Lithium

Lithium là nguyên tố kim loại kiềm; trong điều trị tâm thần, ion lithium được cung cấp chủ yếu dưới dạng các muối như lithium carbonate hoặc lithium citrate. Lithium là thuốc ổn định khí sắc nền tảng trong rối loạn lưỡng cực, được dùng điều trị các giai đoạn hưng cảm hoặc hỗn hợp và duy trì phòng tái phát ở những bệnh nhân phù hợp. Cơ chế tác dụng chưa được giải thích hoàn toàn nhưng liên quan đến điều biến truyền tín hiệu nội bào, chuyển hóa inositol, glycogen synthase kinase-3 và nhiều hệ dẫn truyền thần kinh. Lithium có khoảng điều trị hẹp, vì vậy nồng độ huyết thanh, chức năng thận, tuyến giáp, điện giải và tình trạng dịch cần được theo dõi định kỳ. Mất nước, giảm natri, suy thận hoặc phối hợp với một số thuốc như NSAID, ACEI/ARB và lợi tiểu có thể làm tăng nồng độ lithium và nguy cơ ngộ độc. Run, buồn nôn, lú lẫn, thất điều hoặc co giật có thể là dấu hiệu độc tính cần xử trí khẩn cấp.

✍️ Chịu trách nhiệm chuyên môn: DS. Tuấn (Dược sĩ lâm sàng)🕘 Rà soát chuyên môn lần cuối: 02/08/2026

Nội dung chính

  • Entity: Lithium; điều trị dùng ion lithium qua các muối như lithium carbonate/citrate
  • Nhóm thuốc: Ổn định khí sắc
  • Đường dùng: Uống qua các chế phẩm muối lithium
  • Chỉ định chính: Điều trị và duy trì rối loạn lưỡng cực ở bệnh nhân phù hợp
  • Cơ chế: Điều biến nhiều đường truyền tín hiệu nội bào và hệ monoamine; cơ chế đầy đủ chưa xác định
  • Cảnh báo chính: Khoảng điều trị hẹp, nguy cơ ngộ độc lithium
  • Theo dõi: Nồng độ lithium huyết thanh, chức năng thận, tuyến giáp, điện giải và tình trạng dịch
  • Tương tác: NSAID, ACEI/ARB và một số lợi tiểu có thể làm tăng nồng độ lithium

Hoạt chất Lithium là gì?

CHUYÊN LUẬN DƯỢC CHẤT

Lithium

Danh pháp · định danh phân tử · tính chất vật lý · tính chất lý–hóa · độ ổn định · tiêu chuẩn dược điển

Danh pháp

Hệ thống tên gọi chuẩn của dược chất

Tên hoạt chất

Lithium

Tên tiếng Anh / tên chung quốc tế (INN)

Lithium

Tên IUPAC

lithium

Đối tượng đặc biệt

Tương tác thuốc của Lithium

Tương tácMức độCơ chế / ảnh hưởngKhuyến nghị / xử tríTheo dõiBằng chứng / nguồn
Desipramine

Lithium phối hợp với desipramine có thể tăng nguy cơ hội chứng serotonin và độc tính thần kinh.

Mức 3: Cân nhắc nguy cơ/lợi ích
Cơ chế:

Tương tác dược lực học do cộng hợp tác động lên dẫn truyền serotonin và hệ thần kinh trung ương.

Ảnh hưởng:

Có thể xuất hiện run, kích động, lú lẫn, tăng phản xạ, clonus, sốt, co giật hoặc suy giảm ý thức.

Khuyến nghị:

monitor_closely

Xử trí:

Chỉ phối hợp khi có chỉ định rõ; dùng liều thận trọng và ngừng thuốc liên quan nếu xuất hiện hội chứng serotonin.

Theo dõi trạng thái tâm thần, run, phản xạ thần kinh, nhiệt độ, nồng độ lithium, creatinine/eGFR và điện giải.

Bằng chứng: high
Nguồn:

DailyMed | Desipramine Hydrochloride tablet | Contraindications; Warnings—Serotonin Syndrome; Precautions—Drug Interactions | https://dailymed.nlm.nih.gov/dailymed/lookup.cfm?setid=6ab5e113-82ef-493d-a4e3-a2756608fa60 | Kiểm tra ngày 2026-08-04

Chlorpromazine

Phối hợp lithium với chlorpromazine có thể gây độc thần kinh hoặc hội chứng não, đôi khi để lại tổn thương không hồi phục.

Mức 3: Cân nhắc nguy cơ/lợi ích
Cơ chế:

Dược lực học và có thể dược động học: phối hợp lithium–thuốc chống loạn thần liên quan lú lẫn, tăng trương lực, tăng phản xạ, triệu chứng ngoại tháp và biến đổi nồng độ lithium; cơ chế đầy đủ chưa rõ.

Ảnh hưởng:

Yếu, lừ đừ, sốt, run, lú lẫn, tăng trương lực, tăng phản xạ, triệu chứng ngoại tháp hoặc hội chứng giống NMS.

Khuyến nghị:

use_alternative

Xử trí:

Ưu tiên tránh hoặc chọn phương án thay thế. Nếu cần phối hợp, dùng thận trọng và ngừng ngay khi xuất hiện dấu hiệu độc thần kinh.

Khám thần kinh, nhiệt độ, ý thức, phản xạ, creatinin/eGFR, điện giải và nồng độ lithium huyết thanh.

Bằng chứng: high
Nguồn:

[DailyMed] | Chlorpromazine Hydrochloride Tablets, USP | Warnings/Precautions – CNS depressants, anticoagulants, phenytoin, propranolol, thiazides, metrizamide, lithium, alcohol, guanethidine | https://dailymed.nlm.nih.gov/dailymed/drugInfo.cfm?setid=5ae79c1e-f523-4358-9f8b-7382a03d59bc | Kiểm tra ngày 2026-08-01
[eMC SmPC] | Chlorpromazine 100mg Tablets | Mục 4.5 – Interactions | https://www.medicines.org.uk/emc/product/3476/smpc | Kiểm tra ngày 2026-08-01
[PubMed] | Rapid induction of extrapyramidal side effects with combined use of lithium and neuroleptics | Báo cáo độc tính khi phối hợp | https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/4044883/ | Kiểm tra ngày 2026-08-01

Lưu ý: Nội dung chỉ nhằm mục đích cung cấp thông tin tham khảo về hoạt chất/dược chất, không thay thế chẩn đoán hoặc chỉ định điều trị của bác sĩ. Người bệnh không tự ý dùng, ngừng thuốc hoặc thay đổi liều khi chưa có hướng dẫn từ nhân viên y tế.
Đã có 0 lượt đọc bài viết này

Để lại một bình luận

Email của bạn sẽ không được hiển thị công khai. Các trường bắt buộc được đánh dấu *