Doxylamine succinate

Doxylamine succinate là dạng muối succinate của doxylamine, một thuốc kháng histamine H1 thế hệ thứ nhất có tác dụng an thần và kháng cholinergic. Tại Hoa Kỳ, viên đơn chất 25 mg được ghi nhãn là thuốc hỗ trợ giấc ngủ ban đêm, giúp giảm khó vào giấc ở người từ 12 tuổi trở lên. Doxylamine cũng được phối hợp với pyridoxine hydrochloride — vitamin B6 — trong thuốc kê đơn điều trị buồn nôn và nôn thai kỳ không cải thiện với các biện pháp bảo tồn. Hai cách dùng này không thể tự động thay thế cho nhau. Thuốc có thể gây buồn ngủ mạnh hoặc kéo dài sang ngày hôm sau, khô miệng, nhìn mờ, táo bón và bí tiểu. Không dùng cùng rượu, thuốc ngủ, thuốc an thần hoặc sản phẩm khác chứa doxylamine. Quá liều có thể gây lú lẫn, co giật, tiêu cơ vân, suy thận cấp và tử vong. Người mất ngủ liên tục trên hai tuần cần đi khám để xác định nguyên nhân thay vì tiếp tục tự dùng thuốc.

✍️ Chịu trách nhiệm chuyên môn: DS. Tuấn (Dược sĩ lâm sàng)🕘 Rà soát chuyên môn lần cuối: 10/07/2026

Nội dung chính

  • Doxylamine succinate là gì: Muối succinate của doxylamine, thuộc nhóm kháng histamine H1 thế hệ thứ nhất và dẫn xuất ethanolamine.
  • Mã ATC: R06AA09 — doxylamine; DDD của WHO là 25 mg đường uống, được xác lập dựa trên điều trị mất ngủ. DDD không phải liều cá nhân.
  • Tác dụng chính: Ức chế tín hiệu histamine H1 ở hệ thần kinh trung ương, gây buồn ngủ; đồng thời có đặc tính kháng cholinergic.
  • Chỉ định đơn chất theo nhãn OTC Hoa Kỳ: Hỗ trợ giảm khó vào giấc; viên 25 mg, dùng vào ban đêm.
  • Chỉ định dạng phối hợp: Doxylamine succinate kết hợp pyridoxine hydrochloride được dùng theo đơn cho buồn nôn và nôn thai kỳ không đáp ứng với biện pháp bảo tồn.
  • Không được nhầm lẫn: Doxylamine đơn chất hỗ trợ ngủ không tương đương thuốc phối hợp giải phóng chậm hoặc kéo dài dùng trong thai kỳ.
  • Thời gian bán thải: Khoảng 10–12,6 giờ ở người trưởng thành trong các nghiên cứu; có thể kéo dài ở một số người cao tuổi.
  • Tác dụng phụ nổi bật: Buồn ngủ, chóng mặt, khô miệng, nhìn mờ, táo bón, khó tiểu hoặc bí tiểu; một số phản ứng được ghi nhận từ dữ liệu hậu mãi của thuốc phối hợp.
  • Tương tác quan trọng: Rượu, thuốc ngủ, thuốc an thần, opioid, thuốc kháng histamine khác và thuốc ức chế thần kinh trung ương có thể làm tăng buồn ngủ; MAOI làm tăng và kéo dài tác dụng kháng cholinergic.
  • Nguy cơ quá liều: Kích động hoặc ngủ gà, giãn đồng tử, nhịp tim nhanh, lú lẫn, co giật, tiêu cơ vân, suy thận cấp và tử vong.
  • Người cao tuổi: Thường nên tránh do gánh nặng kháng cholinergic, nguy cơ lú lẫn, té ngã, táo bón và bí tiểu. Doxylamine nằm trong danh sách thuốc kháng histamine thế hệ thứ nhất của Beers Criteria 2023.
  • Khuyến cáo: Không tự dùng kéo dài, không dùng khi không có đủ thời gian ngủ trọn đêm và không lái xe hoặc vận hành máy sau khi dùng.
  • Điểm cần nhớ
  • Doxylamine succinate là thuốc, không phải thực phẩm bổ sung.
  • Tác dụng gây ngủ là hệ quả của việc thuốc đi vào hệ thần kinh trung ương và đối kháng histamine H1.
  • Thuốc đơn chất chỉ nên được hiểu theo chỉ định và nhãn của chính sản phẩm đó.
  • Công thức doxylamine–pyridoxine dùng trong thai kỳ có dạng giải phóng và chế độ dùng riêng.
  • Không sử dụng thuốc để điều trị kéo dài chứng mất ngủ mạn tính mà chưa được đánh giá nguyên nhân.
  • Buồn ngủ có thể tồn tại vào sáng hôm sau do thời gian bán thải tương đối dài.
  • Rượu và thuốc ức chế thần kinh trung ương có thể làm tăng nguy cơ buồn ngủ nghiêm trọng, té ngã hoặc tai nạn.
  • Quá liều doxylamine là tình trạng cấp cứu.

