Guanethidine là thuốc ức chế neuron giao cảm ngoại biên thuộc nhóm adrenergic neuron blockers, từng được dùng trong điều trị tăng huyết áp nặng. Phân tử được vận chuyển vào đầu tận cùng thần kinh giao cảm nhờ hệ vận chuyển norepinephrine, sau đó tích lũy trong hạt dự trữ, làm giảm phóng thích và dần cạn kiệt norepinephrine ở các tận cùng hậu hạch. Kết quả là giảm trương lực giao cảm ngoại biên và hạ huyết áp, đặc biệt rõ khi đứng. Do không qua hàng rào máu não đáng kể, tác dụng trung ương không phải cơ chế chính. Guanethidine hiện ít được sử dụng vì khởi phát chậm, khó điều chỉnh và có tỷ lệ tác dụng bất lợi cao như hạ huyết áp tư thế, chóng mặt, tiêu chảy, phù và rối loạn chức năng sinh dục. Nhiều thuốc có thể làm thay đổi khả năng guanethidine đi vào neuron giao cảm, vì vậy tương tác dược lý là vấn đề quan trọng khi đánh giá một bệnh nhân đang dùng thuốc này.
Nội dung chính
- Hoạt chất: Guanethidine
- Nhóm thuốc: Ức chế neuron giao cảm ngoại biên
- Vai trò: Thuốc hạ huyết áp thế hệ cũ, hiện ít sử dụng
- Cơ chế: Đi vào tận cùng adrenergic qua NET, ức chế phóng thích và làm cạn norepinephrine
- Đặc điểm: Tác dụng chủ yếu ngoại biên, rất ít tác dụng trung ương
- Cảnh báo chính: Hạ huyết áp tư thế, chóng mặt, tiêu chảy, rối loạn chức năng sinh dục
- Lưu ý: Tương tác với thuốc ảnh hưởng vận chuyển norepinephrine có thể làm thay đổi hiệu lực
Hoạt chất Guanethidin là gì?
Guanethidin
INN Guanethidine
Danh pháp · định danh phân tử · tính chất vật lý · tính chất lý–hóa · độ ổn định · tiêu chuẩn dược điển
Danh pháp
Hệ thống tên gọi chuẩn của dược chất
| Tên hoạt chất | Guanethidin |
|---|---|
| Tên tiếng Anh / tên chung quốc tế (INN) | Guanethidine |
| Tên IUPAC | 2-[2-(azocan-1-yl)ethyl]guanidine |
| Tên khác / tên đồng nghĩa | SU-5864 |
| Tên Latinh / tên dược điển | Guanethidinum |
Đối tượng đặc biệt
dc_lai_xe_van_hanh_may
Tương tác thuốc của Guanethidin
| Tương tác | Mức độ | Cơ chế / ảnh hưởng | Khuyến nghị / xử trí | Theo dõi | Bằng chứng / nguồn |
|---|---|---|---|---|---|
|
Chlorpromazine
Chlorpromazine có thể đối kháng tác dụng hạ huyết áp ngoại biên của Guanethidine. | Mức 3: Cân nhắc nguy cơ/lợi ích | Cơ chế: Dược lực học: tác dụng chẹn dopamine/alpha-adrenergic và tự chủ của chlorpromazine làm giảm đáp ứng điều trị của thuốc phối hợp. Ảnh hưởng: Có thể giảm hiệu quả điều trị, làm huyết áp khó kiểm soát hoặc gây biến động huyết áp. | Khuyến nghị: use_alternative Xử trí: Ưu tiên thuốc thay thế. Nếu phối hợp, đánh giá đáp ứng lâm sàng và không tăng liều chỉ dựa trên một lần đo đơn lẻ. | Huyết áp, mạch và mục tiêu điều trị đặc hiệu của thuốc phối hợp. | Bằng chứng: high Nguồn: [DailyMed] | Chlorpromazine Hydrochloride Tablets, USP | Warnings/Precautions – CNS depressants, anticoagulants, phenytoin, propranolol, thiazides, metrizamide, lithium, alcohol, guanethidine | https://dailymed.nlm.nih.gov/dailymed/drugInfo.cfm?setid=5ae79c1e-f523-4358-9f8b-7382a03d59bc | Kiểm tra ngày 2026-08-01 |
|
Desipramine
Desipramine có thể phong bế tác dụng hạ huyết áp của guanethidine, dẫn đến mất kiểm soát huyết áp. | Mức 2: Tương tác cần thận trọng | Cơ chế: Tương tác dược lực học: desipramine ức chế thu nhận guanethidine vào đầu tận cùng adrenergic, làm giảm tác dụng ức chế neuron giao cảm. Ảnh hưởng: Huyết áp có thể tăng hoặc không đạt mục tiêu, làm tăng nguy cơ biến cố tim mạch ở người bệnh tăng huyết áp. | Khuyến nghị: use_alternative Xử trí: Ưu tiên thuốc hạ huyết áp khác không phụ thuộc cơ chế neuron adrenergic. Nếu phối hợp, theo dõi sát và chỉnh phác đồ huyết áp. | Theo dõi huyết áp tại nhà và tại cơ sở y tế, nhịp tim, triệu chứng đau đầu/đau ngực và đáp ứng hạ áp. | Bằng chứng: high Nguồn: DailyMed | Desipramine Hydrochloride tablet | Warnings—General; Precautions—Drug Interactions | https://dailymed.nlm.nih.gov/dailymed/lookup.cfm?setid=6ab5e113-82ef-493d-a4e3-a2756608fa60 | Kiểm tra ngày 2026-08-04 |

