Amprenavir là thuốc kháng retrovirus thuộc nhóm ức chế protease HIV-1, được phát triển để điều trị nhiễm HIV trong các phác đồ phối hợp. Thuốc gắn vào protease của HIV, ức chế quá trình cắt các tiền chất polyprotein gag-pol cần thiết cho sự trưởng thành của virion, từ đó tạo ra các hạt virus không trưởng thành và giảm khả năng lây nhiễm. Amprenavir dùng đường uống và có mã ATC J05AE05; đây là hoạt chất đích được tạo ra sau khi tiền dược fosamprenavir được chuyển hóa, vì vậy không nên đồng nhất hai entity. Giống các thuốc ức chế protease thế hệ cũ, amprenavir có nhiều tương tác dược động học liên quan CYP3A và việc phối hợp với các thuốc làm thay đổi mạnh CYP3A có thể làm tăng độc tính hoặc giảm hiệu quả kháng virus. Các phản ứng da, kể cả phản ứng nặng, đã được ghi nhận; cần lưu ý tiền sử quá mẫn và rà soát đầy đủ thuốc dùng kèm. Amprenavir không được dùng đơn độc vì đơn trị liệu dễ dẫn đến thất bại virus học và kháng thuốc.
Nội dung chính
- Hoạt chất: Amprenavir
- Nhóm thuốc: Ức chế protease HIV
- Mã ATC: J05AE05
- Đường dùng: Uống
- Chỉ định: Điều trị HIV trong liệu pháp kháng retrovirus phối hợp
- Cơ chế: Ức chế protease HIV, ngăn trưởng thành virion
- Quan hệ dược chất: Amprenavir là chất có hoạt tính được tạo ra từ tiền dược fosamprenavir
- Cảnh báo chính: Phản ứng da có thể nặng; nhiều tương tác qua CYP3A
- Lưu ý: Không dùng đơn trị liệu vì nguy cơ kháng thuốc và thất bại virus học
Hoạt chất Amprenavir là gì?
Amprenavir
Danh pháp · định danh phân tử · tính chất vật lý · tính chất lý–hóa · độ ổn định · tiêu chuẩn dược điển
Danh pháp
Hệ thống tên gọi chuẩn của dược chất
| Tên hoạt chất | Amprenavir |
|---|---|
| Tên tiếng Anh / tên chung quốc tế (INN) | Amprenavir |
| Tên IUPAC | [(3S)-oxolan-3-yl] N-[(2S,3R)-4-[(4-aminophenyl)sulfonyl-(2-methylpropyl)amino]-3-hydroxy-1-phenylbutan-2-yl]carbamate |
| Tên hóa học khác | (3S)-Tetrahydro-3-furanyl ((1S,2R)-3-(((4-aminophenyl)sulfonyl)(2-methylpropyl)amino)-2-hydroxy-1-(phenylmethyl)propyl)carbamate |
| Tên khác / tên đồng nghĩa | VX-478 | 141W94 |
| Tên viết tắt | APV |
| Tên Latinh / tên dược điển | Amprenavirum |
| Tên USAN | amprenavir |
Tương tác thuốc của Amprenavir
| Tương tác | Mức độ | Cơ chế / ảnh hưởng | Khuyến nghị / xử trí | Theo dõi | Bằng chứng / nguồn |
|---|---|---|---|---|---|
|
Colchicine
Amprenavir có thể làm tăng nồng độ colchicine và nguy cơ độc tính. Tương tác thường cần giảm liều hoặc tạm ngừng colchicine và theo dõi sát. | Mức 2: Tương tác cần thận trọng | Cơ chế: Dược động học: Amprenavir ức chế CYP3A4 và/hoặc P-glycoprotein, làm giảm chuyển hóa và/hoặc vận chuyển thải colchicine, từ đó tăng phơi nhiễm toàn thân. Ảnh hưởng: Có thể xuất hiện tiêu chảy, buồn nôn/nôn, đau bụng sớm; sau đó là yếu cơ, bệnh cơ–thần kinh, tiêu cơ vân, giảm bạch cầu/tiểu cầu hoặc pancytopenia, suy đa cơ quan và rối loạn nhịp. | Khuyến nghị: adjust_dose Xử trí: Nếu có lựa chọn phù hợp, ưu tiên thuốc thay thế. Khi bắt buộc phối hợp, điều chỉnh hoặc tạm ngừng colchicine theo bảng liều trong nhãn; thận trọng đặc biệt ở người suy thận, suy gan và người cao tuổi. | Theo dõi triệu chứng tiêu hóa và thần kinh–cơ; CBC, creatinine/eGFR, AST/ALT và CK khi có nguy cơ hoặc triệu chứng. Ngừng colchicine và đánh giá khẩn nếu yếu/đau cơ, tê bì, sốt, xuất huyết bất thường, tiêu chảy/nôn nặng hoặc dấu hiệu suy cơ quan. | Bằng chứng: high Nguồn: DailyMed | Colchicine tablets, USP – Full Prescribing Information | Sections 2.4, 4, 5.3, 7 and 12.3: CYP3A4/P-gp inhibitors, dose modification and toxicity | https://dailymed.nlm.nih.gov/dailymed/drugInfo.cfm?setid=cc0e205a-697e-d47e-e053-2995a90a154e | Kiểm tra ngày 2026-08-02 |