Hoạt chất Doxylamine succinate là gì?

Doxylamine succinate là dạng muối dùng làm thuốc của doxylamine. Doxylamine thuộc nhóm kháng histamine H1 thế hệ thứ nhất. Thuốc làm giảm hoạt động của histamine tại thụ thể H1 và tạo tác dụng an thần rõ vì ảnh hưởng đến hệ thần kinh trung ương.

Thuốc cũng có đặc tính kháng cholinergic. Đặc tính này liên quan đến các tác dụng như khô miệng, nhìn mờ, táo bón, bí tiểu, nhịp tim nhanh và lú lẫn, nhất là khi dùng liều cao hoặc ở người nhạy cảm. Nhãn thuốc phối hợp cảnh báo thận trọng ở người tăng nhãn áp, glaucoma góc hẹp, hẹp đường tiêu hóa và tắc nghẽn cổ bàng quang.

CHUYÊN LUẬN DƯỢC CHẤT

Doxylamine succinate

INN Tên tiếng Anh của dạng muối: doxylamine succinate. Tên hoạt chất gốc/INN: doxylamine. Doxylamine được WHO phân loại tại mã ATC R06AA09.

CAS 562-10-7 Công thức C17H22N2O·C4H6O4

Danh pháp · định danh phân tử · tính chất vật lý · tính chất lý–hóa · độ ổn định · tiêu chuẩn dược điển

Danh pháp

Hệ thống tên gọi chuẩn của dược chất

Tên hoạt chất

Doxylamine succinate

Tên tiếng Anh / tên chung quốc tế (INN)

Tên tiếng Anh của dạng muối: doxylamine succinate. Tên hoạt chất gốc/INN: doxylamine. Doxylamine được WHO phân loại tại mã ATC R06AA09.

Tên chung quốc tế sửa đổi (INNM)

Doxylamine hydrogen succinate

Tên IUPAC

butanedioic acid;N,N-dimethyl-2-(1-phenyl-1-pyridin-2-ylethoxy)ethanamine

Tên khác / tên đồng nghĩa

Doxylamine hydrogen succinate. Doxylamine succinate 1:1. Doxylamine succinat — cách viết được sử dụng trong một số ngôn ngữ châu Âu. Doxylamine — tên của phần có hoạt tính, không bao gồm đối ion succinate. Không nên nhầm với: Doxepin. Diphenhydramine. Dextromethorphan. Doxylamine succinate–pyridoxine hydrochloride — thuốc phối hợp có chỉ định và chế độ dùng riêng. Succinate của các hoạt chất khác.

