Moclobemide là thuốc chống trầm cảm thuộc nhóm ức chế monoamine oxidase A có tính thuận nghịch và tương đối chọn lọc, thường được gọi là RIMA. Ức chế MAO-A làm giảm phân hủy serotonin, norepinephrine và dopamine, từ đó tăng hoạt tính monoaminergic tại thần kinh trung ương. Moclobemide được dùng điều trị trầm cảm ở nhiều quốc gia và có hồ sơ tương tác với tyramine nhìn chung nhẹ hơn các MAOI không thuận nghịch cổ điển, nhưng không vì thế mà được xem là không có nguy cơ. Phối hợp với thuốc làm tăng serotonin có thể gây hội chứng serotonin; các thuốc cường giao cảm cũng có thể tạo phản ứng tăng huyết áp hoặc kích thích quá mức. Việc chuyển đổi giữa moclobemide và các thuốc chống trầm cảm khác cần tuân thủ khoảng cách và hướng dẫn của thông tin sản phẩm. Người bệnh phải được theo dõi ý tưởng tự sát, hưng cảm/hypomania và đáp ứng lâm sàng như với các thuốc chống trầm cảm khác. Không nên gán cơ chế hay mức độ tương tác của MAOI không thuận nghịch cho moclobemide một cách máy móc.
Nội dung chính
- Hoạt chất: Moclobemide
- Nhóm thuốc: Chống trầm cảm RIMA; ức chế MAO-A thuận nghịch và tương đối chọn lọc
- Đường dùng: Uống
- Chỉ định chính: Trầm cảm tại các quốc gia có phê duyệt
- Cơ chế: Giảm chuyển hóa serotonin, norepinephrine và dopamine qua ức chế MAO-A
- Cảnh báo chính: Hội chứng serotonin khi phối hợp thuốc tăng serotonin; nguy cơ tương tác với thuốc cường giao cảm
- Lưu ý: Cần tuân thủ khoảng cách chuyển đổi với các thuốc chống trầm cảm khác
- Theo dõi: Ý tưởng tự sát và chuyển pha hưng cảm/hypomania ở người có nguy cơ
Hoạt chất Moclobemide là gì?
Moclobemide
Danh pháp · định danh phân tử · tính chất vật lý · tính chất lý–hóa · độ ổn định · tiêu chuẩn dược điển
Danh pháp
Hệ thống tên gọi chuẩn của dược chất
| Tên hoạt chất | Moclobemide |
|---|---|
| Tên tiếng Anh / tên chung quốc tế (INN) | Moclobemide |
| Tên IUPAC | 4-chloro-N-(2-morpholin-4-ylethyl)benzamide |
| Tên hóa học khác | p-Chloro-N-(2-morpholinoethyl)benzamide | 4-chloro-N-[2-(4-morpholinyl)ethyl]benzamide |
| Tên khác / tên đồng nghĩa | Ro-11-1163 |
| Tên viết tắt | MOC |
| Tên Latinh / tên dược điển | Moclobemidum |
| Tên USAN | moclobemide |
Đối tượng đặc biệt
dc_lai_xe_van_hanh_may
Tương tác thuốc của Moclobemide
| Tương tác | Mức độ | Cơ chế / ảnh hưởng | Khuyến nghị / xử trí | Theo dõi | Bằng chứng / nguồn |
|---|---|---|---|---|---|
|
Zolmitriptan
Moclobemide làm tăng phơi nhiễm zolmitriptan và tăng khoảng 3 lần phơi nhiễm chất chuyển hóa N-desmethyl có hoạt tính. | Mức 4: Phối hợp nguy hiểm | Cơ chế: Moclobemide ức chế MAO-A, làm giảm chuyển hóa/đào thải zolmitriptan và đặc biệt chất chuyển hóa có hoạt tính. Ảnh hưởng: Trong nghiên cứu, Cmax và AUC zolmitriptan tăng khoảng 25–26%, còn Cmax/AUC của chất chuyển hóa có hoạt tính tăng khoảng 3 lần; nguy cơ độc tính và tác dụng serotonergic tăng. | Khuyến nghị: avoid_combination Xử trí: Tránh phối hợp theo nhãn FDA; không dùng zolmitriptan trong vòng 2 tuần sau khi ngừng chất ức chế MAO-A. Nếu áp dụng SmPC địa phương, cần tuân thủ chặt giới hạn liều và chống chỉ định theo liều moclobemide. | Theo dõi huyết áp, đau ngực, triệu chứng hội chứng serotonin và các tác dụng bất lợi zolmitriptan nếu phơi nhiễm ngoài ý muốn. | Bằng chứng: high Nguồn: [DailyMed/FDA label] | Zolmitriptan Tablets, current SPL version | Contraindications; Warnings 5.7; Drug Interactions 7.1–7.5; Clinical Pharmacology 12.3 | https://dailymed.nlm.nih.gov/dailymed/drugInfo.cfm?setid=5fcdc5d6-38fa-458d-a581-4e3678a9e8fd | Kiểm tra ngày 2026-08-02 |
|
Desipramine
