Anti Thymocyte Globulin thỏ là chế phẩm immunoglobulin G đa dòng thu được từ thỏ được gây miễn dịch bằng tế bào tuyến ức người. Thuốc có tác dụng ức chế miễn dịch chủ yếu thông qua làm giảm tế bào lympho T và điều hòa hoạt hóa, di chuyển, độc tính tế bào của tế bào T. Theo nhãn Thymoglobulin tại Hoa Kỳ, thuốc được chỉ định để dự phòng và điều trị thải ghép cấp ở người lớn và trẻ em ghép thận, dùng phối hợp với các thuốc ức chế miễn dịch khác. Đây là thuốc sinh học kê đơn, truyền tĩnh mạch trong môi trường bệnh viện và cần bác sĩ có kinh nghiệm về ghép tạng theo dõi. Người bệnh không tự ý mua, dùng, ngừng hoặc thay đổi liều vì nguy cơ phản vệ, nhiễm trùng nặng, giảm tế bào máu và quá ức chế miễn dịch.
Nội dung chính
- Hoạt chất: Anti-thymocyte globulin rabbit / antithymocyte immunoglobulin rabbit
- Bản chất: IgG đa dòng từ thỏ được gây miễn dịch bằng thymocytes người
- Nhóm dược lý: Thuốc ức chế miễn dịch chọn lọc, tác động chủ yếu lên lympho T
- Mã ATC: L04AA04 – antithymocyte immunoglobulin (rabbit), DDD 0,1 g đường tiêm/truyền theo ATC/DDD Index
- Đường dùng: Truyền tĩnh mạch
- Dạng dùng: Lọ bột đông khô 25 mg, hoàn nguyên thành dung dịch 5 mg/mL theo nhãn Thymoglobulin
- Chỉ định theo FDA: Dự phòng và điều trị thải ghép cấp ở người lớn và trẻ em ghép thận, phối hợp với ức chế miễn dịch đồng thời
- Chỉ định theo SmPC Anh: Dự phòng thải ghép thận, điều trị thải ghép thận kháng steroid, dự phòng thải ghép tim
- Cảnh báo lớn: Phản vệ, phản ứng liên quan truyền, hội chứng giải phóng cytokine, giảm bạch cầu/tiểu cầu, nhiễm trùng, CMV tái hoạt, nguy cơ ác tính/lymphoproliferative disorders
- Điểm an toàn quan trọng: Không hoán đổi liều với các sản phẩm ATG khác vì nguồn gốc, thành phần protein và nồng độ khác nhau
Hoạt chất Anti Thymocyte Globulin thỏ là gì?
Anti Thymocyte Globulin thỏ là thuốc ức chế miễn dịch sinh học dạng IgG đa dòng, được dùng để làm giảm hoạt tính miễn dịch qua tế bào T trong bối cảnh ghép tạng. Theo FDA, Thymoglobulin được chỉ định để dự phòng và điều trị thải ghép cấp ở người lớn và trẻ em ghép thận, phối hợp với ức chế miễn dịch đồng thời.
Anti Thymocyte Globulin thỏ
INN Anti-thymocyte globulin rabbit; antithymocyte immunoglobulin rabbit; rabbit anti-human thymocyte immunoglobulin.
Danh pháp · định danh phân tử · tính chất vật lý · tính chất lý–hóa · độ ổn định · tiêu chuẩn dược điển
Danh pháp
Hệ thống tên gọi chuẩn của dược chất
| Tên hoạt chất | Anti Thymocyte Globulin thỏ |
|---|---|
| Tên tiếng Anh / tên chung quốc tế (INN) | Anti-thymocyte globulin rabbit; antithymocyte immunoglobulin rabbit; rabbit anti-human thymocyte immunoglobulin. |
| Tên khác / tên đồng nghĩa | Rabbit ATG, rATG, anti-human thymocyte immunoglobulin rabbit, antithymocyte immunoglobulin from rabbit serum, lapine T-lymphocyte immune globulin, Thymoglobulin, Thymoglobuline. |
| Tên viết tắt | rATG |
| Tên Latinh / tên dược điển | Immunoglobulinum antithymocyticum cuniculi |
Định danh & cấu trúc phân tử
Mã định danh và biểu diễn cấu trúc phân tử
| Số đăng ký CAS | 308067-60-9 |
|---|---|
| UNII | D7RD81HE4W |
| PubChem CID | Không có |
| RxNorm CUI | Không có |
Dược động học của Anti Thymocyte Globulin thỏ
Sau truyền tĩnh mạch 1,25–1,5 mg/kg/ngày trong 7–11 ngày, nồng độ Thymoglobulin sau truyền 4–8 giờ trung bình khoảng 21,5 mcg/mL sau liều đầu và 87 mcg/mL sau liều cuối; thời gian bán thải sau liều đầu khoảng 2–3 ngày. SmPC Anh ghi tổng IgG thỏ giảm dần sau khi ngừng thuốc, nhưng vẫn phát hiện được ở 81% bệnh nhân sau 2 tháng.
