Dequalinium chloride là một chất chống nhiễm khuẩn và sát khuẩn tại chỗ thuộc nhóm hợp chất amoni bậc bốn. Dạng thuốc có hồ sơ chính thức được sử dụng phổ biến là viên nén đặt âm đạo 10 mg. Theo SmPC hiện hành của Fluomizin tại Anh, thuốc được chỉ định điều trị viêm âm đạo do vi khuẩn ở phụ nữ trưởng thành. Thuốc tác động tại chỗ bằng cách làm tăng tính thấm của màng tế bào vi khuẩn, bất hoạt enzyme và dẫn đến chết tế bào. Dequalinium chloride được hấp thu toàn thân với lượng rất nhỏ sau khi đặt âm đạo nên dữ liệu dược động học toàn thân còn hạn chế. Người bệnh không nên tự dùng thuốc chỉ dựa vào biểu hiện ngứa, khí hư hoặc mùi âm đạo vì các triệu chứng này có thể xuất hiện trong nhiều bệnh khác nhau. Thuốc cần được sử dụng đúng liệu trình, tránh dùng đồng thời với xà phòng, chất diệt tinh trùng hoặc dung dịch thụt rửa âm đạo.
Nội dung chính
- Nội dung: Thông tin tóm tắt
- Hoạt chất: Dequalinium chloride
- Bản chất: Muối chloride của dequalinium, thuộc nhóm hợp chất amoni bậc bốn
- Nhóm điều trị: Thuốc chống nhiễm khuẩn và sát khuẩn phụ khoa
- Mã ATC dạng phụ khoa: G01AC05
- Dạng dùng chính được đề cập: Viên nén đặt âm đạo 10 mg
- Chỉ định theo SmPC Fluomizin: Điều trị viêm âm đạo do vi khuẩn
- Liều tham khảo theo nhãn: Một viên đặt âm đạo mỗi tối trong 6 ngày
- Hấp thu toàn thân: Rất thấp, phơi nhiễm toàn thân không đáng kể
- Tương tác tại chỗ quan trọng: Xà phòng, chất tẩy rửa và chất hoạt động bề mặt anion có thể làm giảm hoạt tính
- Đối tượng thiếu dữ liệu: Người dưới 18 tuổi và phụ nữ trên 55 tuổi
- Lưu ý: Không tự dùng để điều trị Candida hoặc Trichomonas nếu chưa được chẩn đoán và sản phẩm không có chỉ định này
- Dequalinium chloride có hai mã ATC tùy mục đích phân loại: G01AC05 đối với thuốc chống nhiễm khuẩn phụ khoa và D08AH01 đối với nhóm sát khuẩn, khử khuẩn dẫn xuất quinoline. Không được dùng mã ATC để suy diễn chỉ định cụ thể của một sản phẩm; chỉ định phải căn cứ vào tờ hướng dẫn sử dụng hoặc SmPC đã được phê duyệt.
Hoạt chất Dequalinium chloride là gì?
Dequalinium chloride là chất chống nhiễm khuẩn và sát khuẩn tại chỗ thuộc nhóm hợp chất amoni bậc bốn. Đối với dạng viên đặt âm đạo, hoạt chất phát huy tác dụng chủ yếu tại niêm mạc âm đạo và chỉ được hấp thu toàn thân với lượng rất nhỏ.
Dequalinium chloride
INN Dequalinium chloride.; Tên này được ghi nhận trong danh mục tên chung quốc tế của WHO.
