 ngày.
| F · Sinh khả dụng | Sinh khả dụng tuyệt đối ước tính sau tiêm dưới da là khoảng 82%. |
|---|
Giai đoạn II: Phân bố
Sau một liều 140 mg tiêm tĩnh mạch trong nghiên cứu dược động học, thể tích phân bố trung bình ở pha cuối được ước tính là 3,86 lít.
Giai đoạn III: Chuyển hóa
Erenumab không được chuyển hóa bởi hệ cytochrome P450. Là một kháng thể đơn dòng, hoạt chất chủ yếu bị phân giải qua các con đường tiêu protein không đặc hiệu.
Giai đoạn IV: Thải trừ
Erenumab có hai pha thải trừ. Ở nồng độ thấp, thải trừ chủ yếu liên quan đến sự gắn bão hòa với thụ thể CGRP; ở nồng độ cao hơn, thải trừ chủ yếu qua con đường tiêu protein không đặc hiệu, không bão hòa.
| t½ · Thời gian bán thải | Thời gian bán thải hiệu dụng khoảng 28 ngày. |
|---|
Yếu tố ảnh hưởng đến dược động học
Phân tích dược động học quần thể không ghi nhận ảnh hưởng đáng kể của tuổi, giới, chủng tộc hoặc thể migraine từng đợt hay mạn tính. Suy thận nhẹ đến trung bình không làm thay đổi đáng kể dược động học; suy thận nặng chưa được nghiên cứu. Không có nghiên cứu chuyên biệt ở người suy gan, nhưng thanh thải qua gan không được xem là đường thải trừ chính.
Thông số dược động học cần được đọc cùng đường dùng, liều, dạng bào chế, quần thể và nguồn dữ liệu. Hàng chưa có dữ liệu sẽ tự động được ẩn.
Dược lý và cơ chế của Erenumab
Erenumab thuộc nhóm thuốc đối kháng CGRP và là kháng thể đơn dòng hướng đích vào thụ thể CGRP. Đây là thuốc sinh học dự phòng migraine, không phải thuốc giảm đau thông thường hoặc thuốc triptan cắt cơn.
Phần III: Cơ chế tác dụng
Erenumab gắn có ái lực cao với thụ thể CGRP và đối kháng chức năng của thụ thể. Việc ngăn CGRP gắn vào thụ thể làm giảm hoạt hóa đường tín hiệu CGRP có liên quan đến sinh lý bệnh của migraine.
Phần IV: Dược lực học và đáp ứng
Trong một nghiên cứu ở người tình nguyện khỏe mạnh, erenumab dùng đồng thời với sumatriptan không làm thay đổi huyết áp lúc nghỉ so với sumatriptan đơn độc. Kết quả này không loại trừ nguy cơ tăng huyết áp được ghi nhận sau lưu hành, do đó vẫn cần theo dõi huyết áp trong thực hành.
Ki, Kd, IC50, EC50 và ED50 chỉ có ý nghĩa khi đi kèm đúng đích, loài, assay, đơn vị và nguồn. Field chưa có dữ liệu sẽ tự động được ẩn.
Chỉ định của Erenumab
Theo nhãn FDA, erenumab được chỉ định để dự phòng migraine ở người lớn. Theo nhãn EMA, thuốc được chỉ định dự phòng migraine ở người lớn có ít nhất 4 ngày migraine mỗi tháng khi bắt đầu điều trị. Đây là thuốc dự phòng, không phải chỉ định điều trị tức thời cơn migraine cấp.
An toàn và hiệu quả của erenumab ở người dưới 18 tuổi chưa được thiết lập trên nhãn hiện hành. EMA đã công bố kế hoạch nghiên cứu nhi khoa liên quan đến dự phòng migraine; đây là hoạt động phát triển nhi khoa, không đồng nghĩa với chỉ định đã được phê duyệt cho trẻ em.
Liều dùng và cách sử dụng
Theo nhãn FDA, liều khuyến cáo là 70 mg tiêm dưới da mỗi tháng; một số người có thể có lợi từ liều 140 mg mỗi tháng. Theo EMA, liều là 70 mg mỗi 4 tuần và một số người có thể được chỉ định 140 mg mỗi 4 tuần. Liều 140 mg có thể được tiêm bằng một liều 140 mg hoặc hai mũi 70 mg liên tiếp tùy dạng sản phẩm.
NICE khuyến nghị liều 140 mg trong một nhóm người lớn thuộc NHS có ít nhất 4 ngày migraine mỗi tháng và đã không đáp ứng, không dung nạp hoặc không phù hợp với ít nhất 3 thuốc dự phòng. Đây là khuyến nghị chuyên môn và chi trả của NICE, không phải phạm vi chỉ định chung của mọi quốc gia.
Liều trên chỉ dùng để tham khảo tài liệu; người bệnh không tự áp dụng hoặc thay đổi liều.
Erenumab được tiêm dưới da vào bụng, đùi hoặc vùng ngoài cánh tay trên. Người bệnh hoặc người chăm sóc chỉ tự tiêm sau khi đã được hướng dẫn đầy đủ về thiết bị và kỹ thuật vô khuẩn.