Tên Latinh / tên dược điển

Doxylamini hydrogenosuccinas

Tên USAN

doxylamine succinate

Định danh & cấu trúc phân tử

Mã định danh và biểu diễn cấu trúc phân tử

Số đăng ký CAS

562-10-7

UNII

V9BI9B5YI2

PubChem CID

11224

RxNorm CUI

23665

Công thức phân tử

C17H22N2O·C4H6O4

Dược động học của Doxylamine succinate

Doxylamine được hấp thu qua đường tiêu hóa. Với viên giải phóng tức thì, nồng độ đỉnh được ghi nhận khoảng 2,4 giờ sau liều trong một nghiên cứu ở người trưởng thành. Với viên phối hợp giải phóng chậm doxylamine–pyridoxine, thời gian đạt nồng độ đỉnh của doxylamine khoảng 7,2–7,8 giờ; thức ăn có thể kéo dài thời gian này đáng kể. Doxylamine được chuyển hóa tại gan bằng phản ứng N-dealkyl hóa và các chất chuyển hóa chính được bài tiết qua thận. Thời gian bán thải thường khoảng 10–12,6 giờ.

Các thông số thay đổi theo dạng giải phóng, thức ăn, tuổi và chế độ dùng. Không nên dùng dữ liệu của viên giải phóng chậm để tự suy ra thời điểm tác dụng của viên giải phóng tức thì.

Giai đoạn I: Hấp thu

Doxylamine được hấp thu qua đường tiêu hóa; nhãn thuốc phối hợp giải phóng chậm ghi nhận thuốc được hấp thu chủ yếu tại hỗng tràng.

Thông số theo dạng bào chế:

  • Viên giải phóng tức thì: một nghiên cứu ghi nhận nồng độ đỉnh trung bình khoảng 99 ng/mL và Tmax khoảng 2,4 giờ sau liều.
  • Viên phối hợp giải phóng chậm 10 mg/10 mg: Tmax của doxylamine khoảng 7,2 giờ sau liều đơn và 7,8 giờ khi dùng nhiều liều.
  • Ảnh hưởng của thức ăn với viên giải phóng chậm: thức ăn làm giảm Cmax và kéo dài Tmax; trong nghiên cứu trên nhãn, Tmax trung bình tăng từ khoảng 5,1 giờ khi đói lên 14,9 giờ khi dùng cùng thức ăn. AUC của doxylamine không giảm rõ trong nghiên cứu này.

Hướng dẫn liên quan thức ăn phải tuân theo đúng dạng thuốc; không tự áp dụng yêu cầu uống lúc đói của thuốc phối hợp giải phóng chậm cho mọi sản phẩm doxylamine.

Các thông số hấp thu và phơi nhiễm
F · Sinh khả dụng

Sinh khả dụng tuyệt đối của doxylamine succinate đường uống được xác lập thống nhất trên các nhãn thuốc hiện hành: Chưa có đủ dữ liệu..

Nghiên cứu 12,5 mg và 25 mg ở người khỏe mạnh cho thấy mức phơi nhiễm toàn thân tăng tỷ lệ với liều trong khoảng nghiên cứu, nhưng kết quả này không đồng nghĩa sinh khả dụng đạt 100%.

Giai đoạn II: Phân bố

  • Thể tích phân bố chuẩn hóa ở người: Chưa có đủ dữ liệu..
  • Tỷ lệ gắn protein huyết tương: Chưa có đủ dữ liệu..
  • Doxylamine có tác dụng rõ trên hệ thần kinh trung ương, thể hiện qua buồn ngủ và giảm mức tỉnh táo.
  • Khả năng đi vào sữa mẹ được dự đoán do khối lượng phân tử thấp; nhãn thuốc phối hợp ghi nhận trẻ bú mẹ có thể gặp kích thích, cáu gắt hoặc an thần.

Giai đoạn III: Chuyển hóa

Doxylamine được chuyển hóa tại gan chủ yếu bằng phản ứng N-dealkyl hóa thành:

  • N-desmethyl-doxylamine.
  • N,N-didesmethyl-doxylamine.

Vai trò định lượng của từng enzyme CYP trong chuyển hóa ở người và ý nghĩa của đa hình di truyền: Chưa có đủ dữ liệu..

Giai đoạn IV: Thải trừ

Các chất chuyển hóa chính N-desmethyl-doxylamine và N,N-didesmethyl-doxylamine được bài tiết qua thận.

