Piroxicam là thuốc chống viêm không steroid (NSAID) thuộc nhóm oxicam, có tác dụng giảm đau và chống viêm thông qua ức chế cyclooxygenase và làm giảm tổng hợp prostaglandin. Thuốc được dùng toàn thân để giảm triệu chứng trong viêm khớp dạng thấp và thoái hóa khớp; ngoài ra piroxicam còn có chế phẩm dùng tại chỗ ở một số thị trường và được phân loại ATC riêng theo đường dùng. Piroxicam có thời gian bán thải dài, vì vậy đạt trạng thái ổn định chậm và có nguy cơ tích lũy khi sử dụng kéo dài. Giống các NSAID khác, thuốc mang cảnh báo nghiêm trọng về biến cố huyết khối tim mạch và xuất huyết, loét hoặc thủng đường tiêu hóa, có thể xảy ra mà không có triệu chứng báo trước. Nguy cơ còn tăng ở người cao tuổi hoặc có bệnh tim mạch, thận, tiêu hóa và khi phối hợp một số thuốc. Vì vậy cần dùng liều thấp nhất có hiệu quả trong thời gian phù hợp và đánh giá nguy cơ cá thể.
Nội dung chính
- Hoạt chất: Piroxicam
- Nhóm thuốc: NSAID nhóm oxicam
- Mã ATC: M01AC01 (toàn thân); M02AA07 (dùng tại chỗ)
- Đường dùng: Uống và các đường toàn thân tùy chế phẩm; có chế phẩm dùng tại chỗ ở một số thị trường
- Chỉ định chính: Giảm triệu chứng viêm khớp dạng thấp và thoái hóa khớp
- Cơ chế: Ức chế cyclooxygenase, làm giảm tổng hợp prostaglandin
- Đặc điểm: Thời gian bán thải dài, có nguy cơ tích lũy khi dùng kéo dài
- Cảnh báo chính: Nguy cơ huyết khối tim mạch và xuất huyết/loét/thủng tiêu hóa nghiêm trọng
Hoạt chất Piroxicam là gì?
Piroxicam
Danh pháp · định danh phân tử · tính chất vật lý · tính chất lý–hóa · độ ổn định · tiêu chuẩn dược điển
Danh pháp
Hệ thống tên gọi chuẩn của dược chất
| Tên hoạt chất | Piroxicam |
|---|---|
| Tên tiếng Anh / tên chung quốc tế (INN) | Piroxicam |
| Tên IUPAC | 4-hydroxy-2-methyl-1,1-dioxo-N-pyridin-2-yl-1λ6,2-benzothiazine-3-carboxamide |
| Tên hóa học khác | 2H-1,2-Benzothiazine-3-carboxamide, 4-hydroxy-2-methyl-N-2-pyridinyl-, 1,1-dioxide |
| Tên khác / tên đồng nghĩa | CP-16171 |
| Tên Latinh / tên dược điển | Piroxicamum |
| Tên USAN | piroxicam |
Tương tác thuốc của Piroxicam
| Tương tác | Mức độ | Cơ chế / ảnh hưởng | Khuyến nghị / xử trí | Theo dõi | Bằng chứng / nguồn |
|---|---|---|---|---|---|
|
Valacyclovir
Phối hợp valacyclovir với Piroxicam có tín hiệu tăng tổn thương thận cấp trong dữ liệu báo cáo tự phát; bằng chứng không xác lập được tỷ lệ mắc hoặc quan hệ nhân quả chắc chắn. | Mức 2: Tương tác cần thận trọng | Cơ chế: Tương tác dược lực học/dược động học chưa được chứng minh đầy đủ. Giảm tưới máu thận do NSAID, mất nước và khả năng ảnh hưởng chất vận chuyển anion hữu cơ có thể làm tăng tích lũy acyclovir và nguy cơ kết tinh/độc tính thận. Ảnh hưởng: Trong phân tích FAERS, AKI được ghi trong 5 báo cáo, chiếm 33,3% các báo cáo phối hợp valacyclovir/piroxicam; số ca nhỏ và không chứng minh quan hệ nhân quả. | Khuyến nghị: monitor_closely Xử trí: Ưu tiên thuốc giảm đau không phải NSAID khi phù hợp, nhất là ở người cao tuổi, nữ, tăng huyết áp, suy thận, mất nước hoặc đang dùng thuốc ức chế hệ renin–angiotensin. Nếu phải phối hợp, dùng thời gian ngắn nhất và bảo đảm đủ dịch. | Creatinine/eGFR trước điều trị và lặp lại sớm ở nhóm nguy cơ; lượng nước tiểu, đau hông lưng, buồn nôn, lú lẫn; ngừng và đánh giá ngay khi creatinine tăng hoặc thiểu niệu. | Bằng chứng: low Nguồn: J-STAGE | Association between concomitant use of acyclovir or valacyclovir with NSAIDs and increased risk of acute kidney injury | Individual NSAID signal—Piroxicam | https://www.jstage.jst.go.jp/article/bpb/41/2/41_b17-00547/_html/-char/en | Kiểm tra ngày 2026-08-02 |
