Levomenol (−)-α-bisabolol

Bisabolol là tên thường dùng trong mỹ phẩm cho một nhóm hợp chất sesquiterpene alcohol; bài viết này tập trung vào dạng (−)-α-bisabolol, có tên INN là levomenol. Hoạt chất này có trong tinh dầu cúc La Mã Đức và cũng có thể được sản xuất từ nguồn thực vật hoặc bằng phương pháp tổng hợp. Bisabolol thường được đưa vào kem, lotion, sản phẩm chăm sóc môi và các chế phẩm bôi với vai trò dưỡng da hoặc tạo hương. Nghiên cứu trong phòng thí nghiệm và trên động vật ghi nhận các tác động chống viêm, giảm cảm giác đau và kháng vi sinh vật, nhưng bằng chứng điều trị trực tiếp trên người còn hạn chế. Bisabolol không nên được xem là thuốc điều trị độc lập cho chàm, mụn, nhiễm trùng hay vết thương. Thành phần này có thể làm tăng độ thấm của một số chất khác qua da và hiếm khi gây kích ứng hoặc viêm da tiếp xúc.

✍️ Chịu trách nhiệm chuyên môn: DS. Tuấn (Dược sĩ lâm sàng)🕘 Rà soát chuyên môn lần cuối: 10/07/2026

Nội dung chính

  • Bisabolol là gì? Sesquiterpene alcohol thường được sử dụng làm thành phần dưỡng da hoặc tạo hương.
  • Levomenol là gì? Tên INN của dạng (−)-α-bisabolol; không phải mọi đồng phân bisabolol đều là levomenol.
  • Nguồn gốc: Có trong tinh dầu cúc La Mã Đức và một số loài thực vật; cũng có dạng tổng hợp hoặc hỗn hợp đồng phân.
  • Công dụng phổ biến: Thành phần của mỹ phẩm và chế phẩm bôi; không đồng nghĩa với một chỉ định điều trị được phê duyệt.
  • Bằng chứng dược lý: Chủ yếu từ nghiên cứu tế bào và động vật; nghiên cứu lâm sàng còn ít và thường dùng sản phẩm phối hợp.
  • Lưu ý quan trọng: Có khả năng làm tăng thấm qua da của các thành phần khác.
  • Tác dụng không mong muốn: Kích ứng, đỏ, ngứa hoặc viêm da tiếp xúc có thể xảy ra ở người nhạy cảm.
  • Liều dùng: Không có liều điều trị chung cho levomenol đơn chất; dùng theo công thức và nhãn sản phẩm cụ thể.

Hoạt chất Levomenol (−)-α-bisabolol là gì?

Levomenol là tên INN của (−)-α-bisabolol, một sesquiterpene alcohol có trong một số tinh dầu thực vật, nổi bật là tinh dầu cúc La Mã Đức. Bisabolol thường được dùng làm thành phần dưỡng da hoặc tạo hương trong mỹ phẩm.

Không phải mọi nguyên liệu ghi “bisabolol” đều có thành phần lập thể giống levomenol tinh khiết.

CHUYÊN LUẬN DƯỢC CHẤT

Levomenol (−)-α-bisabolol

INN Levomenol

CAS 23089-26-1 Công thức C15H26O

Danh pháp · định danh phân tử · tính chất vật lý · tính chất lý–hóa · độ ổn định · tiêu chuẩn dược điển

Danh pháp

Hệ thống tên gọi chuẩn của dược chất

Tên hoạt chất

Levomenol (−)-α-bisabolol

Tên tiếng Anh / tên chung quốc tế (INN)

Levomenol

Tên IUPAC

(2R)-6-methyl-2-[(1R)-4-methylcyclohex-3-en-1-yl]hept-5-en-2-ol

Tên khác / tên đồng nghĩa

(−)-α-Bisabolol
Alpha-(−)-bisabolol
L-α-bisabolol
Levomenolum
6-Methyl-2-(4-methyl-3-cyclohexen-1-yl)-5-hepten-2-ol, dạng (−)
UNII: 24WE03BX2T
CAS của levomenol: 23089-26-1

Cần phân biệt với α-bisabolol không xác định cấu hình, α-(+)-bisabolol, epi-α-bisabolol, β-bisabolol và bisabolol racemic.

