D-mannose

D-mannose là đường đơn thường được bán dưới dạng thực phẩm bổ sung và được nghiên cứu trong phòng ngừa nhiễm trùng đường tiểu tái phát. Tổng quan Cochrane cho thấy bằng chứng còn rất không chắc chắn, còn thử nghiệm ngẫu nhiên năm 2024 không ghi nhận lợi ích của D-mannose dùng hằng ngày so với giả dược trong chăm sóc ban đầu. D-mannose không phải kháng sinh và không nên dùng để trì hoãn điều trị nhiễm trùng.

✍️ Chịu trách nhiệm chuyên môn: DS. Tuấn (Dược sĩ lâm sàng)🕘 Rà soát chuyên môn lần cuối: 10/07/2026

Nội dung chính

  • D-mannose là đường đơn và thường được bán dưới dạng thực phẩm bổ sung.
  • D-mannose không phải kháng sinh.
  • Bằng chứng phòng hoặc điều trị nhiễm trùng đường tiểu còn không chắc chắn.
  • Thử nghiệm năm 2024 không cho thấy lợi ích phòng tái phát so với giả dược.
  • Triệu chứng nhiễm trùng cần được đánh giá và điều trị đúng chuẩn.

Hoạt chất D-mannose là gì?

D-mannose là một đường đơn tự nhiên có cấu trúc gần giống glucose. Cơ thể sử dụng mannose để tạo các cấu trúc carbohydrate gắn vào protein và lipid.

Trong đường tiết niệu, D-mannose được nghiên cứu chủ yếu dựa trên khả năng gắn với adhesin FimH của một số chủng E. coli. D-mannose không tiêu diệt trực tiếp vi khuẩn và không được xem là một kháng sinh.

CHUYÊN LUẬN DƯỢC CHẤT

D-mannose

INN Tên tiếng Anh: D-mannose. Tên INN: Chưa có đủ dữ liệu.

CAS 3458-28-4 Công thức C6H12O6

Danh pháp · định danh phân tử · tính chất vật lý · tính chất lý–hóa · độ ổn định · tiêu chuẩn dược điển

Danh pháp

Hệ thống tên gọi chuẩn của dược chất

Tên hoạt chất

D-mannose

Tên tiếng Anh / tên chung quốc tế (INN)

Tên tiếng Anh: D-mannose. Tên INN: Chưa có đủ dữ liệu.

Tên IUPAC

(3S,4S,5S,6R)-6-(hydroxymethyl)oxane-2,3,4,5-tetrol

Tên hóa học khác

D-manno-hexopyranose

Tên khác / tên đồng nghĩa

Mannose. D-(+)-mannose. D-mannopyranose khi đề cập dạng vòng sáu cạnh. Carubinose — tên cũ, ít sử dụng. Không nên nhầm D-mannose với: Mannitol. Mannan hoặc glucomannan. Mannose-6-phosphate. 1-deoxymannose. Mannoside tổng hợp. Các oligosaccharide có chứa mannose.

Tên USAN

demannose

Định danh & cấu trúc phân tử

Mã định danh và biểu diễn cấu trúc phân tử

Số đăng ký CAS

3458-28-4

UNII

PHA4727WTP

PubChem CID

18950

RxNorm CUI

6633

Công thức phân tử

C6H12O6

Dược động học của D-mannose

D-mannose được hấp thu qua đường tiêu hóa và một phần được bài tiết qua nước tiểu; dữ liệu không tạo thành cơ sở cho liều điều trị chuẩn.

Thông số dược động học cần được đọc cùng đường dùng, liều, dạng bào chế, quần thể và nguồn dữ liệu. Hàng chưa có dữ liệu sẽ tự động được ẩn.

Dược lý và cơ chế của D-mannose

  • Monosaccharide.
  • Aldohexose.
  • Epimer C-2 của D-glucose.
  • Cơ chất của hexokinase.
  • Tiền chất của mannose-6-phosphate.
  • Thành phần liên quan đến glycosyl hóa protein và lipid.
  • Chất ức chế bám dính FimH được đề xuất trong mô hình UTI.
  • Liệu pháp chuyển hóa chuyên khoa trong MPI-CDG.

