Cortisone là một glucocorticoid tự nhiên của cơ thể, liên quan chặt chẽ với hydrocortisone; về sinh học, cortisone có hoạt tính glucocorticoid thấp hơn và có thể được chuyển đổi qua lại với cortisol/hydrocortisone nhờ các enzyme 11β-hydroxysteroid dehydrogenase. WHO ATC xếp cortisone ở H02AB10, nhóm glucocorticoid dùng toàn thân. Trong điều trị, dạng thường gặp là cortisone acetate đường uống, được hấp thu rồi chuyển hóa thành dạng có hoạt tính và từng được dùng cho liệu pháp thay thế trong suy vỏ thượng thận cũng như các bệnh viêm, dị ứng và miễn dịch. Cần phân biệt title “cortisone” với “cortisone acetate”: chúng liên quan nhưng không phải cùng một cấu trúc hóa học, và dữ liệu chế phẩm phải gắn đúng dạng. Các nguy cơ của điều trị glucocorticoid toàn thân gồm tăng nhiễm trùng, tăng đường huyết, giữ muối nước, tăng huyết áp, loãng xương và ức chế trục hạ đồi–tuyến yên–thượng thận khi dùng kéo dài; ngừng đột ngột sau điều trị kéo dài có thể gây suy thượng thận.
Nội dung chính
- Hoạt chất: Cortisone
- Bản chất: Glucocorticoid tự nhiên liên quan chặt với cortisol/hydrocortisone
- Mã ATC: H02AB10
- Cơ chế: Cortisone có thể được chuyển thành cortisol/hydrocortisone hoạt tính qua 11β-HSD
- Dạng thường gặp: Cortisone acetate đường uống
- Vai trò: Liệu pháp thay thế suy vỏ thượng thận và tác dụng chống viêm/ức chế miễn dịch
- Lưu ý identity: Cortisone và cortisone acetate không phải cùng một cấu trúc hóa học
- Cảnh báo chính: Nhiễm trùng, tăng đường huyết, giữ muối nước, tăng huyết áp, loãng xương
- Theo dõi: Dùng kéo dài có thể ức chế trục HPA và ngừng đột ngột có thể gây suy thượng thận
Hoạt chất Cortisone là gì?
Cortisone
Danh pháp · định danh phân tử · tính chất vật lý · tính chất lý–hóa · độ ổn định · tiêu chuẩn dược điển
Danh pháp
Hệ thống tên gọi chuẩn của dược chất
| Tên hoạt chất | Cortisone |
|---|---|
| Tên tiếng Anh / tên chung quốc tế (INN) | Cortisone |
| Tên IUPAC | (8S,9S,10R,13S,14S,17R)-17-hydroxy-17-(2-hydroxyacetyl)-10,13-dimethyl-1,2,6,7,8,9,12,14,15,16-decahydrocyclopenta[a]phenanthrene-3,11-dione |
| Tên hóa học khác | 17alpha,21-Dihydroxy-4-pregnene-3,11,20-trione | pregn-4-en-17alpha,21-diol-3,11,20-trione | 17-Hydroxy-11-dehydrocorticosterone |
| Tên khác / tên đồng nghĩa | NSC-9703 |
| Tên Latinh / tên dược điển | Cortisonum |