Danh pháp · định danh phân tử · tính chất vật lý · tính chất lý–hóa · độ ổn định · tiêu chuẩn dược điển
Danh pháp
Hệ thống tên gọi chuẩn của dược chất
| Tên hoạt chất | Dequalinium chloride |
|---|---|
| Tên tiếng Anh / tên chung quốc tế (INN) | Dequalinium chloride.; Tên này được ghi nhận trong danh mục tên chung quốc tế của WHO. |
| Tên IUPAC | 1-[10-(4-amino-2-methylquinolin-1-ium-1-yl)decyl]-2-methylquinolin-1-ium-4-amine dichloride |
| Tên khác / tên đồng nghĩa | Dequalinium dichloride.; Dequalinium chloride.; Dequalinium là phần ion hoạt tính; dequalinium chloride là dạng muối chloride thường được sử dụng trong dược phẩm.; Các tên hóa học hoặc mã nghiên cứu khác. |
| Tên viết tắt | DQC |
| Tên Latinh / tên dược điển | Dequalinii chloridum |
Định danh & cấu trúc phân tử
Mã định danh và biểu diễn cấu trúc phân tử
| Số đăng ký CAS | 522-51-0 |
|---|---|
| UNII | XYS8INN1I6 |
| PubChem CID | 10649 |
| RxNorm CUI | 3120 |
| Công thức phân tử | C30H40Cl2N4 |
Dược động học của Dequalinium chloride
Dequalinium chloride trong viên đặt âm đạo tác dụng chủ yếu tại chỗ. Dữ liệu tiền lâm sàng cho thấy hoạt chất chỉ được hấp thu với lượng rất nhỏ qua niêm mạc âm đạo. Vì phơi nhiễm toàn thân không đáng kể, dữ liệu dược động học ở người về phân bố, chuyển hóa, độ thanh thải và thời gian bán thải chưa được thiết lập đầy đủ.
Giai đoạn I: Hấp thu
Sau khi đặt âm đạo, dequalinium chloride được hấp thu với lượng rất nhỏ. Khi một viên chứa 10 mg hòa tan trong khoảng 2,5–5 mL dịch âm đạo, nồng độ tại chỗ ước tính đạt khoảng 2.000–4.000 mg/L.
| F · Sinh khả dụng | Sinh khả dụng tuyệt đối sau khi đặt âm đạo. SmPC chỉ ghi nhận mức hấp thu rất thấp và phơi nhiễm toàn thân không đáng kể, không cung cấp tỷ lệ sinh khả dụng định lượng. |
|---|
Giai đoạn II: Phân bố
Dữ liệu phân bố ở người sau khi dùng đường âm đạo.
Do mức hấp thu toàn thân không đáng kể, SmPC hiện hành không cung cấp thể tích phân bố hoặc tỷ lệ gắn protein huyết tương.
Giai đoạn III: Chuyển hóa
Dữ liệu chuyển hóa ở người sau khi đặt âm đạo.
Giai đoạn IV: Thải trừ
Dữ liệu thải trừ định lượng ở người sau khi đặt âm đạo.
Yếu tố ảnh hưởng đến dược động học
- Lượng dịch âm đạo ảnh hưởng đến khả năng hòa tan và nồng độ thuốc tại chỗ.
- Trong trường hợp âm đạo rất khô, viên thuốc có thể không tan hoàn toàn và bị đẩy ra ngoài dưới dạng gần như nguyên viên.
- Xà phòng và các chất hoạt động bề mặt anion có thể làm giảm hoạt tính kháng khuẩn tại chỗ.
- Việc sử dụng liều cao hơn hoặc kéo dài liệu trình có thể làm tăng nguy cơ tổn thương niêm mạc âm đạo.
- Chưa xác định được một thông số dược động học – dược lực học chính có thể dự báo hiệu quả điều trị.
Thông số dược động học cần được đọc cùng đường dùng, liều, dạng bào chế, quần thể và nguồn dữ liệu. Hàng chưa có dữ liệu sẽ tự động được ẩn.
Dược lý và cơ chế của Dequalinium chloride
Dequalinium chloride được xếp vào nhóm:
- Thuốc chống nhiễm khuẩn và sát khuẩn phụ khoa.
- Dẫn xuất quinoline.
- Hợp chất amoni bậc bốn.
- Chất hoạt động bề mặt có điện tích dương.
Trong hệ thống ATC, dạng dùng phụ khoa được phân loại tại G01AC05.
Phần III: Cơ chế tác dụng
Dequalinium chloride là một chất hoạt động bề mặt. Cơ chế chính được mô tả gồm:
- Tương tác với bề mặt và màng tế bào vi khuẩn.
- Làm tăng tính thấm của tế bào.
- Gây mất hoặc bất hoạt hoạt động của các enzyme thiết yếu.
- Làm rối loạn chức năng tế bào và dẫn đến chết tế bào.
