Acid Glycolic (AHA) là một alpha hydroxy acid (AHA) có nguồn gốc từ mía đường và là một trong những hoạt chất được sử dụng phổ biến trong da liễu và mỹ phẩm. Với kích thước phân tử nhỏ, Acid Glycolic giúp thúc đẩy quá trình bong sừng, cải thiện kết cấu bề mặt da và hỗ trợ điều trị một số tình trạng như mụn trứng cá, tăng sắc tố sau viêm và lão hóa do ánh sáng. Hiệu quả và mức độ an toàn phụ thuộc vào nồng độ, pH, dạng bào chế và cách sử dụng. Nội dung dưới đây mang tính cung cấp thông tin y khoa và không thay thế tư vấn của bác sĩ.
Nội dung chính
- Hoạt chất: Acid Glycolic
- Tên tiếng Anh: Glycolic Acid
- Nhóm dược lý: Alpha Hydroxy Acid (AHA)
- Mã ATC: Không có mã ATC riêng
- Dạng dùng: Kem, gel, lotion, serum, dung dịch peel
- Đường dùng: Bôi ngoài da
- Chỉ định: Phụ thuộc từng sản phẩm; điều trị hoặc hỗ trợ điều trị một số bệnh da liễu
- Phân loại: Thành phần trong mỹ phẩm và một số chế phẩm y tế dùng ngoài
Hoạt chất Acid Glycolic là gì?
Acid Glycolic là một alpha hydroxy acid có kích thước phân tử nhỏ, giúp thúc đẩy quá trình bong lớp tế bào sừng, cải thiện kết cấu bề mặt da và hỗ trợ tái tạo biểu bì.
Acid Glycolic
INN Glycolic Acid
Danh pháp · định danh phân tử · tính chất vật lý · tính chất lý–hóa · độ ổn định · tiêu chuẩn dược điển
Danh pháp
Hệ thống tên gọi chuẩn của dược chất
| Tên hoạt chất | Acid Glycolic |
|---|---|
| Tên tiếng Anh / tên chung quốc tế (INN) | Glycolic Acid |
| Tên IUPAC | 2-hydroxyacetic acid |
| Tên hóa học khác | Hydroxyacetic acid | Hydroxyethanoic acid |
| Tên khác / tên đồng nghĩa | Hydroxyacetic acid; Alpha Hydroxy Acid (AHA) |
| Tên viết tắt | GA |
Định danh & cấu trúc phân tử
Mã định danh và biểu diễn cấu trúc phân tử
| Số đăng ký CAS | 79-14-1 |
|---|---|
| UNII | 0WT12SX38S |
| PubChem CID | 757 |
| RxNorm CUI | 587318 |
| Công thức phân tử | C2H4O3 |
Dược động học của Acid Glycolic
Acid Glycolic chủ yếu tác động tại chỗ trên lớp sừng của da. Hấp thu toàn thân khi sử dụng đúng cách trên da nguyên vẹn được cho là thấp. Dữ liệu dược động học toàn thân còn hạn chế.
Giai đoạn I: Hấp thu
Hấp thu qua da phụ thuộc vào nồng độ, pH, thời gian tiếp xúc và tình trạng hàng rào bảo vệ da.
Thông số dược động học cần được đọc cùng đường dùng, liều, dạng bào chế, quần thể và nguồn dữ liệu. Hàng chưa có dữ liệu sẽ tự động được ẩn.
Dược lý và cơ chế của Acid Glycolic
- Alpha Hydroxy Acid.
- Chất bong sừng hóa học.
- Thành phần chăm sóc da.
Phần III: Cơ chế tác dụng
Acid Glycolic làm giảm sự gắn kết giữa các tế bào sừng ở lớp ngoài của biểu bì, thúc đẩy quá trình bong tế bào chết. Ngoài ra, một số nghiên cứu cho thấy hoạt chất có thể kích thích tái tạo biểu bì, cải thiện cấu trúc collagen và giảm tăng sắc tố thông qua tăng tốc độ thay mới tế bào.
Phần IV: Dược lực học và đáp ứng
Các tác dụng đã được ghi nhận gồm:
- Thúc đẩy bong sừng.
- Cải thiện bề mặt da.
- Hỗ trợ giảm mụn không viêm.
- Hỗ trợ cải thiện tăng sắc tố sau viêm.
- Hỗ trợ cải thiện dấu hiệu lão hóa do ánh sáng.
Mức độ đáp ứng phụ thuộc vào nồng độ, pH và tình trạng da.
Ki, Kd, IC50, EC50 và ED50 chỉ có ý nghĩa khi đi kèm đúng đích, loài, assay, đơn vị và nguồn. Field chưa có dữ liệu sẽ tự động được ẩn.
Chỉ định của Acid Glycolic
Trong da liễu, Acid Glycolic có thể được sử dụng để:
- Hỗ trợ điều trị mụn trứng cá.
- Hỗ trợ điều trị tăng sắc tố sau viêm.
- Hỗ trợ điều trị nám da (thường phối hợp với các biện pháp khác).
- Cải thiện da lão hóa do ánh sáng.
- Peel hóa học bề mặt theo chỉ định của bác sĩ.
Lưu ý: Chỉ định cụ thể phụ thuộc vào từng sản phẩm và quy định quản lý.
