Enasidenib

Enasidenib là thuốc chống ung thư đường uống có tác dụng ức chế chọn lọc enzym IDH2 đột biến. Thuốc làm giảm sự tạo thành chất chuyển hóa gây ung thư 2-hydroxyglutarate, qua đó hỗ trợ các tế bào dòng tủy ác tính tiếp tục biệt hóa thành tế bào trưởng thành. Tại Hoa Kỳ, enasidenib được phê duyệt cho người lớn mắc bệnh bạch cầu cấp dòng tủy tái phát hoặc kháng trị có đột biến IDH2 được xác định bằng xét nghiệm được chấp thuận.

Enasidenib có cảnh báo đóng khung về hội chứng biệt hóa, một biến chứng có thể đe dọa tính mạng với biểu hiện sốt, khó thở, phù, tăng cân nhanh hoặc suy cơ quan. Thuốc còn gây tăng bilirubin và có nhiều tương tác thông qua enzym CYP cùng các protein vận chuyển thuốc. Vì vậy, thuốc chỉ được sử dụng theo chỉ định và theo dõi của bác sĩ huyết học–ung thư; người bệnh không được tự dùng, tự giảm liều hoặc tự ngừng thuốc.

✍️ Chịu trách nhiệm chuyên môn: DS. Tuấn (Dược sĩ lâm sàng)🕘 Rà soát chuyên môn lần cuối: 10/07/2026

Nội dung chính

  • Enasidenib là gì?: Thuốc phân tử nhỏ ức chế chọn lọc enzym IDH2 đột biến.
  • Chỉ định được FDA phê duyệt: AML tái phát hoặc kháng trị ở người lớn có đột biến IDH2 được phát hiện bằng xét nghiệm được FDA chấp thuận.
  • Liều tham khảo: 100 mg uống một lần mỗi ngày, có thể dùng cùng hoặc không cùng thức ăn.
  • Cảnh báo quan trọng nhất: Hội chứng biệt hóa có thể xuất hiện từ ngày đầu đến 5 tháng sau khi bắt đầu thuốc và có thể tử vong nếu không được điều trị.
  • Tương tác nổi bật: Ức chế CYP1A2, CYP2C19 và một số chất vận chuyển; cảm ứng CYP3A, có thể làm giảm hiệu quả thuốc tránh thai nội tiết và một số thuốc kháng nấm.
  • Nguyên tắc an toàn: Xác nhận đột biến IDH2, theo dõi công thức máu và hóa sinh định kỳ, không tự điều chỉnh liều.

Hoạt chất Enasidenib là gì?

Enasidenib là thuốc uống nhắm trúng đích vào enzym IDH2 đột biến. IDH2 đột biến tạo ra lượng lớn 2-hydroxyglutarate, một chất chuyển hóa làm gián đoạn quá trình biệt hóa bình thường của tế bào dòng tủy. Enasidenib làm giảm 2-hydroxyglutarate và thúc đẩy các tế bào ác tính biệt hóa thành tế bào trưởng thành hơn.

CHUYÊN LUẬN DƯỢC CHẤT

Enasidenib

CAS 1446502-11-9 Công thức C19H17F6N7O

Danh pháp · định danh phân tử · tính chất vật lý · tính chất lý–hóa · độ ổn định · tiêu chuẩn dược điển

Danh pháp

Hệ thống tên gọi chuẩn của dược chất

Tên hoạt chất

Enasidenib

Tên tiếng Anh / tên chung quốc tế (INN)

Enasidenib

Tên IUPAC

2-methyl-1-[[4-[6-(trifluoromethyl)-2-pyridinyl]-6-[[2-(trifluoromethyl)-4-pyridinyl]amino]-1,3,5-triazin-2-yl]amino]propan-2-ol

Tên khác / tên đồng nghĩa

Enasidenib mesylate là dạng muối được sử dụng trong thuốc thành phẩm. Các tên mã phát triển gồm AG-221 và CC-90007. Biệt dược được FDA phê duyệt là Idhifa.

