Bifidobacterium lactis

Bifidobacterium lactis là tên cũ thường gặp của Bifidobacterium animalis subsp. lactis, một phân loài vi khuẩn được sử dụng trong một số thực phẩm và chế phẩm probiotic. Đây không phải là một phân tử thuốc theo nghĩa thông thường; hiệu quả và độ an toàn cần được đánh giá theo từng chủng cụ thể, chẳng hạn BB-12, HN019 hoặc Bi-07. Không thể suy rộng kết quả nghiên cứu của một chủng cho mọi sản phẩm ghi “Bifidobacterium lactis”. Một số nghiên cứu đã khảo sát các chủng thuộc phân loài này trong điều hòa nhu động ruột, táo bón, tiêu chảy liên quan kháng sinh và các rối loạn tiêu hóa khác, nhưng kết quả chưa hoàn toàn nhất quán. Liều sử dụng phải căn cứ vào chủng, số lượng vi khuẩn sống tính theo CFU, dạng bào chế và đối tượng đã được nghiên cứu. Người sinh non, suy giảm miễn dịch, bệnh nặng hoặc có catheter tĩnh mạch không nên tự ý sử dụng probiotic sống.

✍️ Chịu trách nhiệm chuyên môn: DS. Tuấn (Dược sĩ lâm sàng)🕘 Cập nhật lần cuối: 10/07/2026

Nội dung chính

  • Tên khoa học hiện hành: Bifidobacterium animalis subsp. lactis; Bifidobacterium lactis là tên đồng nghĩa cũ.
  • Bản chất: Vi khuẩn sống, Gram dương, kỵ khí; một số chủng được phát triển làm probiotic.
  • Nguyên tắc đánh giá: Tác dụng phải được chứng minh theo đúng chủng, liều, dạng sản phẩm và quần thể nghiên cứu.
  • Công dụng: Chưa có một công dụng chung có thể áp dụng cho tất cả chủng B. lactis. Bằng chứng về táo bón và các rối loạn tiêu hóa còn không đồng nhất.
  • Liều dùng: Không có liều chung cho toàn phân loài; không nên lựa chọn chỉ dựa trên số CFU cao.
  • An toàn: Thường dung nạp tương đối tốt ở người khỏe mạnh, nhưng dữ liệu dài hạn còn hạn chế; nguy cơ nhiễm trùng xâm lấn hiếm gặp cần lưu ý ở người nguy cơ cao.
  • Trẻ sinh non: Không tự ý sử dụng. FDA đã cảnh báo nguy cơ bệnh nhiễm trùng xâm lấn, có thể gây tử vong, khi dùng probiotic sống ở trẻ sinh non.

Hoạt chất Bifidobacterium lactis là gì?

Bifidobacterium lactis là tên thường dùng của Bifidobacterium animalis subsp. lactis, một phân loài vi khuẩn được sử dụng trong một số chế phẩm probiotic.

Định nghĩa dễ trích dẫn: Bifidobacterium lactis không phải là một hoạt chất đồng nhất; mỗi chủng có thể có đặc điểm, liều nghiên cứu và tác dụng lâm sàng khác nhau.

CHUYÊN LUẬN DƯỢC CHẤT

Bifidobacterium lactis

INN Tên khoa học tiếng Anh hiện hành: Bifidobacterium animalis subsp. lactis.INN.Đây là một vi sinh vật sống, không phải hoạt chất hóa học có INN điển hình.

CAS Không áp dụng

Danh pháp · định danh phân tử · tính chất vật lý · tính chất lý–hóa · độ ổn định · tiêu chuẩn dược điển

Danh pháp

Hệ thống tên gọi chuẩn của dược chất

Tên hoạt chất

Bifidobacterium lactis

Tên tiếng Anh / tên chung quốc tế (INN)

Tên khoa học tiếng Anh hiện hành: Bifidobacterium animalis subsp. lactis.INN.Đây là một vi sinh vật sống, không phải hoạt chất hóa học có INN điển hình.