Giai đoạn I: Hấp thu
Anti Thymocyte Globulin thỏ được dùng trực tiếp qua đường truyền tĩnh mạch. Nguồn nhãn không mô tả hấp thu qua đường uống, dưới da hoặc tiêm bắp cho chế phẩm này; các đường dùng khác.
| F · Sinh khả dụng | Thuốc dùng đường truyền tĩnh mạch nên không có giai đoạn hấp thu qua đường tiêu hóa. Giá trị sinh khả dụng tuyệt đối được nêu cụ thể trong nhãn/SmPC. |
|---|
Giai đoạn II: Phân bố
Nhãn DailyMed cung cấp nồng độ thuốc trong huyết thanh sau truyền nhưng không nêu thể tích phân bố. SmPC ghi tổng IgG thỏ đạt 10–40 mcg/mL sau liều đầu 1,25 mg/kg ở người ghép thận và tăng dần nồng độ đáy đến 20–170 mcg/mL cuối liệu trình 11 ngày. Thể tích phân bố.
Giai đoạn III: Chuyển hóa
Giai đoạn IV: Thải trừ
SmPC ghi tổng IgG thỏ giảm dần sau khi ngừng thuốc, nhưng vẫn phát hiện được ở 81% bệnh nhân sau 2 tháng; phần “active Thymoglobuline” biến mất khỏi tuần hoàn nhanh hơn, chỉ còn phát hiện được ở 12% bệnh nhân ngày 90. Đường thải trừ chính và tỷ lệ thải trừ qua nước tiểu/phân.
| t½ · Thời gian bán thải | Nhãn DailyMed và SmPC ghi thời gian bán thải ước tính khoảng 2–3 ngày sau liều đầu. |
|---|---|
| CL · Độ thanh thải toàn phần | . |
Yếu tố ảnh hưởng đến dược động học
Sự hình thành kháng thể kháng IgG thỏ có thể ảnh hưởng mức thuốc; trong SmPC, khoảng 40% bệnh nhân có miễn dịch đáng kể chống IgG thỏ, thường trong 15 ngày đầu, và nhóm này có mức giảm tổng IgG thỏ nhanh hơn. Nhãn DailyMed cũng ghi 68% bệnh nhân được đánh giá trong thử nghiệm điều trị thải ghép cấp hình thành kháng thể kháng thỏ, nên khi điều trị lại cần theo dõi số lượng lympho để bảo đảm đạt mục tiêu giảm tế bào T.
Thông số dược động học cần được đọc cùng đường dùng, liều, dạng bào chế, quần thể và nguồn dữ liệu. Hàng chưa có dữ liệu sẽ tự động được ẩn.
Dược lý và cơ chế của Anti Thymocyte Globulin thỏ
Thuốc thuộc nhóm selective immunosuppressants, ATC L04AA04. Đây không phải kháng sinh, không phải corticosteroid và không phải thuốc chống thải ghép đơn dòng; thuốc là hỗn hợp kháng thể đa dòng từ thỏ chống nhiều kháng nguyên trên tế bào miễn dịch người.
Phần III: Cơ chế tác dụng
Cơ chế chính xác của các chế phẩm antilymphocyte đa dòng chưa được hiểu hoàn toàn. Nhãn DailyMed nêu các cơ chế có thể gồm loại bỏ tế bào T khỏi tuần hoàn và điều hòa hoạt hóa, homing, hoạt tính gây độc tế bào của tế bào T; sản phẩm chứa kháng thể chống nhiều marker như CD2, CD3, CD4, CD8, CD25, CD44, CD45, HLA-DR và HLA class I heavy chains.
Phần IV: Dược lực học và đáp ứng
SmPC ghi giảm lympho có lẽ là cơ chế chính của ức chế miễn dịch; giảm lympho ngoại vi có thể phát hiện sớm trong vòng 24 giờ sau lần truyền đầu và số lượng lympho bắt đầu tăng trở lại sau khi ngừng Thymoglobuline. Nhãn DailyMed ghi giảm tế bào T thường được quan sát trong vòng một ngày sau khi bắt đầu điều trị.