Hoạt chất có tác dụng diệt khuẩn nhanh. Trong điều kiện tại chỗ, tác dụng diệt khuẩn có thể xuất hiện trong khoảng 30–60 phút; nồng độ đạt được trong giờ đầu sau khi đặt được xem là yếu tố quan trọng đối với tác dụng.
Phần IV: Dược lực học và đáp ứng
Dequalinium chloride trong viên đặt âm đạo tác động tại chỗ đối với nhiều vi khuẩn liên quan đến hệ vi sinh âm đạo, bao gồm Gardnerella vaginalis, Atopobium vaginae và một số vi khuẩn hiếu khí, kỵ khí khác.
Tuy nhiên:
- Chưa có điểm gãy nhạy cảm được cơ quan chuyên môn khuyến nghị.
- Chưa thiết lập được mối liên hệ chắc chắn giữa nồng độ ức chế tối thiểu và hiệu quả lâm sàng.
- Dữ liệu về độ nhạy cảm trong SmPC chỉ mang tính mô tả.
- Proteus spp., Chlamydia trachomatis và Trichomonas vaginalis được liệt kê trong nhóm vi sinh vật đề kháng tự nhiên đối với sản phẩm này.
Ki, Kd, IC50, EC50 và ED50 chỉ có ý nghĩa khi đi kèm đúng đích, loài, assay, đơn vị và nguồn. Field chưa có dữ liệu sẽ tự động được ẩn.
Chỉ định của Dequalinium chloride
Chỉ định được phê duyệt theo SmPC Fluomizin 10 mg tại Anh:
- Điều trị viêm âm đạo do vi khuẩn — bacterial vaginosis.
Cần cân nhắc các hướng dẫn chính thức về sử dụng thuốc chống nhiễm khuẩn hợp lý. Chỉ định có thể khác giữa các quốc gia hoặc sản phẩm, vì vậy phải kiểm tra tờ hướng dẫn sử dụng của thuốc thực tế.
Không nên tự mở rộng chỉ định:
- SmPC hiện hành không ghi chỉ định điều trị nấm Candida âm đạo.
- Nhiễm Candida âm đạo được ghi nhận trong danh sách tác dụng không mong muốn thường gặp.
- Trichomonas vaginalis được liệt kê là vi sinh vật đề kháng tự nhiên.
- Thuốc không thay thế việc xét nghiệm và điều trị đặc hiệu đối với các bệnh lây truyền qua đường tình dục.
Các nghiên cứu lâm sàng đã đánh giá dequalinium chloride trong điều trị viêm âm đạo do vi khuẩn so với clindamycin hoặc metronidazole. Một thử nghiệm ngẫu nhiên năm 2024 ghi nhận dequalinium chloride không kém hơn metronidazole trong quần thể nghiên cứu. Kết quả nghiên cứu không có nghĩa người bệnh được tự lựa chọn hoặc tự thay thế thuốc, vì quyết định điều trị còn phụ thuộc chẩn đoán, thai kỳ, bệnh nền, nguy cơ tái phát và hướng dẫn tại địa phương.
Các ứng dụng đối với viêm âm đạo hỗn hợp, viêm âm đạo hiếu khí, nhiễm Candida, nhiễm Trichomonas, bệnh ngoài phụ khoa hoặc dự phòng thủ thuật phải được xem là ngoài phạm vi của SmPC Fluomizin được tham khảo trong bài này, trừ khi nhãn của sản phẩm tại quốc gia sử dụng có quy định khác.
Dữ liệu phê duyệt cụ thể cho từng ứng dụng trên tại Việt Nam.
Liều dùng và cách sử dụng
Theo SmPC Fluomizin 10 mg:
- Đặt một viên vào âm đạo mỗi ngày.
- Thời gian điều trị: 6 ngày liên tiếp.
- Nên đặt thuốc vào buổi tối trước khi đi ngủ.
Đây là liều tham khảo của một sản phẩm và chỉ định cụ thể. Không tự áp dụng liều này cho sản phẩm có hàm lượng, dạng bào chế hoặc chỉ định khác.
- Rửa tay sạch trước và sau khi đặt thuốc.
- Đặt viên thuốc sâu vào âm đạo, tốt nhất ở tư thế nằm ngửa hoặc hơi ngả người, hai chân gập nhẹ.
- Nên đặt vào buổi tối trước khi đi ngủ.