Trước khi tiêm, để bút hoặc bơm tiêm ở nhiệt độ phòng trong ít nhất 30 phút và tránh ánh nắng trực tiếp. Không lắc, không làm ấm bằng nước nóng hoặc lò vi sóng. Không sử dụng nếu dung dịch đục, đổi màu rõ rệt hoặc có tiểu phân. Luân chuyển vị trí tiêm và không tiêm vào vùng da đau, bầm, đỏ hoặc cứng.
Nếu quên liều, nhãn FDA hướng dẫn dùng liều bị quên sớm nhất có thể, sau đó lập lịch mỗi tháng tính từ ngày dùng liều gần nhất. Việc xử trí liều quên cần được xác nhận với bác sĩ hoặc dược sĩ.
Theo dõi số ngày migraine mỗi tháng, số ngày phải dùng thuốc cắt cơn, mức độ ảnh hưởng đến sinh hoạt và đáp ứng sau khoảng 3 tháng. EMA khuyến cáo cân nhắc ngừng ở người không có đáp ứng sau 3 tháng và đánh giá định kỳ nhu cầu tiếp tục điều trị.
NICE sử dụng tiêu chí đánh giá sau 12 tuần: cân nhắc ngừng nếu tần suất không giảm ít nhất 50% với migraine từng đợt hoặc 30% với migraine mạn tính. Đây là tiêu chí của hướng dẫn NICE.
Trong quá trình dùng thuốc cần theo dõi táo bón, huyết áp, phản ứng quá mẫn và triệu chứng Raynaud như ngón tay hoặc ngón chân lạnh, đau, tê hay đổi màu.
Cảnh báo và lưu ý về Erenumab
Chống chỉ định ở người có tiền sử quá mẫn nghiêm trọng với erenumab hoặc bất kỳ tá dược nào của sản phẩm. Các phản ứng được ghi nhận gồm phản vệ và phù mạch.
Các tác dụng không mong muốn thường gặp gồm phản ứng tại vị trí tiêm, táo bón, co cứng hoặc co thắt cơ và ngứa. Trong các thử nghiệm đối chứng trên nhãn FDA, phản ứng tại chỗ tiêm xảy ra khoảng 5–6%, táo bón khoảng 1–3% và co cứng hoặc co thắt cơ dưới 1–2%, tùy liều.
Sau lưu hành còn ghi nhận phát ban, rụng tóc và loét niêm mạc miệng; tần suất và quan hệ nhân quả chính xác không phải lúc nào cũng xác định được từ báo cáo tự nguyện.
Các phản ứng nghiêm trọng cần được nhận biết gồm:
- Quá mẫn nghiêm trọng, phản vệ hoặc phù mạch; phản ứng có thể xuất hiện trong vài giờ hoặc muộn hơn một tuần sau tiêm.
- Táo bón có biến chứng, đôi khi cần nhập viện hoặc phẫu thuật.
- Tăng huyết áp mới xuất hiện hoặc làm nặng tăng huyết áp có sẵn.
- Hiện tượng Raynaud mới xuất hiện, tái phát hoặc nặng lên; một số báo cáo có hậu quả nghiêm trọng.
Khi xuất hiện khó thở, phù mặt hoặc họng, đau bụng dữ dội kèm táo bón, huyết áp tăng rõ hoặc ngón tay chân đau và đổi màu, người bệnh cần được đánh giá y tế kịp thời.
Thận trọng và theo dõi đặc biệt ở người có tiền sử táo bón, đang dùng thuốc giảm nhu động tiêu hóa, tăng huyết áp, rối loạn tuần hoàn ngoại vi hoặc hiện tượng Raynaud.
Dữ liệu an toàn còn hạn chế ở người mắc một số bệnh tim mạch lớn vì các đối tượng này đã bị loại khỏi nhiều thử nghiệm đăng ký. Cần ngừng thuốc và điều trị thích hợp khi xảy ra phản ứng quá mẫn nghiêm trọng; nhãn FDA cũng yêu cầu ngừng nếu xuất hiện dấu hiệu Raynaud.
Bảo quản trong tủ lạnh ở 2–8°C, để trong hộp nguyên gốc nhằm tránh ánh sáng. Không đông lạnh và không lắc. Sau khi lấy khỏi tủ lạnh, sản phẩm có thể được bảo quản ở nhiệt độ phòng không quá 25°C trong tối đa 7 ngày; phải loại bỏ nếu đã để quá thời hạn này hoặc ở nhiệt độ cao hơn giới hạn quy định.
Đối tượng đặc biệt
An toàn và hiệu quả ở người dưới 18 tuổi chưa được thiết lập; nhãn FDA và EMA hiện không cung cấp liều nhi khoa được phê duyệt. Không tự sử dụng cho trẻ em hoặc thanh thiếu niên.
Các thử nghiệm FDA không có đủ số người từ 65 tuổi trở lên để xác định chắc chắn liệu đáp ứng có khác người trẻ tuổi hay không. EMA ghi nhận nhóm cao tuổi chưa được nghiên cứu đầy đủ nhưng không yêu cầu điều chỉnh liều chỉ dựa trên tuổi vì dược động học không bị ảnh hưởng đáng kể. Cần đánh giá bệnh kèm và thuốc dùng đồng thời.