Ki, Kd, IC50, EC50 và ED50 chỉ có ý nghĩa khi đi kèm đúng đích, loài, assay, đơn vị và nguồn. Field chưa có dữ liệu sẽ tự động được ẩn.
Chỉ định của Anti Thymocyte Globulin thỏ
Theo nhãn FDA/DailyMed, Thymoglobulin được chỉ định để dự phòng và điều trị thải ghép cấp ở bệnh nhân người lớn và trẻ em ghép thận, dùng cùng các thuốc ức chế miễn dịch khác. Theo SmPC Anh, Thymoglobuline được chỉ định trong ức chế miễn dịch ở ghép tạng đặc: dự phòng thải ghép ở ghép thận, điều trị thải ghép thận kháng steroid và dự phòng thải ghép tim. Tại Việt Nam, chỉ định cụ thể cần đối chiếu tờ hướng dẫn sử dụng được phê duyệt của từng sản phẩm.
Rabbit ATG được dùng trong một số bối cảnh huyết học/ghép tế bào gốc như dự phòng hoặc điều trị graft-versus-host disease và điều trị thiếu máu bất sản trong các phác đồ chuyên khoa, nhưng cần phân biệt rõ với chỉ định nhãn của Thymoglobulin tại Hoa Kỳ. Trong thiếu máu bất sản nặng mắc phải, một thử nghiệm ngẫu nhiên do NIH tài trợ kết luận rabbit ATG kém hơn horse ATG khi dùng như điều trị đầu tay, nên việc dùng rabbit ATG trong bệnh cảnh này phải theo hướng dẫn chuyên khoa và bối cảnh sẵn có thuốc.
Liều dùng và cách sử dụng
Liều dưới đây chỉ mang tính tham khảo từ nhãn, không dùng để tự điều trị. Theo nhãn DailyMed, dự phòng thải ghép cấp sau ghép thận: 1,5 mg/kg/ngày, bắt đầu trước tái tưới máu thận ghép, thường dùng 4–7 ngày. Điều trị thải ghép cấp sau ghép thận: 1,5 mg/kg/ngày trong 7–14 ngày. Liều cần giảm một nửa nếu WBC 2.000–3.000 tế bào/mm³ hoặc tiểu cầu 50.000–75.000 tế bào/mm³; cân nhắc ngừng nếu WBC dưới 2.000 tế bào/mm³ hoặc tiểu cầu dưới 50.000 tế bào/mm³.
Thuốc chỉ dùng truyền tĩnh mạch trong bệnh viện. Liều đầu nên truyền tối thiểu 6 giờ; các liều sau tối thiểu 4 giờ. Nên tiền mê/tiền điều trị trước mỗi lần truyền bằng corticosteroid, paracetamol/acetaminophen và/hoặc kháng histamin để giảm phản ứng liên quan truyền. Dung dịch sau pha cần truyền qua bộ lọc 0,22 micromet vào tĩnh mạch lưu lượng cao; không dùng nếu còn tiểu phân sau hoàn nguyên.
Cần theo dõi trong và sau truyền: dấu hiệu phản vệ, phản ứng liên quan truyền, sốt/rét run, khó thở, huyết áp, mạch, dấu hiệu hội chứng giải phóng cytokine, công thức máu, WBC, tiểu cầu, thiếu máu, nhiễm trùng, CMV, chức năng gan và dấu hiệu vi huyết khối huyết khối khi dùng cùng thuốc ức chế calcineurin. Nhãn DailyMed khuyến cáo theo dõi số lượng bạch cầu và tiểu cầu trong và sau điều trị để chỉnh liều.
Cảnh báo và lưu ý về Anti Thymocyte Globulin thỏ
Chống chỉ định ở người có tiền sử dị ứng hoặc phản vệ với protein thỏ hoặc tá dược của sản phẩm, và ở người có nhiễm trùng cấp hoặc mạn tính đang hoạt động khiến việc tăng thêm ức chế miễn dịch là chống chỉ định.