- Ngừng đặt trong thời kỳ hành kinh và tiếp tục liệu trình sau khi hết kinh.
- Dù khí hư, viêm hoặc mùi khó chịu có thể giảm trong vòng 24–72 giờ, vẫn cần hoàn thành đủ 6 ngày nếu bác sĩ không có hướng dẫn khác.
- Điều trị dưới 6 ngày có thể làm tăng nguy cơ tái phát.
- Tá dược có thể không hòa tan hoàn toàn; một phần cặn thuốc xuất hiện trên đồ lót không nhất thiết đồng nghĩa thuốc không có tác dụng.
- Có thể sử dụng băng lót hằng ngày.
- Nếu âm đạo rất khô, có thể làm ẩm viên thuốc bằng một giọt nước trước khi đặt theo hướng dẫn của sản phẩm.
- Không nuốt viên đặt âm đạo.
- Không tự đặt thêm viên để bù liều hoặc kéo dài liệu trình.
Cần theo dõi:
- Mức độ giảm khí hư, mùi và khó chịu.
- Ngứa, rát, đau hoặc đỏ âm hộ – âm đạo.
- Chảy máu âm đạo bất thường.
- Dấu hiệu loét hoặc tổn thương niêm mạc.
- Triệu chứng gợi ý nhiễm nấm Candida như ngứa nhiều, khí hư trắng đặc.
- Phản ứng dị ứng như nổi mày đay, phát ban, sưng hoặc ngứa toàn thân.
- Sốt hoặc đau vùng chậu.
- Triệu chứng không hết sau liệu trình.
- Tái phát ngay sau khi kết thúc điều trị.
Người bệnh cần được thăm khám nếu không cải thiện, tái phát, có sốt, đau bụng dưới, chảy máu bất thường hoặc nghi ngờ bệnh lây truyền qua đường tình dục. SmPC chưa có dữ liệu đầy đủ về việc tự lặp lại liệu trình ở người không đáp ứng hoặc tái phát ngay sau đợt điều trị đầu tiên.
Cảnh báo và lưu ý về Dequalinium chloride
Không sử dụng viên đặt dequalinium chloride trong các trường hợp:
- Quá mẫn với dequalinium chloride hoặc bất kỳ tá dược nào của sản phẩm.
- Có vết loét tại biểu mô âm đạo.
- Có vết loét tại phần cổ tử cung nằm trong âm đạo.
- Trẻ gái chưa có kinh nguyệt lần đầu và chưa đạt trưởng thành sinh dục.
Chống chỉ định phải được kiểm tra lại theo tờ hướng dẫn sử dụng của sản phẩm cụ thể.
Thường gặp:
- Nhiễm Candida âm đạo.
- Tăng hoặc thay đổi dịch tiết âm đạo.
- Ngứa âm hộ – âm đạo.
- Cảm giác nóng rát âm hộ – âm đạo.
Ít gặp:
- Viêm âm đạo do vi khuẩn.
- Nhiễm nấm da.
- Viêm âm hộ hoặc viêm âm hộ – âm đạo.
- Đau đầu.
- Buồn nôn.
- Chảy máu âm đạo.
- Đau âm đạo.
Chưa xác định được tần suất:
- Viêm bàng quang.
- Loét hoặc mềm nhũn biểu mô âm đạo.
- Chảy máu tử cung.
- Đỏ hoặc khô âm đạo.
- Phản ứng dị ứng như nổi mày đay, ban đỏ, phát ban, sưng hoặc ngứa.
- Sốt.
Ngừng sử dụng và liên hệ cơ sở y tế khi xuất hiện:
- Sưng mặt, môi, lưỡi hoặc họng.
- Khó thở hoặc phản ứng dị ứng nghiêm trọng.
- Đau hoặc nóng rát âm đạo dữ dội.
- Chảy máu âm đạo hoặc tử cung bất thường.
- Vết loét tại âm đạo.
- Sốt, đau vùng chậu hoặc triệu chứng nhiễm trùng nặng.
- Phát ban lan rộng hoặc nổi mày đay.
Dùng liều hằng ngày cao hơn hoặc kéo dài hơn khuyến cáo có thể làm tăng nguy cơ loét âm đạo.