Tên viết tắt

ENA

Tên Latinh / tên dược điển

Enasidenibum

Tên USAN

enasidenib

Định danh & cấu trúc phân tử

Mã định danh và biểu diễn cấu trúc phân tử

Số đăng ký CAS

1446502-11-9

UNII

3T1SS4E7AG

PubChem CID

89683805

RxNorm CUI

1940332

Công thức phân tử

C19H17F6N7O

Dược động học của Enasidenib

Sau liều uống 100 mg, enasidenib có sinh khả dụng tuyệt đối khoảng 57% và đạt nồng độ đỉnh trung vị sau khoảng 4 giờ. Nồng độ ổn định đạt trong khoảng 29 ngày, với mức tích lũy xấp xỉ 10 lần khi dùng hằng ngày. Thuốc gắn protein huyết tương cao, có thời gian bán thải kéo dài 7,9 ngày và được thải trừ chủ yếu qua phân.

Giai đoạn I: Hấp thu

Sau một liều uống, thời gian đạt nồng độ đỉnh trung vị khoảng 4 giờ. Thuốc có thể dùng cùng hoặc không cùng thức ăn theo nhãn Hoa Kỳ.

Các thông số hấp thu và phơi nhiễm
F · Sinh khả dụng

Sinh khả dụng tuyệt đối sau liều uống enasidenib 100 mg khoảng 57%.

Giai đoạn II: Phân bố

Thể tích phân bố trung bình khoảng 55,8 L. Tỷ lệ gắn protein huyết tương của enasidenib khoảng 98,5%; chất chuyển hóa AGI-16903 gắn protein khoảng 96,6% trong thử nghiệm in vitro.

Giai đoạn III: Chuyển hóa

Enasidenib được chuyển hóa bởi nhiều enzym CYP, gồm CYP1A2, CYP2B6, CYP2C8, CYP2C9, CYP2C19, CYP2D6 và CYP3A4, cùng nhiều enzym UGT như UGT1A1, UGT1A3, UGT1A4, UGT1A9, UGT2B7 và UGT2B15. AGI-16903 là chất chuyển hóa N-dealkyl hóa chính được xác định trong tuần hoàn.

Giai đoạn IV: Thải trừ

Khoảng 89% liều có đánh dấu phóng xạ được thải qua phân và 11% qua nước tiểu. Enasidenib không đổi chiếm khoảng 34% lượng phóng xạ trong phân và 0,4% trong nước tiểu.

Các thông số và đường thải trừ
t½ · Thời gian bán thải

Thời gian bán thải cuối cùng trung bình khoảng 7,9 ngày.

CL · Độ thanh thải toàn phần

Độ thanh thải toàn thân biểu kiến trung bình khoảng 0,70 L/giờ, với mức biến thiên giữa các cá thể tương đối lớn. Giá trị này không được dùng để tự tính hoặc điều chỉnh liều.

Yếu tố ảnh hưởng đến dược động học

Phân tích dược động học quần thể không phát hiện ảnh hưởng có ý nghĩa lâm sàng của tuổi từ 19–100, giới, chủng tộc được nghiên cứu, cân nặng 39–136 kg, diện tích bề mặt cơ thể, suy gan từ nhẹ đến nặng hoặc suy thận với độ thanh thải creatinin từ 30 mL/phút trở lên.

Ảnh hưởng của suy thận nặng với độ thanh thải creatinin dưới 30 mL/phút hoặc lọc máu.

Thông số dược động học cần được đọc cùng đường dùng, liều, dạng bào chế, quần thể và nguồn dữ liệu. Hàng chưa có dữ liệu sẽ tự động được ẩn.