Tỷ lệ chính xác của liều được thải nguyên dạng, qua nước tiểu hoặc phân theo từng dạng thuốc: Chưa có đủ dữ liệu..

Các thông số và đường thải trừ
t½ · Thời gian bán thải
  • Khoảng 10,1 giờ trong nghiên cứu viên giải phóng tức thì.
  • Khoảng 10,1–12,6 giờ trong nghiên cứu viên phối hợp giải phóng chậm.
  • Khoảng 15,5 giờ ở nhóm nam giới cao tuổi trong một nghiên cứu, so với 10,2 giờ ở nam giới trẻ.

Thời gian bán thải tương đối dài giải thích vì sao buồn ngủ hoặc giảm tỉnh táo có thể còn vào sáng hôm sau, đặc biệt ở người cao tuổi hoặc khi phối hợp thuốc an thần.

CL · Độ thanh thải toàn phần

Một nghiên cứu dược động học ở người trưởng thành ghi nhận độ thanh thải đường uống biểu kiến trung bình khoảng 217 mL/phút.

Ở nam giới cao tuổi, một nghiên cứu ghi nhận độ thanh thải giảm còn khoảng 174 mL/phút so với 240 mL/phút ở nam giới trẻ hơn. Dữ liệu này cho thấy nguy cơ kéo dài tác dụng ở một số người cao tuổi nhưng không được sử dụng để tự điều chỉnh liều.

Yếu tố ảnh hưởng đến dược động học
  • Dạng giải phóng: viên giải phóng chậm hoặc kéo dài có Tmax muộn hơn viên giải phóng tức thì.
  • Thức ăn: làm chậm hấp thu và giảm Cmax của doxylamine trong viên phối hợp giải phóng chậm.
  • Dùng nhiều liều: doxylamine có thể tích lũy; nồng độ đỉnh và AUC tăng sau chế độ dùng nhiều liều.
  • Tuổi và giới: độ thanh thải giảm và thời gian bán thải kéo dài đã được ghi nhận ở nam giới cao tuổi, nhưng không rõ ở mọi nhóm người cao tuổi.
  • Suy gan: chưa có nghiên cứu dược động học chuyên biệt trên nhãn thuốc phối hợp.
  • Suy thận: chưa có nghiên cứu dược động học chuyên biệt trên nhãn thuốc phối hợp.
  • Đa hình chuyển hóa và tương tác enzyme: Chưa có đủ dữ liệu.

Thông số dược động học cần được đọc cùng đường dùng, liều, dạng bào chế, quần thể và nguồn dữ liệu. Hàng chưa có dữ liệu sẽ tự động được ẩn.

Dược lý và cơ chế của Doxylamine succinate

  • Đối kháng hoặc chủ vận nghịch thụ thể histamine H1 thế hệ thứ nhất.
  • Dẫn xuất ethanolamine.
  • Thuốc kháng histamine dùng toàn thân.
  • Thuốc an thần gây ngủ trong một số chế phẩm.
  • Thuốc có gánh nặng kháng cholinergic đáng kể.
  • Thành phần chống nôn trong công thức phối hợp với pyridoxine dùng cho thai kỳ.
  • Mã ATC: R06AA09.

Phần III: Cơ chế tác dụng

Tác dụng gây buồn ngủ

Doxylamine ức chế tín hiệu histamine H1 trong hệ thần kinh trung ương. Histamine tham gia duy trì sự tỉnh táo; do đó, giảm hoạt động H1 trung ương dẫn đến buồn ngủ và giảm mức cảnh giác.

Tác dụng kháng cholinergic

Doxylamine có đặc tính kháng muscarinic, làm giảm tác động của acetylcholine tại một số mô. Điều này góp phần vào:

  • Khô miệng.
  • Giảm tiết dịch.
  • Giãn đồng tử và nhìn mờ.
  • Táo bón.
  • Khó tiểu hoặc bí tiểu.
  • Nhịp tim nhanh.
  • Lú lẫn hoặc mê sảng khi phơi nhiễm cao.

