Hội chứng Crigler–Najjar (Crigler-Najjar syndrome)

Hội chứng Crigler–Najjar là bệnh di truyền hiếm khiến gan thiếu enzym UGT1A1 cần để liên hợp bilirubin. Bilirubin không liên hợp vì thế tăng cao, gây vàng da từ sơ sinh hoặc nhũ nhi và có thể đi vào não, dẫn đến bệnh não do bilirubin hay vàng da nhân. Type I gần như không còn hoạt tính enzym nên thường cần chiếu đèn cường độ cao kéo dài và đánh giá ghép gan; type II còn một phần hoạt tính, thường đáp ứng với thuốc cảm ứng enzym do bác sĩ chuyên khoa chỉ định. Chẩn đoán đòi hỏi đo bilirubin phân đoạn, loại trừ tan máu và xác nhận di truyền khi phù hợp. Đây không phải bệnh có thể tự theo dõi tại nhà; trẻ vàng da đậm, bú kém, ngủ li bì, khóc the thé, tăng trương lực hoặc co giật phải được cấp cứu ngay.

Chịu trách nhiệm chuyên môn: BS. Dung (BSCKI - Chuyên ngành Cơ xương khớp) Cập nhật lần cuối: 18/07/2026

Hội chứng Crigler–Najjar là bệnh gì?

Hội chứng Crigler–Najjar (Crigler-Najjar syndrome) là rối loạn chuyển hóa bilirubin di truyền trong đó hoạt tính UGT1A1 mất hoàn toàn ở type I hoặc còn rất ít ở type II. Hậu quả là bilirubin không liên hợp tăng cao, có thể đạt mức gây độc thần kinh, có thể tạo vàng da hoặc vàng củng mạc.

Tổng quan về Hội chứng Crigler–Najjar (Crigler-Najjar syndrome)

Bản chất của Hội chứng Crigler–Najjar cần được phân biệt với viêm gan, tắc mật, tan máu và các rối loạn bilirubin di truyền khác. Sự khác biệt nằm ở loại bilirubin tăng, gen liên quan, tuổi khởi phát, nguy cơ biến chứng và đáp ứng điều trị.

Tên bệnh

Hội chứng Crigler–Najjar

Tên tiếng Anh

Crigler-Najjar syndrome

Tên khác / tên đồng nghĩa

Tăng bilirubin máu không liên hợp di truyền nặng; familial nonhemolytic unconjugated hyperbilirubinemia; hội chứng Arias đối với type II

Mã ICD-10

E80.5

Nhóm bệnh / chuyên khoa

Gan - Mật - Tụy; bệnh chuyển hóa bilirubin di truyền hiếm; chuyên khoa Gan mật Nhi, Sơ sinh, Di truyền và Ghép tạng

Cơ quan ảnh hưởng

Gan thiếu nghiêm trọng UGT1A1; bilirubin không liên hợp có thể tích tụ và gây độc cho não, nhất là ở type I.

Tính chất bệnh

Bệnh di truyền lặn, mạn tính, không lây; mức độ từ nặng đe dọa thần kinh ở type I đến nhẹ hơn nhưng vẫn cần theo dõi ở type II.

Mức độ phổ biến

Rất hiếm gặp; dữ liệu dịch tễ hạn chế và bệnh có thể tập trung trong gia đình hoặc cộng đồng có hôn nhân cận huyết.

Bệnh có lây không?

Không

Đường lây

Không áp dụng. Crigler–Najjar do trẻ nhận biến thể UGT1A1 từ cha mẹ; chăm sóc, ôm hôn, cho bú hoặc dùng chung vật dụng không truyền bệnh sang người khác.

Tổng quan chuyên môn về Hội chứng Crigler–Najjar

Nguyên nhân và yếu tố nguy cơ của Hội chứng Crigler–Najjar

Triệu chứng và dấu hiệu của Hội chứng Crigler–Najjar

Chẩn đoán Hội chứng Crigler–Najjar

Điều trị Hội chứng Crigler–Najjar

Biến chứng, tiên lượng và phòng ngừa

Chăm sóc và sinh hoạt khi mắc Hội chứng Crigler–Najjar

Lưu ý cho các nhóm đối tượng đặc biệt

Câu hỏi thường gặp về Hội chứng Crigler–Najjar

Thông tin trong bài viết chỉ nhằm mục đích cung cấp kiến thức tham khảo, không thay thế cho việc thăm khám, chẩn đoán hoặc điều trị của bác sĩ và nhân viên y tế có chuyên môn. Người đọc không nên tự ý dùng thuốc, thay đổi liều dùng hoặc trì hoãn việc đi khám dựa trên nội dung của bài viết. Khi có dấu hiệu nghiêm trọng hoặc tình trạng sức khỏe diễn biến xấu, hãy liên hệ cơ sở y tế hoặc gọi cấp cứu 115.

Đã có 0 lượt đọc bài viết này

Để lại một bình luận

Email của bạn sẽ không được hiển thị công khai. Các trường bắt buộc được đánh dấu *