- Không dùng trong vòng 12 giờ trước khi sinh để giảm mức tiếp xúc của trẻ sơ sinh.
- Không tự tăng số viên mỗi ngày.
- Không tự kéo dài liệu trình quá 6 ngày.
- Không có dữ liệu đầy đủ về điều trị lại ở người không đáp ứng hoặc tái phát ngay.
- Chưa có đủ dữ liệu hiệu quả và an toàn ở người dưới 18 tuổi.
- Chưa có đủ dữ liệu ở phụ nữ trên 55 tuổi.
- Triệu chứng viêm âm đạo do vi khuẩn có thể giống nhiễm Candida, Trichomonas hoặc bệnh lây truyền qua đường tình dục.
- Cần khám nếu triệu chứng kéo dài, tái phát, kèm đau vùng chậu, sốt, tiểu buốt, vết loét hoặc chảy máu.
- Không thụt rửa âm đạo bằng xà phòng hoặc dung dịch tẩy rửa trong quá trình điều trị.
- Không sử dụng nếu niêm mạc âm đạo hoặc cổ tử cung đang bị loét.
Chưa ghi nhận trường hợp quá liều trong SmPC được tham khảo. Tuy nhiên, dùng liều cao hơn mỗi ngày có thể gây loét âm đạo.
Nếu đặt quá nhiều viên hoặc xuất hiện đau, rát, chảy máu hay phản ứng bất thường:
- Không tiếp tục tự đặt thêm thuốc.
- Liên hệ bác sĩ hoặc cơ sở y tế.
- Không tự thụt rửa âm đạo để loại bỏ thuốc.
SmPC đề cập việc rửa âm đạo có thể được cân nhắc trong trường hợp quá liều kèm tác dụng bất lợi; biện pháp này phải do nhân viên y tế đánh giá và thực hiện khi phù hợp.
Đối với Fluomizin 10 mg được tham khảo:
- Không yêu cầu điều kiện bảo quản đặc biệt.
- Bảo quản trong bao bì gốc.
- Để xa tầm nhìn và tầm với của trẻ em.
- Không sử dụng sau ngày hết hạn.
- Không sử dụng viên thuốc có dấu hiệu hư hỏng hoặc bao bì không còn nguyên vẹn.
Điều kiện bảo quản của sản phẩm khác phải tuân theo nhãn và tờ hướng dẫn sử dụng tương ứng.
Đối tượng đặc biệt
Chưa có đủ dữ liệu về hiệu quả và độ an toàn của dequalinium chloride trong điều trị viêm âm đạo do vi khuẩn ở người dưới 18 tuổi.
Trẻ gái chưa có kinh nguyệt lần đầu và chưa đạt trưởng thành sinh dục không được sử dụng Fluomizin.
Chưa có đủ dữ liệu về hiệu quả và độ an toàn ở phụ nữ trên 55 tuổi.
Ở phụ nữ sau mãn kinh, triệu chứng khô, rát, chảy máu hoặc khí hư có thể liên quan đến teo niêm mạc, bệnh cổ tử cung hoặc nguyên nhân khác; cần được thăm khám trước khi sử dụng.
Dữ liệu hạn chế từ bốn nghiên cứu lâm sàng với tổng cộng 181 người mang thai không cho thấy tín hiệu bất lợi rõ ràng đối với thai kỳ, thai nhi hoặc trẻ sơ sinh. Tuy nhiên, dữ liệu vẫn còn hạn chế và chưa có nghiên cứu độc tính sinh sản đầy đủ trên động vật do mức phơi nhiễm toàn thân dự kiến rất thấp.
Chỉ sử dụng trong thai kỳ khi thực sự cần thiết và có đánh giá của bác sĩ. Không sử dụng viên đặt trong vòng 12 giờ trước khi sinh.
Phơi nhiễm toàn thân của người mẹ sau khi đặt âm đạo được xem là không đáng kể. Vì vậy, SmPC không dự kiến có tác dụng có hại đối với trẻ bú mẹ và cho phép sử dụng trong thời kỳ cho con bú khi có nhu cầu lâm sàng.
Người mẹ vẫn nên tham khảo bác sĩ hoặc dược sĩ trước khi sử dụng, đặc biệt khi có tổn thương niêm mạc hoặc cần dùng sản phẩm khác đồng thời.