Tên khác / tên đồng nghĩa

Bifidobacterium lactis Meile et al. 1997.
B. animalis subsp. lactis.
B. lactis.
Bifidobacterium animalis ssp. lactis.
Bifidobacterium lactis được xếp là tên đồng nghĩa của tên khoa học hiện hành.

Định danh & cấu trúc phân tử

Mã định danh và biểu diễn cấu trúc phân tử

Số đăng ký CAS

Không áp dụng

UNII

5307V7XW8I

PubChem CID

Không áp dụng

RxNorm CUI

6205

Dược động học của Bifidobacterium lactis

Dược động học cổ điển gồm hấp thu, phân bố, chuyển hóa và thải trừ không áp dụng đầy đủ cho B. lactis như đối với một phân tử thuốc. Sau khi uống, vi sinh vật phải duy trì khả năng sống qua quá trình bảo quản và đường tiêu hóa, sau đó tương tác với hệ vi sinh, niêm mạc và các chất nền trong ruột.

Tác dụng probiotic không nhất thiết đòi hỏi vi khuẩn phải định cư vĩnh viễn. Các bằng chứng hiện có cho thấy tác động có thể xuất phát từ sự tương tác tạm thời với vật chủ và hệ vi sinh hơn là thay thế trực tiếp vi khuẩn thường trú.

Giai đoạn I: Hấp thu

B. lactis chủ yếu được sử dụng để tác động tại đường tiêu hóa và không được mô tả là hấp thu toàn thân theo cơ chế của thuốc phân tử nhỏ.

Tuy nhiên, do đây là vi sinh vật sống, nguy cơ xuyên hàng rào niêm mạc và gây nhiễm trùng xâm lấn hiếm gặp không thể loại trừ ở người suy giảm miễn dịch, bệnh nặng, trẻ sinh non hoặc người có catheter tĩnh mạch.

Các thông số hấp thu và phơi nhiễm
F · Sinh khả dụng

Không có tỷ lệ sinh khả dụng phần trăm thống nhất như đối với thuốc hóa học.

Với probiotic, các thông số phù hợp hơn gồm số lượng vi khuẩn còn sống, khả năng sống sót qua đường tiêu hóa và lượng CFU còn lại đến cuối hạn sử dụng. Giá trị cụ thể phụ thuộc chủng, công thức và sản phẩm.

Giai đoạn II: Phân bố

Vi sinh vật chủ yếu hiện diện tạm thời trong lòng đường tiêu hóa và có thể tương tác với niêm mạc, hệ miễn dịch tại ruột cùng hệ vi sinh thường trú. Dữ liệu định lượng về phân bố của toàn bộ phân loài.

Giai đoạn III: Chuyển hóa

Không trải qua chuyển hóa gan theo cách của thuốc hóa học. Các chủng Bifidobacterium có thể chuyển hóa chất nền trong ruột và tạo các sản phẩm chuyển hóa, trong đó có acid hữu cơ; đặc điểm cụ thể phụ thuộc chủng, chế độ ăn và hệ vi sinh của vật chủ.

Giai đoạn IV: Thải trừ

Không áp dụng khái niệm thải trừ thuốc theo thận hoặc mật. Vi sinh vật không tồn lưu có thể được loại bỏ qua phân; thời gian tồn tại và lượng được phát hiện sau khi ngừng sử dụng phụ thuộc chủng và từng nghiên cứu.

Dữ liệu thải trừ định lượng chung.

Các thông số và đường thải trừ
t½ · Thời gian bán thải

Khái niệm thời gian bán thải huyết tương không phù hợp với một vi sinh vật probiotic chủ yếu hoạt động trong đường tiêu hóa.

Yếu tố ảnh hưởng đến dược động học
  • Chủng vi khuẩn và đặc tính di truyền của chủng.
  • Số CFU còn sống đến cuối hạn sử dụng.
  • Dạng bào chế và nền thực phẩm.
  • Điều kiện bảo quản, nhiệt độ và độ ẩm.
  • Acid dạ dày, dịch mật và thời điểm sử dụng.
  • Kháng sinh đang dùng.
  • Tuổi, chế độ ăn, bệnh nền và thành phần hệ vi sinh của người sử dụng.