|
Cidofovir
NSAID được nhãn cidofovir liệt kê trong nhóm thuốc có khả năng gây độc thận chống chỉ định dùng đồng thời. Kế thừa từ nhóm: | Mức 4: Phối hợp nguy hiểm | Cơ chế: Tương tác dược lực học theo nhóm: NSAID có thể giảm tưới máu thận và gây tổn thương thận, cộng hợp với độc tính ống thận gần của cidofovir. Ảnh hưởng: Tăng nguy cơ suy thận cấp, tăng creatinine, giảm độ thanh thải và làm nặng độc tính cidofovir. | Khuyến nghị: avoid_combination Xử trí: Tránh NSAID trong và quanh thời điểm dùng cidofovir; ngừng ít nhất 7 ngày trước cidofovir và dùng thuốc giảm đau/hạ sốt thay thế phù hợp. | Creatinine, CrCl/eGFR, protein niệu, huyết áp, tình trạng dịch và lượng nước tiểu. | Bằng chứng: high Nguồn: DailyMed | Cidofovir dihydrate injection, solution | Contraindications/Warnings/Drug Interactions: nephrotoxic agents | https://dailymed.nlm.nih.gov/dailymed/drugInfo.cfm?setid=44966a7e-d777-40fb-956f-d0f31f737848 | Kiểm tra ngày 2026-08-02 |
|
Valacyclovir
Phối hợp valacyclovir với NSAID có thể làm tăng nguy cơ tổn thương thận cấp, đặc biệt ở người cao tuổi, nữ, tăng huyết áp, mất nước, suy thận hoặc đồng dùng thuốc ức chế hệ renin–angiotensin. Kế thừa từ nhóm: | Mức 3: Cân nhắc nguy cơ/lợi ích | Cơ chế: Cơ chế chưa được chứng minh hoàn toàn. NSAID làm giảm prostaglandin và tưới máu thận; mất nước/giảm mức lọc cầu thận có thể làm tăng nồng độ acyclovir trong ống thận. Một số NSAID có thể ảnh hưởng chất vận chuyển anion hữu cơ. Ảnh hưởng: Hai phân tích hệ thống báo cáo tự phát cho thấy tín hiệu AKI tăng khi phối hợp valacyclovir–NSAID. Trong một phân tích, AKI xuất hiện trong 19,4% báo cáo valacyclovir/NSAID so với 10,5% báo cáo acyclovir/NSAID; không thể dùng các tỷ lệ này để ước tính nguy cơ tuyệt đối. | Khuyến nghị: use_alternative Xử trí: Ưu tiên acetaminophen hoặc lựa chọn không NSAID khi phù hợp. Nếu cần NSAID, đánh giá chức năng thận, tránh mất nước, hạn chế thời gian dùng và tránh phối hợp thêm thuốc độc thận/RAS inhibitor khi có thể. | Creatinine/eGFR, lượng nước tiểu và tình trạng hydrat hóa; theo dõi sớm trong tuần đầu, đặc biệt mùa nóng hoặc khi nôn/tiêu chảy; đánh giá triệu chứng độc thần kinh do tích lũy acyclovir. | Bằng chứng: low Nguồn: J-STAGE | Association between concomitant use of acyclovir or valacyclovir with NSAIDs and increased risk of acute kidney injury | Class-level FAERS analysis | https://www.jstage.jst.go.jp/article/bpb/41/2/41_b17-00547/_html/-char/en | Kiểm tra ngày 2026-08-02 |
|
Perindopril
NSAID có thể làm giảm tác dụng hạ huyết áp của perindopril và tăng nguy cơ suy giảm chức năng thận, kể cả suy thận cấp, đồng thời có thể làm tăng kali huyết. Kế thừa từ nhóm: | Mức 2: Tương tác cần thận trọng | Cơ chế: NSAID làm giảm prostaglandin thận và có thể làm giảm tưới máu cầu thận; khi kết hợp ACE inhibitor, cơ chế này có thể làm giảm GFR và đối kháng một phần tác dụng hạ áp. Ảnh hưởng: Giảm hiệu quả hạ huyết áp; tăng creatinine, giảm chức năng thận/AKI và tăng kali, nhất là người cao tuổi hoặc có chức năng thận nền kém. | Khuyến nghị: monitor_closely Xử trí: Phối hợp thận trọng, đặc biệt ở người cao tuổi; bảo đảm tình trạng dịch phù hợp và đánh giá nguy cơ thận. Dùng NSAID liều thấp nhất/thời gian ngắn nhất khi cần theo chỉ định. | Kiểm tra chức năng thận sau khi bắt đầu phối hợp và định kỳ; theo dõi huyết áp và kali ở bệnh nhân nguy cơ. | Bằng chứng: high |

