Alpha-Terpineol

Alpha-Terpineol, còn viết là α-terpineol, là một monoterpene alcohol có trong nhiều tinh dầu thực vật và được dùng phổ biến trong hương liệu, mỹ phẩm, sản phẩm chăm sóc cá nhân và một số ứng dụng công nghiệp. FDA liệt kê alpha-terpineol trong cơ sở dữ liệu “Substances Added to Food” với vai trò chất tạo hương/hỗ trợ tạo hương, nhưng điều này không đồng nghĩa với việc hoạt chất này được phê duyệt như thuốc điều trị bệnh. Hiện chưa có đủ nguồn nhãn thuốc/SmPC chính thức cho alpha-terpineol đơn hoạt chất để khẳng định chỉ định điều trị cụ thể. Một số nghiên cứu tiền lâm sàng ghi nhận hoạt tính kháng viêm, kháng khuẩn, chống oxy hóa hoặc chống ung thư, nhưng các dữ liệu này không nên diễn giải thành hiệu quả điều trị trên người. Nội dung dưới đây chỉ nhằm cung cấp thông tin y khoa trung lập, không thay thế tư vấn bác sĩ/dược sĩ. (FDA HFP App External)

✍️ Chịu trách nhiệm chuyên môn: DS. Tuấn (Dược sĩ lâm sàng)🕘 Rà soát chuyên môn lần cuối: 09/07/2026

Nội dung chính

  • Alpha-Terpineol là gì?: Một monoterpene alcohol có trong tinh dầu của nhiều loài cây thơm. (NCATS Inxight Drugs)
  • Có phải thuốc điều trị bệnh không?: Chưa tìm thấy đủ nhãn thuốc/SmPC chính thức cho alpha-terpineol đơn hoạt chất; field chỉ định điều trị.
  • Có được dùng làm hương liệu thực phẩm không?: FDA liệt kê alpha-terpineol là chất dùng cho mục đích tạo hương/hỗ trợ tạo hương, FEMA No. 3045, JECFA No. 366. (FDA HFP App External)
  • Bằng chứng y khoa mạnh đến đâu?: Chủ yếu là dữ liệu hóa học, an toàn, tiền lâm sàng hoặc trong tinh dầu; chưa đủ để tự dùng như thuốc chữa bệnh.
  • Nguy cơ cần lưu ý?: Có thể gây kích ứng da, kích ứng mắt nghiêm trọng và kích ứng hô hấp khi hít phải hơi/sương. (Carl Roth)

Hoạt chất Alpha-Terpineol là gì?

Alpha-Terpineol là một monoterpene có trong tinh dầu của nhiều loài thực vật thơm. Tài liệu NCATS/Inxight Drugs mô tả alpha-terpineol là thành phần hương liệu dùng trong mỹ phẩm, nước hoa, dầu gội, xà phòng, sản phẩm vệ sinh và một số sản phẩm không phải mỹ phẩm. (NCATS Inxight Drugs)

CHUYÊN LUẬN DƯỢC CHẤT

Alpha-Terpineol

INN Alpha-Terpineol; α-Terpineol. INN chính thức.

CAS 98-55-5 Công thức C10H18O

Danh pháp · định danh phân tử · tính chất vật lý · tính chất lý–hóa · độ ổn định · tiêu chuẩn dược điển

Danh pháp

Hệ thống tên gọi chuẩn của dược chất

Tên hoạt chất

Alpha-Terpineol

Tên tiếng Anh / tên chung quốc tế (INN)

Alpha-Terpineol; α-Terpineol. INN chính thức.