Dữ liệu trên phụ nữ mang thai còn hạn chế và chưa đủ để xác định nguy cơ phát triển thai liên quan đến erenumab. Nghiên cứu trên khỉ không ghi nhận tác dụng bất lợi trên con non ở mức phơi nhiễm cao hơn liều lâm sàng, nhưng dữ liệu động vật không thay thế được dữ liệu ở người.
EMA khuyến cáo nên tránh sử dụng trong thai kỳ như một biện pháp thận trọng. Việc dùng thuốc chỉ được cân nhắc sau khi bác sĩ đánh giá lợi ích và nguy cơ cho từng trường hợp; không tự dùng hoặc tự ngừng thuốc.
Nhãn FDA cho biết chưa có dữ liệu về sự hiện diện của erenumab trong sữa mẹ, tác động lên trẻ bú mẹ hoặc sự tạo sữa. EMA lưu ý IgG có thể bài tiết nhiều hơn vào sữa trong những ngày đầu sau sinh và chỉ cân nhắc dùng về sau khi thực sự cần thiết về lâm sàng.
LactMed nhận định lượng thuốc trong sữa có thể thấp do erenumab là protein phân tử lớn, nhưng vẫn khuyến cáo thận trọng, đặc biệt khi trẻ sơ sinh hoặc sinh non, vì dữ liệu lâm sàng còn hạn chế. Quyết định tiếp tục thuốc hoặc cho con bú cần được bác sĩ đánh giá riêng.
Không có nghiên cứu chuyên biệt ở người suy gan. Do erenumab không chuyển hóa qua CYP450 và thanh thải qua gan không phải con đường chính, EMA không yêu cầu điều chỉnh liều ở suy gan nhẹ đến trung bình. Dữ liệu ở mức độ nặng.
Không ghi nhận khác biệt có ý nghĩa về dược động học ở người suy thận nhẹ đến trung bình; EMA không yêu cầu điều chỉnh liều ở các mức độ này. Người suy thận nặng, eGFR dưới 30 mL/phút/1,73 m², chưa được nghiên cứu.
EMA đánh giá erenumab không có hoặc chỉ có ảnh hưởng không đáng kể đến khả năng lái xe và vận hành máy móc. Tuy nhiên, người có triệu chứng bất thường sau tiêm nên tránh các hoạt động cần sự tỉnh táo cho đến khi được đánh giá.
Tương tác thuốc của Erenumab
Erenumab không được chuyển hóa qua CYP450 nên tương tác dược động học với thuốc cảm ứng, ức chế hoặc là cơ chất CYP450 ít có khả năng xảy ra. Nghiên cứu ở người khỏe mạnh không ghi nhận ảnh hưởng có ý nghĩa lên dược động học của thuốc tránh thai phối hợp ethinyl estradiol/norgestimate hoặc sumatriptan.
Thuốc làm giảm nhu động đường tiêu hóa có thể làm tăng nguy cơ táo bón nặng và biến chứng liên quan đến táo bón khi dùng cùng erenumab. Người bệnh cần thông báo đầy đủ thuốc kê đơn, thuốc không kê đơn và sản phẩm bổ sung đang dùng cho bác sĩ hoặc dược sĩ.
Thắc mắc về hoạt chất Erenumab
Erenumab là kháng thể đơn dòng người IgG2 đối kháng thụ thể CGRP. Thuốc được dùng để dự phòng migraine ở người lớn và được sử dụng theo đơn của bác sĩ.
Không. Chỉ định được phê duyệt của erenumab là dự phòng migraine, nghĩa là giảm tần suất migraine trong tương lai. Nhãn thuốc không chỉ định erenumab để xử trí tức thời một cơn migraine cấp.
Nhãn FDA hướng dẫn tiêm dưới da mỗi tháng, còn EMA mô tả chu kỳ mỗi 4 tuần. Liều tham khảo là 70 mg; một số người có thể được bác sĩ chỉ định 140 mg. Không tự chọn liều hoặc tự tiêm khi chưa được hướng dẫn.
Nhãn EMA cho biết phần lớn người đáp ứng biểu hiện lợi ích lâm sàng trong vòng 3 tháng. Bác sĩ thường đánh giá thay đổi về số ngày migraine và nhu cầu dùng thuốc cắt cơn trước khi quyết định tiếp tục điều trị. NICE cũng sử dụng mốc đánh giá 12 tuần trong khuyến nghị của NHS.
Phản ứng tại chỗ tiêm và táo bón là những tác dụng thường gặp. Các nguy cơ quan trọng hơn gồm phản ứng quá mẫn, táo bón có biến chứng, tăng huyết áp và hiện tượng Raynaud. Người bệnh cần liên hệ cơ sở y tế khi triệu chứng nặng, kéo dài hoặc có khó thở, phù mặt, đau bụng dữ dội hay ngón tay chân đổi màu.