Phối hợp desipramine với MAOI dùng điều trị rối loạn tâm thần bị chống chỉ định vì có thể gây hội chứng serotonin nghiêm trọng hoặc đe dọa tính mạng. Kế thừa từ nhóm: | Mức 4: Phối hợp nguy hiểm | Cơ chế: Tương tác dược lực học do tăng quá mức dẫn truyền monoamine/serotonin khi ức chế monoamine oxidase đồng thời với thuốc chống trầm cảm ba vòng. Ảnh hưởng: Có thể xuất hiện kích động, mê sảng, tăng thân nhiệt, huyết áp dao động, nhịp tim nhanh, tăng phản xạ, rung giật cơ, co giật, hôn mê và tử vong. | Khuyến nghị: avoid_combination Xử trí: Không phối hợp. Bảo đảm khoảng cách ít nhất 14 ngày khi chuyển đổi giữa desipramine và MAOI điều trị tâm thần theo nhãn thuốc. | Theo dõi nhiệt độ, trạng thái tâm thần, huyết áp, nhịp tim, clonus/tăng phản xạ và co giật nếu nghi phơi nhiễm. | Bằng chứng: high Nguồn: DailyMed | Desipramine Hydrochloride tablet | Contraindications; Warnings—Serotonin Syndrome; Precautions—Drug Interactions | https://dailymed.nlm.nih.gov/dailymed/lookup.cfm?setid=6ab5e113-82ef-493d-a4e3-a2756608fa60 | Kiểm tra ngày 2026-08-04 |
|
Codeine
Không dùng codeine cùng MAOI hoặc trong vòng 14 ngày sau khi ngừng MAOI. Phối hợp có thể gây hội chứng serotonin hoặc độc tính opioid với ức chế hô hấp, hôn mê và lú lẫn. Kế thừa từ nhóm: | Mức 4: Phối hợp nguy hiểm | Cơ chế: Tương tác dược lực học. MAOI có thể làm tăng tác dụng của morphine, chất chuyển hóa hoạt tính của codeine, và làm tăng nguy cơ độc tính serotonergic/opioid. Ảnh hưởng: Hội chứng serotonin, tăng hoặc rối loạn huyết áp, ức chế thần kinh trung ương, ức chế hô hấp, lú lẫn, hôn mê và tử vong. | Khuyến nghị: avoid_combination Xử trí: Chống chỉ định phối hợp và chống chỉ định dùng codeine trong vòng 14 ngày sau khi ngừng MAOI. Nếu cần giảm đau khẩn cấp, lựa chọn và chuẩn độ opioid khác chỉ trong môi trường theo dõi chuyên môn theo nhãn thuốc. | Không áp dụng cho phối hợp thường quy vì phải tránh. Nếu phơi nhiễm ngoài ý muốn: huyết áp, nhiệt độ, tri giác, nhịp thở, SpO2, dấu hiệu hội chứng serotonin và độc tính opioid. | Bằng chứng: high Nguồn: [DailyMed/FDA] | Codeine Sulfate Tablets, USP | Mục 4 Contraindications, Mục 5.10 và Mục 7 — MAOIs | https://dailymed.nlm.nih.gov/dailymed/drugInfo.cfm?setid=010905f9-3bcb-4b50-9fe8-a3ad0010f14c | Kiểm tra ngày 2026-08-03 |
|
Zolmitriptan
Thuốc ức chế MAO-A làm tăng phơi nhiễm zolmitriptan và chất chuyển hóa N-desmethyl có hoạt tính; phối hợp bị chống chỉ định. Kế thừa từ nhóm: | Mức 4: Phối hợp nguy hiểm | Cơ chế: Tương tác dược động học do ức chế chuyển hóa qua MAO-A, đặc biệt làm giảm thải trừ chất chuyển hóa N-desmethyl; đồng thời có thể tăng gánh serotonergic. Ảnh hưởng: Nồng độ zolmitriptan/chất chuyển hóa tăng, làm tăng nguy cơ tác dụng bất lợi tim mạch, tăng huyết áp và hội chứng serotonin. | Khuyến nghị: avoid_combination Xử trí: Không dùng đồng thời. Theo nhãn FDA, không dùng zolmitriptan trong khi đang dùng hoặc trong vòng 2 tuần sau khi ngừng thuốc ức chế MAO-A. | Nếu phơi nhiễm ngoài ý muốn: theo dõi huyết áp, đau ngực, kích động, lú lẫn, sốt, vã mồ hôi, run, tăng phản xạ, clonus và triệu chứng tiêu hóa. | Bằng chứng: high Nguồn: [DailyMed/FDA label] | Zolmitriptan Tablets, current SPL version | Contraindications; Warnings 5.7; Drug Interactions 7.1–7.5; Clinical Pharmacology 12.3 | https://dailymed.nlm.nih.gov/dailymed/drugInfo.cfm?setid=5fcdc5d6-38fa-458d-a581-4e3678a9e8fd | Kiểm tra ngày 2026-08-02 |
|
Chlordiazepoxide
Thuốc ức chế monoamine oxidase có thể tăng tác dụng của chlordiazepoxide và làm tăng an thần hoặc suy giảm tâm thần-vận động. Kế thừa từ nhóm: | Mức 2: Tương tác cần thận trọng | Cơ chế: Tác dụng dược lực học trung ương cộng hợp; cơ chế chi tiết và mức độ theo từng thuốc chưa rõ. Ảnh hưởng: Buồn ngủ, chóng mặt, lú lẫn, mất điều hòa và tăng nguy cơ té ngã. | Khuyến nghị: monitor_closely Xử trí: Chỉ phối hợp khi có chỉ định rõ; bắt đầu thận trọng và giảm gánh nặng thuốc an thần khi có thể. | An thần, tri giác, huyết áp tư thế, dáng đi và té ngã. | Bằng chứng: low Nguồn: DailyMed | Chlordiazepoxide Hydrochloride Capsules USP CIV | Precautions – psychotropic agents, MAO inhibitors and phenothiazines | https://www.dailymed.nlm.nih.gov/dailymed/fda/fdaDrugXsl.cfm?setid=74c4320d-c90d-436b-97da-07496ba88aed&type=display | Kiểm tra ngày 2026-08-04 |