Buồn nôn và nôn thai kỳ

Cơ chế đầy đủ của phối hợp doxylamine–pyridoxine trong buồn nôn và nôn thai kỳ chưa được nhãn thuốc xác định. Nhãn chính thức ghi rõ cơ chế tác dụng của công thức phối hợp chưa được biết đầy đủ.

Phần IV: Dược lực học và đáp ứng

Các tác động dược lực học có ý nghĩa lâm sàng gồm:

  • Gây buồn ngủ và giảm mức tỉnh táo.
  • Giảm thời gian khó vào giấc trong chỉ định thuốc hỗ trợ ngủ theo nhãn.
  • Tác dụng kháng cholinergic ngoại biên và trung ương.
  • Có thể gây giảm phối hợp vận động và tăng nguy cơ tai nạn.
  • Tác dụng có thể tăng mạnh khi phối hợp với rượu, opioid, thuốc ngủ, thuốc an thần hoặc thuốc kháng histamine khác.
  • Ở liều độc, tác dụng kháng cholinergic có thể biểu hiện bằng kích động, mê sảng, giãn đồng tử, nhịp tim nhanh, tăng thân nhiệt, co giật và tiêu cơ vân.

Ki, Kd, IC50, EC50 và ED50 chỉ có ý nghĩa khi đi kèm đúng đích, loài, assay, đơn vị và nguồn. Field chưa có dữ liệu sẽ tự động được ẩn.

Chỉ định của Doxylamine succinate

Liều dùng và cách sử dụng

Cảnh báo và lưu ý về Doxylamine succinate

Đối tượng đặc biệt

Tương tác thuốc của Doxylamine succinate

Thuốc ức chế monoamine oxidase — MAOI

Chống chỉ định với thuốc phối hợp do MAOI có thể tăng và kéo dài tác dụng kháng cholinergic và tác dụng trên hệ thần kinh trung ương của doxylamine.

Rượu và thuốc ức chế thần kinh trung ương

Không nên phối hợp với:

  • Rượu.
  • Thuốc ngủ.
  • Thuốc an thần.
  • Thuốc giải lo âu gây an thần.
  • Opioid.
  • Một số thuốc chống ho và cảm lạnh gây buồn ngủ.
  • Thuốc chống loạn thần hoặc thuốc khác có tác dụng ức chế thần kinh trung ương.

Sự phối hợp có thể gây buồn ngủ nghiêm trọng, giảm phản xạ, té ngã hoặc tai nạn.

Thuốc kháng histamine và thuốc kháng cholinergic khác

Dùng cùng thuốc kháng histamine thế hệ thứ nhất hoặc thuốc có tính kháng cholinergic có thể làm tăng:

  • Khô miệng.
  • Táo bón.
  • Nhìn mờ.
  • Bí tiểu.
  • Nhịp tim nhanh.
  • Lú lẫn hoặc mê sảng.

Thực phẩm

Thức ăn có thể làm chậm hấp thu của viên phối hợp giải phóng chậm; nhãn yêu cầu uống lúc đói. Ảnh hưởng này phụ thuộc dạng thuốc.

Xét nghiệm nước tiểu

Doxylamine dùng trong thuốc phối hợp có thể gây kết quả sàng lọc dương tính giả với methadone, opioid và PCP trên một số xét nghiệm miễn dịch. Kết quả dương tính bất ngờ cần được xác nhận bằng phương pháp đặc hiệu hơn.

Lưu ý: Nội dung chỉ nhằm mục đích cung cấp thông tin tham khảo về hoạt chất/dược chất, không thay thế chẩn đoán hoặc chỉ định điều trị của bác sĩ. Người bệnh không tự ý dùng, ngừng thuốc hoặc thay đổi liều khi chưa có hướng dẫn từ nhân viên y tế.
Đã có 0 lượt đọc bài viết này

Để lại một bình luận

Email của bạn sẽ không được hiển thị công khai. Các trường bắt buộc được đánh dấu *