Sán lá gan lớn (Fascioliasis)

Bệnh sán lá gan lớn là nhiễm ký sinh trùng do Fasciola hepatica hoặc Fasciola gigantica, thường mắc sau khi ăn sống rau thủy sinh hoặc uống nước chứa nang ấu trùng. Sau khi vào cơ thể, ấu trùng xuyên qua thành ruột, di chuyển đến gan rồi có thể trưởng thành trong đường mật. Người bệnh có thể đau hạ sườn phải, sốt, mệt, rối loạn tiêu hóa, nổi mẩn và tăng bạch cầu ái toan; một số trường hợp gần như không có triệu chứng. Tổn thương gan do sán có thể bị nhầm với áp xe gan, u gan, viêm đường mật hoặc bệnh ký sinh trùng khác. Chẩn đoán cần kết hợp yếu tố phơi nhiễm, xét nghiệm máu, tìm trứng sán và chẩn đoán hình ảnh. Điều trị đúng thuốc và theo dõi sau điều trị thường giúp kiểm soát bệnh, đồng thời phòng tái nhiễm bằng ăn chín, uống sạch và tránh rau thủy sinh sống.

Chịu trách nhiệm chuyên môn: BS. Dung (BSCKI - Chuyên ngành Cơ xương khớp) Cập nhật lần cuối: 18/07/2026

Bệnh sán lá gan lớn là bệnh gì?

Sán lá gan lớn (Fascioliasis) là một bệnh do sán lá thuộc giống Fasciola gây ra, khác với sán lá gan nhỏ ký sinh chủ yếu trong đường mật sau khi người bệnh ăn cá nước ngọt sống. Với sán lá gan lớn, nguồn phơi nhiễm điển hình là rau thủy sinh hoặc nước có nang ấu trùng. Sau khi được nuốt, ấu trùng thoát nang ở ruột, xuyên qua thành ruột và phúc mạc để đến gan.

Tổng quan về Sán lá gan lớn (Fascioliasis)
Tổng quan về Sán lá gan lớn (Fascioliasis)

Giai đoạn di chuyển trong nhu mô gan có thể tạo các ổ viêm, hoại tử hoặc đường hầm nhỏ; về sau sán trưởng thành thường cư trú trong đường mật. Bệnh không truyền trực tiếp từ người bệnh sang người khác vì trứng phải phát triển qua môi trường nước và vật chủ trung gian là ốc trước khi trở thành dạng gây nhiễm. Thuật ngữ “sán lá gan” trong đời sống có thể chỉ cả sán lá gan lớn và sán lá gan nhỏ, vì vậy cần xác định đúng loài và đường phơi nhiễm để lựa chọn xét nghiệm và thuốc phù hợp.

Tên bệnh

Bệnh sán lá gan lớn

Tên tiếng Anh

Fascioliasis

Tên khác / tên đồng nghĩa

Sán lá gan; nhiễm Fasciola; bệnh do Fasciola hepatica hoặc Fasciola gigantica

Mã ICD-10

B66.3

Nhóm bệnh / chuyên khoa

Gan - Mật - Tụy; bệnh ký sinh trùng truyền qua thực phẩm

Cơ quan ảnh hưởng

Gan và đường mật là cơ quan chính; ấu trùng có thể lạc chỗ đến phúc mạc, phổi, mô dưới da, mắt hoặc hệ thần kinh nhưng hiếm gặp.

Tính chất bệnh

Bệnh nhiễm ký sinh trùng có thể trải qua giai đoạn cấp ở nhu mô gan và giai đoạn mạn ở đường mật; không lây trực tiếp giữa người với người.

Mức độ phổ biến

Bệnh lưu hành theo ổ tại nhiều vùng chăn nuôi gia súc và có ghi nhận tại Việt Nam; tần suất thực tế có thể bị đánh giá thấp vì triệu chứng không đặc hiệu.

Bệnh có lây không?

Không lây trực tiếp từ người sang người

Đường lây

Người mắc bệnh khi nuốt nang ấu trùng Fasciola bám trên rau thủy sinh hoặc có trong nước bị ô nhiễm; ăn gan động vật chỉ gây nhiễm thật sự khi có nang ấu trùng sống, không phải do trứng sán trong gan.

Tổng quan chuyên môn về Bệnh sán lá gan lớn

Nguyên nhân và yếu tố nguy cơ của Bệnh sán lá gan lớn

Triệu chứng và dấu hiệu của Bệnh sán lá gan lớn

Chẩn đoán Bệnh sán lá gan lớn

Điều trị Bệnh sán lá gan lớn

Biến chứng, tiên lượng và phòng ngừa

Chăm sóc và sinh hoạt khi mắc Bệnh sán lá gan lớn

Lưu ý cho các nhóm đối tượng đặc biệt

Câu hỏi thường gặp về Bệnh sán lá gan lớn

Thông tin trong bài viết chỉ nhằm mục đích cung cấp kiến thức tham khảo, không thay thế cho việc thăm khám, chẩn đoán hoặc điều trị của bác sĩ và nhân viên y tế có chuyên môn. Người đọc không nên tự ý dùng thuốc, thay đổi liều dùng hoặc trì hoãn việc đi khám dựa trên nội dung của bài viết. Khi có dấu hiệu nghiêm trọng hoặc tình trạng sức khỏe diễn biến xấu, hãy liên hệ cơ sở y tế hoặc gọi cấp cứu 115.

Đã có 1 lượt đọc bài viết này

Để lại một bình luận

Email của bạn sẽ không được hiển thị công khai. Các trường bắt buộc được đánh dấu *