Tên IUPAC

2-(4-methylcyclohex-3-en-1-yl)propan-2-ol

Tên hóa học khác

p-Menth-1-en-8-ol

Tên khác / tên đồng nghĩa

α-terpineol; p-menth-1-en-8-ol; 1-menthene-8-ol; 1-p-menthen-8-ol; terpineol, alpha-; 3-cyclohexene-1-methanol, alpha,alpha,4-trimethyl-. FDA liệt kê CAS 98-55-5 và các tên đồng nghĩa này trong cơ sở dữ liệu Substances Added to Food. (FDA HFP App External)

Định danh & cấu trúc phân tử

Mã định danh và biểu diễn cấu trúc phân tử

Số đăng ký CAS

98-55-5

UNII

21334LVV8W

PubChem CID

17100

RxNorm CUI

Không tìm thấy

Công thức phân tử

C10H18O

Dược động học của Alpha-Terpineol

Dữ liệu dược động học trên người cho Alpha-Terpineol đơn hoạt chất dùng như thuốc điều trị. Do đây là hợp chất terpene nhỏ, thân lipid vừa phải, các thông số hấp thu/phân bố/chuyển hóa/thải trừ cần dựa trên nghiên cứu cụ thể về dạng dùng và liều dùng, không nên suy đoán từ tinh dầu hoặc sản phẩm hương liệu.

Thông số dược động học cần được đọc cùng đường dùng, liều, dạng bào chế, quần thể và nguồn dữ liệu. Hàng chưa có dữ liệu sẽ tự động được ẩn.

Dược lý và cơ chế của Alpha-Terpineol

Nhóm dược lý điều trị chính thức. Về nhóm hóa học, Alpha-Terpineol thuộc nhóm monoterpene alcohol và có liên quan đến nhóm “terpenic derivatives” trong một số tài liệu an toàn của EMA. (European Commission)

Phần III: Cơ chế tác dụng

Cơ chế tác dụng điều trị được phê duyệt trên người. Một số nghiên cứu tiền lâm sàng gợi ý Alpha-Terpineol có thể ảnh hưởng các chất trung gian viêm, hoạt tính kháng khuẩn, chống oxy hóa hoặc đường tín hiệu tế bào, nhưng các dữ liệu này chưa đủ để kết luận hiệu quả điều trị bệnh ở người. (PubMed)

Phần IV: Dược lực học và đáp ứng

Dược lực học lâm sàng của Alpha-Terpineol đơn hoạt chất. Tài liệu về một thuốc phối hợp chứa terpineol, chlorbutol, levomenthol, pine oil và thymol mô tả các chất bay hơi này “được cho là” tạo tác dụng kích thích đường hô hấp qua cơ chế mũi–phổi, nhưng thông tin này không chứng minh tác dụng riêng của Alpha-Terpineol. (HPRA Assets)

Ki, Kd, IC50, EC50 và ED50 chỉ có ý nghĩa khi đi kèm đúng đích, loài, assay, đơn vị và nguồn. Field chưa có dữ liệu sẽ tự động được ẩn.

Chỉ định của Alpha-Terpineol

Liều dùng và cách sử dụng

Cảnh báo và lưu ý về Alpha-Terpineol

Đối tượng đặc biệt

Tương tác thuốc của Alpha-Terpineol

Tương tác thuốc được xác lập cho Alpha-Terpineol đơn hoạt chất. Không nên dùng đồng thời nhiều sản phẩm chứa dẫn xuất terpene/tinh dầu, đặc biệt ở trẻ nhỏ, phụ nữ có thai/cho con bú hoặc người có tiền sử co giật, trừ khi có hướng dẫn y tế. EMA đã yêu cầu cảnh báo không dùng đồng thời các sản phẩm chứa terpenic derivatives như camphor, cineole, terpineol, menthol và một số tinh dầu trong bối cảnh thuốc đặt trực tràng chứa terpene. (European Commission)

Thắc mắc về hoạt chất Alpha-Terpineol

Lưu ý: Nội dung chỉ nhằm mục đích cung cấp thông tin tham khảo về hoạt chất/dược chất, không thay thế chẩn đoán hoặc chỉ định điều trị của bác sĩ. Người bệnh không tự ý dùng, ngừng thuốc hoặc thay đổi liều khi chưa có hướng dẫn từ nhân viên y tế.
Đã có 11 lượt đọc bài viết này

Để lại một bình luận

Email của bạn sẽ không được hiển thị công khai. Các trường bắt buộc được đánh dấu *