Bari sulfat

Bari sulfat, tên tiếng Anh là Barium sulfate, là chất cản quang không chứa iod được sử dụng để làm rõ hình ảnh đường tiêu hóa trong một số kỹ thuật X-quang, soi chiếu và chụp CT. Nhờ nguyên tử bari có số hiệu nguyên tử cao, Bari sulfat cản tia X và tạo hình ảnh tương phản với các mô xung quanh. Chất này hầu như không được hấp thu vào cơ thể khi đường tiêu hóa còn nguyên vẹn và đi qua ống tiêu hóa chủ yếu ở dạng không đổi. Tuy nhiên, Bari sulfat không phải thuốc điều trị và không được tự ý mua hoặc uống tại nhà. Liều lượng, nồng độ và độ đặc của chế phẩm thay đổi rất lớn tùy loại khảo sát. Thuốc có thể gây buồn nôn, đau quặn bụng, táo bón hoặc tiêu chảy; các biến cố hiếm nhưng nghiêm trọng gồm hít sặc, tắc ruột, thủng đường tiêu hóa và rò Bari vào ổ bụng.

✍️ Chịu trách nhiệm chuyên môn: DS. Tuấn (Dược sĩ lâm sàng)🕘 Rà soát chuyên môn lần cuối: 10/07/2026

Nội dung chính

  • Bari sulfat là gì?: Chất cản quang đường tiêu hóa, không phải thuốc điều trị bệnh.
  • Cơ chế: Cản tia X nhờ nguyên tử bari có số hiệu nguyên tử cao, giúp làm rõ lòng đường tiêu hóa.
  • Chỉ định: Tùy chế phẩm: chụp thực quản, dạ dày, tá tràng, ruột non, CT ổ bụng, CT đại tràng hoặc nghiệm pháp nuốt Bari cải biên.
  • Đường dùng: Chủ yếu đường uống; một số chế phẩm dùng đường trực tràng.
  • Dược động học: Đi qua đường tiêu hóa ở dạng gần như không đổi và chỉ được hấp thu với lượng không có ý nghĩa dược lý.
  • Liều dùng: Thay đổi theo chế phẩm và kỹ thuật, từ vài mililit đến hàng trăm mililit; không có một liều chung cho mọi xét nghiệm.
  • Chống chỉ định chính: Thủng hoặc nghi thủng đường tiêu hóa, tắc nghẽn đường tiêu hóa, nguy cơ thủng hoặc hít sặc cao và quá mẫn nghiêm trọng với thành phần của chế phẩm.
  • Nguy cơ đáng chú ý: Viêm phổi hít, Bari rò vào ổ bụng, tắc ruột hoặc barolith, thủng ruột, phản ứng quá mẫn và thuyên tắc Bari rất hiếm.
  • Sau thủ thuật: Uống đủ nước theo hướng dẫn và đi khám khi táo bón tăng, đau bụng, khó thở, phát ban hoặc chậm đại tiện.

Hoạt chất Bari sulfat. là gì?

Bari sulfat là chất cản quang giúp bác sĩ quan sát lòng đường tiêu hóa trên X-quang, soi chiếu hoặc CT. Chất này không điều trị nguyên nhân gây bệnh và không có tác dụng làm khỏi các bệnh của thực quản, dạ dày hoặc ruột.

CHUYÊN LUẬN DƯỢC CHẤT

Bari sulfat.

INN Tên tiếng Anh: Barium sulfate. Cách viết Anh–Anh: Barium sulphate. INN.

CAS 7727-43-7 Công thức BaSO4

Danh pháp · định danh phân tử · tính chất vật lý · tính chất lý–hóa · độ ổn định · tiêu chuẩn dược điển

Danh pháp

Hệ thống tên gọi chuẩn của dược chất

Tên hoạt chất

Bari sulfat.

Tên tiếng Anh / tên chung quốc tế (INN)

Tên tiếng Anh: Barium sulfate.
Cách viết Anh–Anh: Barium sulphate.
INN.

Tên IUPAC

barium(2+) sulfate

Tên hóa học khác

Sulfuric acid, barium salt (1:1)

Tên khác / tên đồng nghĩa

Barium sulfate.
Barium sulphate.
Sulfuric acid, barium salt.
Công thức hóa học: BaSO4.
CAS: 7727-43-7.
UNII: 25BB7EKE2E.

Tên Latinh / tên dược điển

Barii sulfas

Định danh & cấu trúc phân tử

Mã định danh và biểu diễn cấu trúc phân tử

Số đăng ký CAS

7727-43-7

UNII

25BB7EKE2E

PubChem CID

24414

RxNorm CUI

1331

Công thức phân tử

BaSO4

Dược động học của Bari sulfat.

Trong điều kiện sinh lý và khi niêm mạc đường tiêu hóa còn nguyên vẹn, Bari sulfat đi qua đường tiêu hóa ở dạng không đổi. Chỉ một lượng rất nhỏ được hấp thu và lượng này được xem là không có ý nghĩa dược lý. Vì vậy, dược động học toàn thân thông thường như nồng độ huyết tương, chuyển hóa ở gan hoặc độ thanh thải qua thận không có vai trò tương tự các thuốc được hấp thu toàn thân.

