Natri oxybat (sodium oxybate) là muối natri của gamma-hydroxybutyrate (GHB), một chất ức chế thần kinh trung ương và cũng là chất chuyển hóa nội sinh liên quan hệ GABA. Thuốc dùng đường uống để điều trị chứng mất trương lực cơ đột ngột (cataplexy) hoặc buồn ngủ ban ngày quá mức ở người bệnh ngủ rũ theo chỉ định sản phẩm. Cơ chế tạo lợi ích trong ngủ rũ chưa được xác định hoàn toàn; nhãn thuốc cho rằng tác dụng có thể liên quan đến hoạt hóa hệ GABA-B tại các neuron noradrenergic, dopaminergic và thalamocortical. WHO ATC xếp sodium oxybate vào N07XX04. Đây là thuốc có nguy cơ an toàn cao: ức chế thần kinh trung ương có thể gây giảm ý thức và ức chế hô hấp, còn lạm dụng GHB có thể dẫn đến co giật, hôn mê và tử vong. Không dùng cùng rượu hoặc thuốc ngủ an thần theo chống chỉ định của nhãn; nhiều thuốc ức chế thần kinh trung ương khác cũng làm tăng nguy cơ. Hàm lượng natri cao của một số chế phẩm cần được lưu ý ở bệnh tim, tăng huyết áp hoặc suy thận.
Nội dung chính
- Hoạt chất: Natri oxybat (sodium oxybate)
- Bản chất: Muối natri của gamma-hydroxybutyrate (GHB)
- Nhóm thuốc: Thuốc ức chế thần kinh trung ương
- Mã ATC: N07XX04
- Đường dùng: Uống
- Chỉ định chính: Cataplexy hoặc buồn ngủ ban ngày quá mức ở người bệnh ngủ rũ
- Cơ chế: Chưa hoàn toàn rõ; có thể liên quan tác động GABA-B
- Cảnh báo chính: Ức chế hô hấp, giảm ý thức; nguy cơ lạm dụng và sử dụng sai
- Chống chỉ định đáng chú ý: Dùng cùng rượu hoặc thuốc ngủ an thần theo nhãn
- Lưu ý: Một số chế phẩm có tải lượng natri cao, cần chú ý ở bệnh tim, tăng huyết áp hoặc suy thận
Hoạt chất Natri oxybat là gì?
Natri oxybat
INN Sodium oxybate
Danh pháp · định danh phân tử · tính chất vật lý · tính chất lý–hóa · độ ổn định · tiêu chuẩn dược điển
Danh pháp
Hệ thống tên gọi chuẩn của dược chất
| Tên hoạt chất | Natri oxybat |
|---|---|
| Tên tiếng Anh / tên chung quốc tế (INN) | Sodium oxybate |
| Tên IUPAC | sodium 4-hydroxybutanoate |
| Tên hóa học khác | Sodium 4-hydroxybutyrate |
| Tên viết tắt | SXB |
| Tên Latinh / tên dược điển | Natrii oxybas |
| Tên USAN | sodium oxybate |
Đối tượng đặc biệt
dc_lai_xe_van_hanh_may
Tương tác thuốc của Natri oxybat
| Tương tác | Mức độ | Cơ chế / ảnh hưởng | Khuyến nghị / xử trí | Theo dõi | Bằng chứng / nguồn |
|---|---|---|---|---|---|
|
Chlordiazepoxide
Chlordiazepoxide và sodium oxybate có thể làm tăng đáng kể ức chế hô hấp và an thần. | Mức 3: Cân nhắc nguy cơ/lợi ích | Cơ chế: Tác dụng ức chế thần kinh trung ương và hô hấp cộng hợp. Ảnh hưởng: An thần sâu, giảm tri giác, giảm thông khí và suy hô hấp. | Khuyến nghị: avoid_combination Xử trí: Tránh phối hợp; lựa chọn thuốc thay thế không cùng gánh nặng ức chế thần kinh trung ương. | Nếu đã phơi nhiễm: tri giác, nhịp thở, SpO2 và dấu hiệu giảm thông khí. | Bằng chứng: moderate Nguồn: emc/MHRA | Librium 10 mg Capsules SmPC | Section 4.5 Interaction with other medicinal products and other forms of interaction | https://www.medicines.org.uk/emc/product/1729/smpc | Kiểm tra ngày 2026-08-04 |