Một số nghiên cứu đánh giá vai trò của Acid Glycolic trong:
- Điều trị sẹo mụn.
- Dày sừng nang lông.
- Một số rối loạn tăng sắc tố khác.
Các ứng dụng này cần thêm bằng chứng hoặc phụ thuộc hướng dẫn chuyên môn.
Liều dùng và cách sử dụng
Nồng độ và tần suất sử dụng phụ thuộc vào mục đích điều trị, dạng bào chế và khả năng dung nạp của từng người. Người sử dụng cần tuân theo hướng dẫn của nhà sản xuất hoặc bác sĩ da liễu. Không tự ý tăng nồng độ hoặc tần suất sử dụng.
- Chỉ dùng ngoài da.
- Tránh tiếp xúc với mắt và niêm mạc.
- Nên sử dụng kem chống nắng phổ rộng trong thời gian dùng Acid Glycolic vì hoạt chất có thể làm tăng nhạy cảm với tia UV.
- Không sử dụng trên vùng da đang viêm cấp, bỏng hoặc có vết thương hở nếu chưa được bác sĩ hướng dẫn.
- Khi phối hợp với các hoạt chất có nguy cơ kích ứng (ví dụ retinoid hoặc benzoyl peroxide), cần tham khảo ý kiến chuyên gia y tế.
- Theo dõi kích ứng.
- Đánh giá cải thiện tổn thương da.
- Theo dõi tăng sắc tố sau viêm ở người có da sẫm màu.
Cảnh báo và lưu ý về Acid Glycolic
- Quá mẫn với Acid Glycolic hoặc thành phần của chế phẩm.
- Không sử dụng trên vùng da bị tổn thương nặng nếu chưa được bác sĩ hướng dẫn.
Có thể gặp:
- Châm chích.
- Đỏ da.
- Bong tróc.
- Khô da.
- Kích ứng.
- Tăng nhạy cảm với ánh nắng.
Ít gặp:
- Bỏng hóa học (đặc biệt với nồng độ cao hoặc peel chuyên sâu).
- Viêm da tiếp xúc.
- Tăng hoặc giảm sắc tố sau viêm.
- Sẹo (hiếm gặp khi peel không đúng kỹ thuật).
- Thử trên vùng da nhỏ trước khi sử dụng rộng.
- Sử dụng kem chống nắng hằng ngày.
- Không lạm dụng peel hóa học tại nhà.
- Thận trọng ở người có bệnh lý viêm da hoặc hàng rào bảo vệ da suy giảm.
- Peel nồng độ cao nên được thực hiện bởi nhân viên y tế được đào tạo.
Sử dụng quá nhiều hoặc để tiếp xúc quá lâu có thể gây kích ứng hoặc bỏng hóa học. Ngừng sử dụng, rửa sạch vùng da và đến cơ sở y tế nếu tổn thương nghiêm trọng.
Bảo quản theo hướng dẫn của nhà sản xuất, tránh ánh sáng trực tiếp và nhiệt độ cao.
Đối tượng đặc biệt
Chỉ sử dụng khi có chỉ định phù hợp hoặc theo hướng dẫn của bác sĩ.
Có thể sử dụng nhưng cần theo dõi tình trạng khô da và kích ứng.
Dữ liệu về hấp thu toàn thân khi dùng ngoài da còn hạn chế. Việc sử dụng nên được bác sĩ đánh giá lợi ích và nguy cơ, đặc biệt với sản phẩm nồng độ cao hoặc peel hóa học.
Có thể cân nhắc sử dụng ngoài da trên diện tích nhỏ khi cần thiết. Tránh bôi lên vùng ngực trước khi cho trẻ bú.
Không ảnh hưởng đến khả năng lái xe hoặc vận hành máy móc.
Tương tác thuốc của Acid Glycolic
Có thể tăng nguy cơ kích ứng khi phối hợp với:
- Retinoid.
- Salicylic acid (BHA).
- Benzoyl peroxide.
- Các acid tẩy tế bào chết khác.
- Sản phẩm chứa cồn hoặc chất làm se mạnh.
Thắc mắc về hoạt chất Acid Glycolic
Acid Glycolic là một alpha hydroxy acid (AHA) giúp thúc đẩy bong tế bào sừng, cải thiện kết cấu bề mặt da và hỗ trợ điều trị một số tình trạng da theo chỉ định.
Không phải mọi sản phẩm chứa Acid Glycolic đều là thuốc. Hoạt chất có thể có trong mỹ phẩm hoặc chế phẩm điều trị tùy nồng độ, công dụng và quy định quản lý.
Acid Glycolic có thể hỗ trợ điều trị mụn trứng cá, đặc biệt là mụn không viêm, nhưng không phù hợp với mọi trường hợp và không thay thế các phương pháp điều trị khác khi có chỉ định.
Có. Acid Glycolic có thể làm tăng nhạy cảm với ánh nắng, vì vậy nên sử dụng kem chống nắng phổ rộng và các biện pháp bảo vệ da phù hợp.
Không nên. Peel Acid Glycolic nồng độ cao có nguy cơ gây bỏng hóa học, tăng sắc tố hoặc sẹo nếu thực hiện không đúng kỹ thuật và nên được thực hiện tại cơ sở y tế hoặc dưới sự hướng dẫn của bác sĩ da liễu.