Giai đoạn I: Hấp thu

Bari sulfat hầu như không được hấp thu qua đường tiêu hóa nguyên vẹn. Nguy cơ toàn thân tăng lên trong tình huống bất thường như thuốc thoát ra ngoài lòng ruột hoặc xâm nhập vào hệ tuần hoàn, nhưng đây là biến cố rất hiếm và có thể nghiêm trọng.

Các thông số hấp thu và phơi nhiễm
F · Sinh khả dụng

Sinh khả dụng toàn thân rất thấp; lượng Bari sulfat được hấp thu trong điều kiện sinh lý chỉ ở mức không có ý nghĩa dược lý.

Giá trị sinh khả dụng tuyệt đối định lượng.

Giai đoạn II: Phân bố

Không có phân bố toàn thân đáng kể sau khi uống trong điều kiện sử dụng thông thường.

Dữ liệu thể tích phân bố.

Giai đoạn III: Chuyển hóa

Bari sulfat không được chuyển hóa đáng kể và đi qua đường tiêu hóa chủ yếu ở dạng không đổi.

Giai đoạn IV: Thải trừ

Bari sulfat được đào thải khỏi đường tiêu hóa theo phân ở dạng không đổi. Tốc độ đào thải phụ thuộc vào thời gian vận chuyển qua đường tiêu hóa.

Các thông số và đường thải trừ
t½ · Thời gian bán thải

Thời gian bán thải huyết tương không được xác lập theo cách áp dụng cho thuốc hấp thu toàn thân.

CL · Độ thanh thải toàn phần

Độ thanh thải toàn thân.

Do thuốc hầu như không được hấp thu, khả năng loại bỏ khỏi lòng đường tiêu hóa phụ thuộc chủ yếu vào nhu động ruột, thời gian vận chuyển và tình trạng đại tiện.

Yếu tố ảnh hưởng đến dược động học

Các yếu tố có thể làm chậm quá trình thải Bari sulfat khỏi đường tiêu hóa gồm:

  • Tắc, hẹp hoặc giảm nhu động đường tiêu hóa.
  • Táo bón.
  • Mất nước.
  • Rối loạn điện giải.
  • Chế độ ăn ít chất cặn.
  • Thuốc làm chậm nhu động ruột.
  • Xơ nang hoặc bệnh Hirschsprung ở trẻ em.
  • Tuổi cao.

Các yếu tố này có thể làm tăng nguy cơ Bari cô đặc cùng phân tạo thành barolith, phân đóng cứng hoặc tắc ruột.

# TRƯỜNG DƯỢC LÝ VÀ CHỈ ĐỊNH

Thông số dược động học cần được đọc cùng đường dùng, liều, dạng bào chế, quần thể và nguồn dữ liệu. Hàng chưa có dữ liệu sẽ tự động được ẩn.

Dược lý và cơ chế của Bari sulfat.

Nhóm chất cản quang X-quang không chứa iod, phân nhóm chất cản quang chứa Bari sulfat:

  • V08BA01: có chất gây hỗn dịch.
  • V08BA02: không có chất gây hỗn dịch.

Phần III: Cơ chế tác dụng

Nguyên tử bari có số hiệu nguyên tử cao nên cản tia X. Khi Bari sulfat phủ hoặc lấp đầy một đoạn của đường tiêu hóa, vùng này hiện rõ hơn trên hình ảnh X-quang hoặc CT, giúp đánh giá hình dạng, lòng ống và một số bất thường cấu trúc hoặc chức năng.

Phần IV: Dược lực học và đáp ứng

Bari sulfat được xem là trơ về mặt sinh học và không có tác dụng dược lý đã biết. Hiệu quả của thuốc là hiệu quả tạo hình ảnh vật lý do khả năng cản tia X, không phải hiệu quả điều trị thông qua thụ thể hoặc enzym.

Ki, Kd, IC50, EC50 và ED50 chỉ có ý nghĩa khi đi kèm đúng đích, loài, assay, đơn vị và nguồn. Field chưa có dữ liệu sẽ tự động được ẩn.

Chỉ định của Bari sulfat.

Liều dùng và cách sử dụng

Cảnh báo và lưu ý về Bari sulfat.

Đối tượng đặc biệt

Tương tác thuốc của Bari sulfat.

Tương tác dược động học toàn thân có ý nghĩa.

Các nhãn Bari sulfat không trình bày một mục tương tác thuốc chuyên biệt. Tuy nhiên, thuốc làm chậm nhu động đường tiêu hóa có thể làm tăng nguy cơ lưu giữ Bari, táo bón, barolith hoặc tắc ruột. Người bệnh cần thông báo cho bác sĩ tất cả thuốc đang dùng, đặc biệt thuốc có thể gây táo bón hoặc giảm nhu động ruột.

Không tự ý ngừng thuốc đang điều trị trước thủ thuật. Việc điều chỉnh thuốc, thời gian nhịn ăn hoặc chuẩn bị ruột phải theo hướng dẫn của cơ sở thực hiện.

Thắc mắc về hoạt chất Bari sulfat.

Lưu ý: Nội dung chỉ nhằm mục đích cung cấp thông tin tham khảo về hoạt chất/dược chất, không thay thế chẩn đoán hoặc chỉ định điều trị của bác sĩ. Người bệnh không tự ý dùng, ngừng thuốc hoặc thay đổi liều khi chưa có hướng dẫn từ nhân viên y tế.
Đã có 0 lượt đọc bài viết này

Để lại một bình luận

Email của bạn sẽ không được hiển thị công khai. Các trường bắt buộc được đánh dấu *