Tên Latinh / tên dược điển

Levomenolum

Định danh & cấu trúc phân tử

Mã định danh và biểu diễn cấu trúc phân tử

Số đăng ký CAS

23089-26-1

UNII

24WE03BX2T

PubChem CID

442343

RxNorm CUI

19461

Công thức phân tử

C15H26O

Dược động học của Levomenol (−)-α-bisabolol

Dữ liệu dược động học có kiểm soát của levomenol đơn chất trên người còn hạn chế. Các đánh giá an toàn cho thấy bisabolol có thể được hấp thu sau khi bôi ngoài da và có khả năng tăng độ thấm qua da của một số chất dùng đồng thời. Mức hấp thu thực tế phụ thuộc mạnh vào nồng độ, tá dược, diện tích bôi, tình trạng hàng rào da và thời gian tiếp xúc.

Không nên chuyển các kết quả hấp thu từ động vật, da tử thi hoặc mô hình in vitro thành tỷ lệ hấp thu chính xác ở người dùng mỹ phẩm.

Giai đoạn I: Hấp thu

Các nghiên cứu được CIR tổng hợp cho thấy bisabolol được hấp thu qua da trong mô hình động vật. Một số nghiên cứu in vitro cũng cho thấy bisabolol có thể tăng thấm qua da của hoạt chất khác. Tuy nhiên, chưa có tỷ lệ hấp thu chung có thể áp dụng cho mọi mỹ phẩm hoặc thuốc bôi chứa bisabolol.

Hấp thu có thể tăng khi:

  • Bôi trên vùng da rộng.
  • Da đang viêm, trầy xước hoặc mất hàng rào bảo vệ.
  • Sử dụng dưới lớp băng kín.
  • Công thức có dung môi hoặc chất tăng thấm khác.
  • Dùng lặp lại trong thời gian dài.
Các thông số hấp thu và phơi nhiễm
F · Sinh khả dụng

Chưa có một giá trị sinh khả dụng tuyệt đối được chuẩn hóa cho levomenol dùng ngoài da ở người.

Giai đoạn II: Phân bố

Chưa có dữ liệu phân bố mô được chuẩn hóa ở người sau khi dùng levomenol tại chỗ.

Giai đoạn III: Chuyển hóa

Các nghiên cứu chuyển hóa hệ thống của levomenol ở người chưa đủ để mô tả chính xác enzym chuyển hóa, chất chuyển hóa chính và tỷ lệ chuyển hóa sau khi bôi ngoài da.

Yếu tố ảnh hưởng đến dược động học

Các yếu tố có thể ảnh hưởng đến mức phơi nhiễm gồm:

  • Dạng đồng phân và độ tinh khiết của nguyên liệu.
  • Nồng độ bisabolol.
  • Loại tá dược và dung môi.
  • Diện tích, tần suất và thời gian bôi.
  • Vùng da và độ dày lớp sừng.
  • Da viêm, tổn thương hoặc bị băng kín.
  • Sử dụng đồng thời các thành phần có khả năng tăng thấm.
  • Tuổi và tình trạng hàng rào da.

Khả năng tăng thấm của bisabolol là lý do cần đánh giá toàn bộ công thức thay vì chỉ đánh giá riêng thành phần này.

Thông số dược động học cần được đọc cùng đường dùng, liều, dạng bào chế, quần thể và nguồn dữ liệu. Hàng chưa có dữ liệu sẽ tự động được ẩn.

Dược lý và cơ chế của Levomenol (−)-α-bisabolol

  • Nhóm hóa học: sesquiterpene alcohol đơn vòng.
  • Nhóm ứng dụng phổ biến: thành phần dưỡng da, chất tạo hương và thành phần chức năng trong công thức bôi ngoài.
  • Đặc tính được nghiên cứu: điều hòa phản ứng viêm, giảm cảm giác đau, chống oxy hóa, kháng vi sinh vật và tăng thấm.
  • Mức bằng chứng: phần lớn là nghiên cứu tiền lâm sàng; bằng chứng lâm sàng đơn hoạt chất còn hạn chế.