Phần III: Cơ chế tác dụng

Trong nhiễm trùng đường tiết niệu

Một số chủng E. coli gây bệnh đường tiết niệu có pili type 1. Ở đầu pili có protein bám dính FimH, giúp vi khuẩn gắn vào các cấu trúc chứa mannose trên bề mặt tế bào biểu mô bàng quang.

D-mannose tự do được giả thuyết có thể:

  1. Gắn cạnh tranh vào FimH.
  2. Làm giảm tương tác giữa FimH và thụ thể trên niêm mạc.
  3. Hạn chế một phần khả năng vi khuẩn bám vào biểu mô.
  4. Tạo điều kiện để vi khuẩn không bám được bị đào thải theo dòng nước tiểu.

Cơ chế này không áp dụng cho mọi vi khuẩn gây UTI. Các vi khuẩn hoặc chủng vi khuẩn không phụ thuộc FimH có thể không bị ảnh hưởng. Cơ chế in vitro cũng chưa bảo đảm nồng độ D-mannose sau uống đủ cao, đủ ổn định hoặc kéo dài trong nước tiểu.

Trong MPI-CDG

D-mannose được phosphoryl hóa thành mannose-6-phosphate, qua đó cung cấp cơ chất cho quá trình glycosyl hóa bị thiếu hụt do rối loạn enzyme phosphomannose isomerase.

Phần IV: Dược lực học và đáp ứng

Tác dụng dược lực học được đề xuất gồm:

  • Gắn với FimH của E. coli có pili type 1.
  • Ức chế bám dính vi khuẩn trong mô hình phòng thí nghiệm hoặc tiền lâm sàng.
  • Cung cấp mannose-6-phosphate cho quá trình glycosyl hóa ở MPI-CDG.

Chưa xác định được:

  • Nồng độ D-mannose trong nước tiểu cần thiết để tạo hiệu quả lâm sàng.
  • Thời gian duy trì tác dụng sau mỗi liều.
  • Mối quan hệ liều – đáp ứng trong phòng UTI.
  • Chỉ dấu sinh học dự báo người có thể đáp ứng.
  • Mức độ tác dụng đối với các tác nhân không phải E. coli hoặc E. coli không phụ thuộc FimH.

Ki, Kd, IC50, EC50 và ED50 chỉ có ý nghĩa khi đi kèm đúng đích, loài, assay, đơn vị và nguồn. Field chưa có dữ liệu sẽ tự động được ẩn.

Chỉ định của D-mannose

Liều dùng và cách sử dụng

Cảnh báo và lưu ý về D-mannose

Tương tác thuốc của D-mannose

Các tương tác thuốc được xác lập bằng nghiên cứu lâm sàng chuyên biệt: Chưa có đủ dữ liệu..

Chưa có đủ dữ liệu để khẳng định D-mannose:

  • Ức chế hoặc cảm ứng enzyme CYP450.
  • Ảnh hưởng chất vận chuyển thuốc.
  • Làm thay đổi hấp thu kháng sinh.
  • Tương tác trực tiếp với thuốc chống đông.
  • Tương tác trực tiếp với thuốc hạ glucose.

Lưu ý thực hành:

  • Không uống D-mannose thay cho kháng sinh.
  • Không tự thay đổi thuốc đái tháo đường vì sản phẩm có chứa một loại đường.
  • Người dùng warfarin, thuốc chống đông, thuốc ức chế miễn dịch hoặc nhiều thuốc cùng lúc nên hỏi bác sĩ hoặc dược sĩ.
  • Với sản phẩm phối hợp, tương tác có thể đến từ thành phần khác chứ không phải D-mannose.

Thắc mắc về hoạt chất D-mannose

Lưu ý: Nội dung chỉ nhằm mục đích cung cấp thông tin tham khảo về hoạt chất/dược chất, không thay thế chẩn đoán hoặc chỉ định điều trị của bác sĩ. Người bệnh không tự ý dùng, ngừng thuốc hoặc thay đổi liều khi chưa có hướng dẫn từ nhân viên y tế.
Đã có 2 lượt đọc bài viết này

Để lại một bình luận

Email của bạn sẽ không được hiển thị công khai. Các trường bắt buộc được đánh dấu *