Các phản ứng thường gặp trong nhãn gồm nhiễm khuẩn tiết niệu, đau bụng, tăng huyết áp, buồn nôn, khó thở, sốt, đau đầu, lo âu, rét run, tăng kali máu, giảm tiểu cầu và giảm bạch cầu. Trong thử nghiệm điều trị thải ghép cấp, các biến cố trong vòng 24 giờ sau truyền bao gồm rét run, giảm bạch cầu, sốt, buồn nôn, giảm tiểu cầu, đau đầu, tăng huyết áp, đau, nhịp tim nhanh, tiêu chảy, phù ngoại vi, nôn, đau bụng, tăng kali máu, đau khớp, táo bón, khó thở, suy nhược, thiếu máu, đau lưng và hạ kali máu.
Tác dụng nghiêm trọng gồm phản vệ có thể tử vong, hội chứng giải phóng cytokine nặng gây biến cố tim-hô hấp hoặc tử vong, giảm tế bào máu nặng, nhiễm trùng và tái hoạt nhiễm trùng bao gồm CMV, nhiễm trùng huyết, nguy cơ ác tính như lymphoma hoặc rối loạn tăng sinh lympho sau ghép, rối loạn chức năng gan, suy gan, tăng bilirubin máu, đông máu rải rác nội mạch, thiếu máu tán huyết, vi huyết khối huyết khối và bệnh huyết thanh.
Chỉ dùng bởi bác sĩ có kinh nghiệm về ức chế miễn dịch trong ghép tạng. Cần kiểm tra tiền sử dị ứng với thỏ/protein thỏ và theo dõi chặt trong truyền. Nguy cơ nhiễm trùng, tái hoạt CMV, sepsis, giảm bạch cầu/tiểu cầu, phản ứng truyền, phản vệ, CRS, nguy cơ ác tính và rối loạn tăng sinh lympho phải được cân nhắc trước và trong điều trị. SmPC cũng khuyến cáo thận trọng ở bệnh nhân bệnh gan vì rối loạn đông máu sẵn có có thể nặng hơn.
Quá liều Thymoglobulin có thể gây giảm bạch cầu, gồm giảm lympho và giảm bạch cầu trung tính, và/hoặc giảm tiểu cầu. Xử trí theo nhãn gồm giảm liều hoặc cân nhắc ngừng thuốc theo mức WBC/tiểu cầu và điều trị hỗ trợ dưới giám sát chuyên khoa.
Bảo quản lọ thuốc trong tủ lạnh 2–8°C, tránh ánh sáng, không đông lạnh và không dùng quá hạn. Sản phẩm sau hoàn nguyên ổn định vật lý-hóa học đến 24 giờ ở nhiệt độ phòng, nhưng nhãn không khuyến cáo bảo quản ở nhiệt độ phòng vì sản phẩm không chứa chất bảo quản; dung dịch truyền nên dùng ngay và bỏ phần không dùng.
Đối tượng đặc biệt
Nhãn DailyMed ghi an toàn và hiệu quả của Thymoglobulin ở bệnh nhi đã được thiết lập cho dự phòng và điều trị thải ghép cấp, dựa trên ngoại suy dữ liệu người lớn từ các nghiên cứu lâm sàng. SmPC Anh ghi dữ liệu hiện có cho thấy hồ sơ an toàn ở bệnh nhi không khác cơ bản so với người lớn, nhưng chưa có đồng thuận rõ ràng về liều nhi khoa; quyết định liều phụ thuộc chỉ định, phác đồ và thuốc ức chế miễn dịch phối hợp.
SmPC Anh ghi khuyến cáo liều ở người cao tuổi giống người lớn. Tuy nhiên, người cao tuổi thường có nhiều bệnh kèm và dùng nhiều thuốc ức chế miễn dịch/kháng nhiễm trùng, nên cần theo dõi nhiễm trùng, huyết học và dung nạp truyền thận trọng theo đánh giá của bác sĩ.
Nhãn DailyMed ghi chưa có nghiên cứu sinh sản trên động vật với Thymoglobulin và chưa biết thuốc có thể gây hại thai hay không; chỉ dùng cho phụ nữ có thai khi lợi ích vượt nguy cơ. Vì thiếu thông tin về nguy cơ trong thai kỳ, phụ nữ có khả năng mang thai được khuyến cáo dùng biện pháp tránh thai hiệu quả trong khi điều trị và tối thiểu 3 tháng sau điều trị.
Nhãn DailyMed ghi Thymoglobulin chưa được nghiên cứu ở phụ nữ cho con bú và chưa biết thuốc có bài tiết vào sữa mẹ hay không; vì các immunoglobulin khác có bài tiết vào sữa, khuyến cáo ngừng cho con bú trong thời gian điều trị Thymoglobulin.