Dược lý và cơ chế của Enasidenib

Enasidenib thuộc nhóm chất ức chế IDH, mã ATC L01XM01. Thuốc là liệu pháp nhắm trúng đích theo đặc điểm phân tử của bệnh, không phải thuốc hóa trị gây độc tế bào cổ điển. Chỉ người bệnh có đột biến IDH2 phù hợp mới thuộc quần thể được phê duyệt theo nhãn FDA.

Phần III: Cơ chế tác dụng

Enasidenib ức chế các biến thể IDH2 đột biến như R140Q, R172S và R172K ở nồng độ thấp hơn khoảng 40 lần so với enzym IDH2 kiểu hoang dại trong thử nghiệm in vitro. Sự ức chế này làm giảm nồng độ 2-hydroxyglutarate, giảm tỷ lệ tế bào non ác tính và làm tăng tỷ lệ tế bào dòng tủy trưởng thành.

Cơ chế chủ yếu liên quan đến khôi phục quá trình biệt hóa tế bào, thay vì trực tiếp gây chết nhanh toàn bộ tế bào ung thư. Điều này giải thích vì sao đáp ứng có thể xuất hiện chậm và vì sao hội chứng biệt hóa có thể xảy ra.

Phần IV: Dược lực học và đáp ứng

Ở mẫu máu của người bệnh AML có IDH2 đột biến, enasidenib làm giảm 2-hydroxyglutarate, giảm số lượng tế bào blast và tăng tỷ lệ tế bào dòng tủy trưởng thành. Trong nghiên cứu điện sinh lý tim, thuốc không gây thay đổi trung bình lớn của QTc trên 20 mili giây; tuy nhiên, kéo dài QT đã được ghi nhận như một phản ứng trong các nghiên cứu lâm sàng khác.

Ki, Kd, IC50, EC50 và ED50 chỉ có ý nghĩa khi đi kèm đúng đích, loài, assay, đơn vị và nguồn. Field chưa có dữ liệu sẽ tự động được ẩn.

Chỉ định của Enasidenib

Liều dùng và cách sử dụng

Cảnh báo và lưu ý về Enasidenib

Đối tượng đặc biệt

Tương tác thuốc của Enasidenib

Enasidenib có thể ảnh hưởng mạnh đến nồng độ của nhiều thuốc khác:

  • Ức chế CYP1A2, làm tăng phơi nhiễm cơ chất CYP1A2; caffeine có thể gây tác dụng mạnh hơn ở người nhạy cảm.
  • Ức chế CYP2C19, làm tăng phơi nhiễm một số cơ chất CYP2C19.
  • Cảm ứng CYP3A, có thể làm giảm nồng độ và hiệu quả của cơ chất CYP3A.
  • Không dùng cùng thuốc kháng nấm là cơ chất CYP3A nếu sự giảm nồng độ có thể làm mất hiệu quả kháng nấm.
  • Có thể làm giảm nồng độ thuốc tránh thai nội tiết.
  • Ức chế OATP1B1, OATP1B3 và BCRP, có thể làm tăng đáng kể nồng độ một số thuốc như rosuvastatin.
  • Ức chế P-glycoprotein, có thể làm tăng nồng độ cơ chất như digoxin.

Người bệnh cần cung cấp đầy đủ thuốc kê đơn, thuốc không kê đơn, vitamin, thảo dược, thực phẩm bổ sung và lượng caffeine sử dụng cho bác sĩ hoặc dược sĩ. Không tự ngừng thuốc nền để tránh tương tác.

Thắc mắc về hoạt chất Enasidenib

Lưu ý: Nội dung chỉ nhằm mục đích cung cấp thông tin tham khảo về hoạt chất/dược chất, không thay thế chẩn đoán hoặc chỉ định điều trị của bác sĩ. Người bệnh không tự ý dùng, ngừng thuốc hoặc thay đổi liều khi chưa có hướng dẫn từ nhân viên y tế.
Đã có 0 lượt đọc bài viết này

Để lại một bình luận

Email của bạn sẽ không được hiển thị công khai. Các trường bắt buộc được đánh dấu *