Nhãn probiotic nên ghi rõ chủng, số lượng sống đến cuối hạn, điều kiện bảo quản và liều đã được chứng minh.

Thông số dược động học cần được đọc cùng đường dùng, liều, dạng bào chế, quần thể và nguồn dữ liệu. Hàng chưa có dữ liệu sẽ tự động được ẩn.

Dược lý và cơ chế của Bifidobacterium lactis

  • Vi sinh vật sống dùng trong probiotic.
  • Vi sinh vật tác động tại đường tiêu hóa.
  • Có thể được xếp vào nhóm vi sinh vật chống tiêu chảy A07FA khi thành phẩm được đăng ký dưới dạng thuốc phù hợp.
  • Không phải kháng sinh và không thay thế thuốc điều trị nhiễm khuẩn.

Tình trạng nhóm dược lý chính thức của từng thành phẩm tại Việt Nam.

Phần III: Cơ chế tác dụng

Các cơ chế được đề xuất đối với probiotic nói chung và một số chủng Bifidobacterium gồm:

  • Tương tác với hệ vi sinh thường trú và cạnh tranh với một số vi sinh vật có khả năng gây bệnh.
  • Tạo các sản phẩm chuyển hóa như acid hữu cơ.
  • Tác động đến hàng rào biểu mô ruột.
  • Điều hòa tín hiệu miễn dịch tại niêm mạc.
  • Ảnh hưởng đến môi trường trong lòng ruột và hoạt động của hệ vi sinh.

Không phải tất cả cơ chế trên đều đã được chứng minh ở người đối với mọi chủng B. lactis.

Phần IV: Dược lực học và đáp ứng

Dược lực học mang tính đặc hiệu theo chủng. Hai sản phẩm cùng ghi B. lactis nhưng sử dụng các chủng khác nhau không nhất thiết tạo ra tác dụng giống nhau.

Mức độ đáp ứng còn phụ thuộc liều, thời gian dùng, dạng sản phẩm, bệnh lý, chế độ ăn và hệ vi sinh ban đầu của người sử dụng. Liều cao hơn không mặc nhiên tạo hiệu quả tốt hơn.

Ki, Kd, IC50, EC50 và ED50 chỉ có ý nghĩa khi đi kèm đúng đích, loài, assay, đơn vị và nguồn. Field chưa có dữ liệu sẽ tự động được ẩn.

Chỉ định của Bifidobacterium lactis

Liều dùng và cách sử dụng

Cảnh báo và lưu ý về Bifidobacterium lactis

Đối tượng đặc biệt

Tương tác thuốc của Bifidobacterium lactis

  • Kháng sinh: Có thể làm giảm khả năng sống của probiotic vi khuẩn nhạy cảm. Khoảng cách khoảng 2 giờ có thể được cân nhắc, nhưng phương án tối ưu chưa được xác định bằng nghiên cứu so sánh trực tiếp.
  • Thuốc ức chế miễn dịch, hóa trị hoặc điều trị gây suy giảm miễn dịch: Không nhất thiết là tương tác dược động học, nhưng làm thay đổi mức độ an toàn của việc đưa vi sinh vật sống vào cơ thể.
  • Thuốc chống nấm: Không dự kiến tác động trực tiếp lên Bifidobacterium như đối với probiotic nấm men; dữ liệu lâm sàng cụ thể.
  • Các tương tác khác.

Không tự ý thay đổi kháng sinh hoặc thuốc đang điều trị để sử dụng probiotic.

Thắc mắc về hoạt chất Bifidobacterium lactis

Lưu ý: Nội dung chỉ nhằm mục đích cung cấp thông tin tham khảo về hoạt chất/dược chất, không thay thế chẩn đoán hoặc chỉ định điều trị của bác sĩ. Người bệnh không tự ý dùng, ngừng thuốc hoặc thay đổi liều khi chưa có hướng dẫn từ nhân viên y tế.
Đã có 0 lượt đọc bài viết này

Để lại một bình luận

Email của bạn sẽ không được hiển thị công khai. Các trường bắt buộc được đánh dấu *