SmPC Anh ghi xét theo dược động học và chuyển hóa, không cần chỉnh liều ở bệnh nhân suy gan; tuy nhiên thuốc phải dùng đặc biệt thận trọng ở bệnh nhân bệnh gan vì rối loạn đông máu sẵn có có thể nặng hơn, và cần theo dõi tiểu cầu, thông số đông máu. Rối loạn chức năng gan, suy gan và tăng bilirubin máu đã được báo cáo sau lưu hành.
SmPC Anh ghi không cần chỉnh liều ở bệnh nhân suy thận xét theo dược động học và chuyển hóa. Tuy nhiên, trong bối cảnh ghép thận, cần theo dõi sát chức năng thận, nhiễm trùng, huyết học và nguy cơ vi huyết khối huyết khối, đặc biệt khi phối hợp thuốc ức chế calcineurin.
Nguồn nhãn ưu tiên không nêu cảnh báo chuyên biệt về lái xe/vận hành máy móc. Tuy nhiên, thuốc được truyền trong bệnh viện và có thể gây phản ứng truyền như sốt, rét run, đau đầu, khó thở, hạ/tăng huyết áp, lo âu hoặc mệt; người bệnh không nên lái xe/vận hành máy móc nếu còn triệu chứng hoặc đang trong giai đoạn điều trị cấp.
Tương tác thuốc của Anti Thymocyte Globulin thỏ
Nhãn DailyMed ghi chưa có nghiên cứu tương tác thuốc chính thức. Tuy nhiên, vì thuốc thường dùng cùng các thuốc ức chế miễn dịch khác, cần theo dõi quá ức chế miễn dịch, nhiễm trùng và giảm tế bào máu. Nhãn cũng ghi vi huyết khối huyết khối đã xảy ra ở bệnh nhân ghép thận dùng Thymoglobulin, đặc biệt khi dùng đồng thời với thuốc ức chế calcineurin. Vắc xin sống giảm độc lực không được khuyến cáo ở bệnh nhân mới dùng Thymoglobulin; thuốc cũng có thể gây kháng thể phản ứng chéo với globulin miễn dịch thỏ và ảnh hưởng xét nghiệm miễn dịch dùng kháng thể thỏ, cross-match hoặc panel-reactive antibody cytotoxicity assays.
Thắc mắc về hoạt chất Anti Thymocyte Globulin thỏ
Anti Thymocyte Globulin thỏ là thuốc ức chế miễn dịch dạng IgG đa dòng từ thỏ, chứa kháng thể chống các kháng nguyên trên tế bào lympho T người. Theo nhãn FDA, thuốc được dùng để dự phòng và điều trị thải ghép cấp ở bệnh nhân ghép thận, phối hợp với các thuốc ức chế miễn dịch khác.
Không. Anti Thymocyte Globulin thỏ và ATG nguồn ngựa khác nhau về nguồn gốc, thành phần protein, nồng độ và liều dùng; nhãn Thymoglobulin nhấn mạnh bác sĩ phải bảo đảm liều được kê đúng cho sản phẩm ATG đang dùng. Không được tự thay thế hoặc quy đổi liều giữa các sản phẩm.
Có. Thuốc có thể gây phản ứng liên quan truyền, phản vệ và hội chứng giải phóng cytokine; trường hợp nặng có thể gây biến cố tim-hô hấp hoặc tử vong. Vì vậy thuốc phải truyền trong bệnh viện, truyền chậm theo khuyến cáo và thường được tiền điều trị bằng corticosteroid, acetaminophen/paracetamol và/hoặc kháng histamin.
Cần theo dõi phản ứng trong và sau truyền, công thức máu, bạch cầu, tiểu cầu, dấu hiệu nhiễm trùng, tái hoạt CMV, dấu hiệu bệnh huyết thanh, chức năng gan và các biến chứng liên quan ức chế miễn dịch. Nếu bạch cầu hoặc tiểu cầu giảm đến ngưỡng nhất định, nhãn khuyến cáo giảm liều hoặc cân nhắc ngừng thuốc.
Phụ nữ có thai chỉ nên dùng khi bác sĩ đánh giá lợi ích vượt nguy cơ, vì chưa có nghiên cứu sinh sản trên động vật và chưa biết thuốc có gây hại thai hay không. Khi cho con bú, nhãn DailyMed khuyến cáo ngừng cho con bú trong thời gian điều trị vì chưa biết thuốc có vào sữa mẹ hay không và các immunoglobulin khác có thể bài tiết vào sữa.