Không có khuyến cáo điều chỉnh liều riêng cho người suy gan trong SmPC viên đặt âm đạo được tham khảo.
Do mức hấp thu toàn thân không đáng kể, ảnh hưởng của suy gan đến dược động học được dự kiến là hạn chế; dữ liệu lâm sàng chuyên biệt.
Không có khuyến cáo điều chỉnh liều riêng cho người suy thận trong SmPC viên đặt âm đạo được tham khảo.
Dữ liệu lâm sàng chuyên biệt ở người suy thận.
Chưa thực hiện nghiên cứu về ảnh hưởng của dequalinium chloride đối với khả năng lái xe và vận hành máy móc.
Do thuốc tác dụng tại chỗ và hấp thu toàn thân rất thấp, ảnh hưởng đáng kể không được dự kiến, nhưng người bệnh không nên lái xe nếu xuất hiện đau đầu, buồn nôn hoặc khó chịu ảnh hưởng đến sự tập trung.
Tương tác thuốc của Dequalinium chloride
Tương tác quan trọng chủ yếu xảy ra tại chỗ:
- Xà phòng, chất tẩy rửa và chất hoạt động bề mặt anion có thể làm giảm hoạt tính kháng khuẩn của dequalinium chloride.
- Không khuyến cáo sử dụng đồng thời trong âm đạo với xà phòng, chất diệt tinh trùng hoặc dung dịch thụt rửa âm đạo.
- Viên đặt Fluomizin không làm giảm chức năng của bao cao su latex.
- Chưa có dữ liệu đầy đủ đối với bao cao su không làm từ latex và các dụng cụ đặt âm đạo như màng ngăn.
- Không khuyến cáo sử dụng bao cao su không latex hoặc dụng cụ đặt âm đạo trong ít nhất 12 giờ sau điều trị.
- Tương tác với thuốc uống hoặc thuốc tiêm chưa được ghi nhận đầy đủ; do hấp thu toàn thân rất thấp, nguy cơ tương tác toàn thân được dự kiến là hạn chế nhưng không thể loại trừ hoàn toàn.
Người bệnh cần thông báo cho bác sĩ hoặc dược sĩ về tất cả thuốc đặt âm đạo, gel, chất bôi trơn, chất diệt tinh trùng và sản phẩm vệ sinh đang sử dụng.
Thắc mắc về hoạt chất Dequalinium chloride
Dequalinium chloride là một chất chống nhiễm khuẩn và sát khuẩn tại chỗ thuộc nhóm hợp chất amoni bậc bốn. Dạng viên đặt âm đạo 10 mg được sử dụng để điều trị viêm âm đạo do vi khuẩn theo SmPC Fluomizin tại Anh.
Không nên tự dùng dequalinium chloride để điều trị Candida hoặc Trichomonas. SmPC Fluomizin hiện hành chỉ ghi chỉ định điều trị viêm âm đạo do vi khuẩn. Nhiễm Candida âm đạo được ghi nhận là một tác dụng không mong muốn, còn Trichomonas vaginalis được liệt kê là vi sinh vật đề kháng tự nhiên. Người có ngứa, khí hư hoặc mùi bất thường cần được chẩn đoán đúng nguyên nhân.
Theo SmPC Fluomizin, liều tham khảo là một viên đặt sâu vào âm đạo mỗi tối trong 6 ngày. Không nên ngừng sớm dù triệu chứng có thể giảm trong vòng 24–72 giờ, vì liệu trình ngắn hơn có thể làm tăng nguy cơ tái phát. Không tự kéo dài hoặc lặp lại liệu trình nếu chưa hỏi bác sĩ.
Theo hướng dẫn của Fluomizin, nên tạm ngừng điều trị trong thời kỳ hành kinh và tiếp tục sau khi hết kinh. Người bệnh không nên tự đặt gấp đôi liều để bù những ngày đã ngừng.
Fluomizin không làm giảm chức năng của bao cao su latex. Tuy nhiên, chưa có đủ dữ liệu về bao cao su không làm từ latex và các dụng cụ đặt âm đạo như màng ngăn. Không khuyến cáo sử dụng các sản phẩm này đồng thời và trong ít nhất 12 giờ sau điều trị.