Phần III: Cơ chế tác dụng

Các nghiên cứu tế bào và động vật gợi ý α-bisabolol có thể làm giảm một số chất trung gian viêm như TNF-α, IL-1β và IL-6, đồng thời ảnh hưởng đến các đường truyền tín hiệu như NF-κB, ERK, JNK và p38 MAPK. Một nghiên cứu tiền lâm sàng về viêm da cũng ghi nhận giảm sản xuất cytokine tiền viêm.

Đây là các cơ chế nghiên cứu, không phải cơ chế điều trị đã được xác nhận đầy đủ ở người. Nồng độ trong phòng thí nghiệm không thể chuyển trực tiếp thành nồng độ sử dụng lâm sàng.

Bisabolol còn có thể làm thay đổi tính thấm của hàng rào da, qua đó tăng sự đi qua da của một số phân tử khác.

Phần IV: Dược lực học và đáp ứng

Các tác động được quan sát trong nghiên cứu tiền lâm sàng gồm:

  • Giảm một số dấu ấn viêm.
  • Giảm phù và di chuyển bạch cầu trong mô hình động vật.
  • Tác động giảm cảm giác đau trong mô hình thực nghiệm.
  • Ức chế một số vi sinh vật trong thử nghiệm in vitro.
  • Ảnh hưởng đến tăng sinh hoặc chết tế bào trong một số mô hình ung thư.

EMA ghi nhận dữ liệu tiền lâm sàng về α-bisabolol và các thành phần cúc La Mã, nhưng cũng lưu ý nồng độ hoặc liều thử nghiệm tương đối cao và không có dữ liệu đồng đều cho mọi chế phẩm.

Các kết quả này chưa đủ để kết luận bisabolol điều trị được bệnh viêm, nhiễm trùng, ung thư hoặc đau ở người.

Ki, Kd, IC50, EC50 và ED50 chỉ có ý nghĩa khi đi kèm đúng đích, loài, assay, đơn vị và nguồn. Field chưa có dữ liệu sẽ tự động được ẩn.

Chỉ định của Levomenol (−)-α-bisabolol

Liều dùng và cách sử dụng

Cảnh báo và lưu ý về Levomenol (−)-α-bisabolol

Đối tượng đặc biệt

Tương tác thuốc của Levomenol (−)-α-bisabolol

Chưa có danh mục tương tác thuốc toàn thân được xác lập cho levomenol bôi ngoài da: .

Tương tác đáng lưu ý về mặt công thức là khả năng bisabolol làm tăng thấm qua da của một số phân tử. Điều này có thể làm thay đổi mức hấp thu của hoạt chất bôi phối hợp, đặc biệt khi dùng trên da tổn thương, dưới băng kín hoặc với dung môi tăng thấm.

Không tự pha bisabolol với:

  • Retinoid.
  • Corticosteroid.
  • Thuốc gây tê tại chỗ.
  • Thuốc kháng viêm hoặc kháng nấm bôi.
  • Acid tẩy da hoặc các chất có nguy cơ kích ứng.

Việc phối hợp cần dựa trên công thức đã được đánh giá hoặc hướng dẫn của chuyên gia y tế.

Thắc mắc về hoạt chất Levomenol (−)-α-bisabolol

Lưu ý: Nội dung chỉ nhằm mục đích cung cấp thông tin tham khảo về hoạt chất/dược chất, không thay thế chẩn đoán hoặc chỉ định điều trị của bác sĩ. Người bệnh không tự ý dùng, ngừng thuốc hoặc thay đổi liều khi chưa có hướng dẫn từ nhân viên y tế.
Đã có 2 lượt đọc bài viết này

Để lại một bình luận

Email của bạn sẽ không được hiển thị công khai. Các trường bắt buộc được đánh dấu *