Thioridazine là thuốc chống loạn thần điển hình nhóm phenothiazine, có tác dụng đối kháng thụ thể dopamine D2 và ảnh hưởng thêm nhiều hệ thụ thể thần kinh khác. Thuốc từng được sử dụng trong bệnh tâm thần phân liệt, nhưng hiện bị hạn chế đáng kể vì nguy cơ kéo dài khoảng QT, xoắn đỉnh và tử vong do loạn nhịp thất. Ở những thị trường còn lưu hành, thioridazine thường chỉ được xem xét cho người bệnh tâm thần phân liệt không đáp ứng đầy đủ với các lựa chọn chống loạn thần phù hợp khác. Thuốc được sử dụng đường uống và đòi hỏi sàng lọc nguy cơ tim mạch, đánh giá điện tâm đồ cũng như rà soát thuốc dùng kèm. Tương tác làm tăng nồng độ thioridazine hoặc cộng hợp tác dụng kéo dài QT có thể đặc biệt nguy hiểm. Thioridazine không nên được xem là một thuốc an thần thông thường hay lựa chọn đầu tay cho rối loạn tâm thần.
Nội dung chính
- Hoạt chất: Thioridazine
- Nhóm thuốc: Chống loạn thần điển hình, dẫn xuất phenothiazine
- Mã ATC: N05AC02
- Đường dùng: Uống
- Chỉ định chính: Tâm thần phân liệt kháng trị/không dung nạp các lựa chọn khác theo tiêu chí nhãn
- Cơ chế: Đối kháng dopamine D2 cùng nhiều thụ thể thần kinh khác
- Cảnh báo chính: Kéo dài QTc, xoắn đỉnh và đột tử; chỉ sử dụng rất hạn chế
- Tương tác: Chống chỉ định với thuốc ức chế CYP2D6 đáng kể hoặc thuốc kéo dài QT
- Lưu ý identity: Thioridazine base khác thioridazine hydrochloride
Hoạt chất Thioridazin là gì?
Thioridazin
INN Thioridazine
Danh pháp · định danh phân tử · tính chất vật lý · tính chất lý–hóa · độ ổn định · tiêu chuẩn dược điển
Danh pháp
Hệ thống tên gọi chuẩn của dược chất
| Tên hoạt chất | Thioridazin |
|---|---|
| Tên tiếng Anh / tên chung quốc tế (INN) | Thioridazine |
| Tên IUPAC | 10-[2-(1-methylpiperidin-2-yl)ethyl]-2-methylsulfanylphenothiazine |
| Tên hóa học khác | 10H-Phenothiazine, 10-[2-(1-methyl-2-piperidinyl)ethyl]-2-(methylthio)- | 2-Methylmercapto-10-(2-(N-methyl-2-piperidyl)ethyl)phenothiazine |
| Tên viết tắt | TDZ |
| Tên Latinh / tên dược điển | Thioridazinum |
| Tên USAN | thioridazine |
Tương tác thuốc của Thioridazin
| Tương tác | Mức độ | Cơ chế / ảnh hưởng | Khuyến nghị / xử trí | Theo dõi | Bằng chứng / nguồn |
|---|---|---|---|---|---|
|
Desipramine
Thuốc chống loạn thần có tác dụng an thần hoặc kháng cholinergic có thể cộng hợp độc tính với desipramine; một số thuốc còn ức chế CYP2D6. Kế thừa từ nhóm: | Mức 2: Tương tác cần thận trọng | Cơ chế: Tương tác dược lực học do cộng hợp an thần/kháng cholinergic; tương tác dược động học có thể xảy ra với các thuốc ức chế CYP2D6. Ảnh hưởng: Tăng nguy cơ lú lẫn, buồn ngủ, hạ huyết áp tư thế, té ngã, bí tiểu, táo bón và bất thường dẫn truyền tim. | Khuyến nghị: monitor_closely Xử trí: Chọn thuốc ít an thần/kháng cholinergic khi có thể; dùng liều thấp và xem xét rule specific cho từng thuốc. | Theo dõi ECG khi có nguy cơ, huyết áp tư thế, tri giác, té ngã, tiểu tiện và nhu động ruột. | Bằng chứng: high Nguồn: DailyMed | Desipramine Hydrochloride tablet | Warnings—General; Precautions—Drug Interactions | https://dailymed.nlm.nih.gov/dailymed/lookup.cfm?setid=6ab5e113-82ef-493d-a4e3-a2756608fa60 | Kiểm tra ngày 2026-08-04 |
|
Desipramine
Phenothiazine có thể làm tăng nồng độ desipramine và cộng hợp tác dụng an thần, kháng cholinergic và tim mạch. Kế thừa từ nhóm: | Mức 2: Tương tác cần thận trọng | Cơ chế: Tương tác PK do cạnh tranh/ức chế hệ enzym chuyển hóa; tương tác PD do cộng hợp an thần và kháng cholinergic. Ảnh hưởng: Nguy cơ lú lẫn, buồn ngủ, hạ huyết áp, bí tiểu, táo bón, nhịp tim nhanh và loạn nhịp tăng. | Khuyến nghị: monitor_closely Xử trí: Dùng liều thận trọng, cân nhắc lựa chọn ít kháng cholinergic hơn và chỉnh liều desipramine theo nồng độ/độc tính. | Theo dõi nồng độ desipramine, ECG, huyết áp tư thế, mức độ an thần, chức năng ruột và bí tiểu. | Bằng chứng: high Nguồn: DailyMed | Desipramine Hydrochloride tablet | Clinical Pharmacology—Metabolism; Precautions—Drug Interactions | https://dailymed.nlm.nih.gov/dailymed/lookup.cfm?setid=6ab5e113-82ef-493d-a4e3-a2756608fa60 | Kiểm tra ngày 2026-08-04 |
|
Chlordiazepoxide
Phenothiazine có thể tăng tác dụng trung ương của chlordiazepoxide, làm tăng an thần và suy giảm vận động. Kế thừa từ nhóm: | Mức 2: Tương tác cần thận trọng | Cơ chế: Tác dụng ức chế thần kinh trung ương cộng hợp; có thể kèm hạ huyết áp và tác dụng kháng cholinergic tùy thuốc. Ảnh hưởng: Buồn ngủ, lú lẫn, mất điều hòa, hạ huyết áp tư thế và té ngã. | Khuyến nghị: monitor_closely Xử trí: Dùng thận trọng, đặc biệt ở người cao tuổi; cân nhắc liều thấp hơn và tránh thêm chất an thần khác. | An thần, tri giác, huyết áp tư thế, dáng đi, té ngã và triệu chứng kháng cholinergic. | Bằng chứng: low Nguồn: DailyMed | Chlordiazepoxide Hydrochloride Capsules USP CIV | Precautions – psychotropic agents, MAO inhibitors and phenothiazines | https://www.dailymed.nlm.nih.gov/dailymed/fda/fdaDrugXsl.cfm?setid=74c4320d-c90d-436b-97da-07496ba88aed&type=display | Kiểm tra ngày 2026-08-04 |

