Cisplatin là thuốc chống ung thư chứa platin, thuộc nhóm hợp chất platin dùng trong hóa trị. Sau khi đi vào tế bào, cisplatin tạo các phức hợp liên kết với DNA, chủ yếu gây liên kết chéo trong và giữa các sợi DNA, từ đó cản trở sao chép và phiên mã, dẫn đến tổn thương và chết tế bào. Thuốc được sử dụng đường tĩnh mạch trong các phác đồ điều trị ung thư; nhãn thuốc Hoa Kỳ ghi nhận các chỉ định kinh điển gồm ung thư tinh hoàn, buồng trứng và bàng quang tiến triển.
Độc tính quan trọng nhất của cisplatin là độc tính thận có tính tích lũy, vì vậy cần bù dịch thích hợp và theo dõi chức năng thận cùng điện giải. Thuốc còn có thể gây buồn nôn/nôn nặng, độc tính tai, bệnh lý thần kinh ngoại biên và ức chế tủy xương. Cisplatin phải được sử dụng trong môi trường có kinh nghiệm về hóa trị và theo dõi độc tính.
Nội dung chính
- Hoạt chất: Cisplatin
- Nhóm thuốc: Hợp chất platin chống ung thư
- Mã ATC: L01XA01
- Đường dùng: Truyền/tĩnh mạch
- Chỉ định chính: Điều trị một số ung thư, trong đó nhãn Hoa Kỳ ghi nhận ung thư tinh hoàn, buồng trứng và bàng quang tiến triển
- Cơ chế: Tạo phức hợp và liên kết chéo DNA, cản trở sao chép/phiên mã và gây chết tế bào
- Cảnh báo chính: Độc tính thận tích lũy; cần bù dịch và theo dõi chức năng thận, điện giải
- Lưu ý: Có thể gây độc tai, bệnh lý thần kinh ngoại biên, buồn nôn/nôn nặng và ức chế tủy xương
Hoạt chất Cisplatin là gì?
Cisplatin
Danh pháp · định danh phân tử · tính chất vật lý · tính chất lý–hóa · độ ổn định · tiêu chuẩn dược điển
Danh pháp
Hệ thống tên gọi chuẩn của dược chất
| Tên hoạt chất | Cisplatin |
|---|---|
| Tên tiếng Anh / tên chung quốc tế (INN) | Cisplatin |
| Tên IUPAC | cis-diamminedichloroplatinum(II) |
| Tên viết tắt | CDDP | DDP |
| Tên Latinh / tên dược điển | Cisplatinum |
| Tên USAN | cisplatin |
Đối tượng đặc biệt
dc_lai_xe_van_hanh_may
Tương tác thuốc của Cisplatin
| Tương tác | Mức độ | Cơ chế / ảnh hưởng | Khuyến nghị / xử trí | Theo dõi | Bằng chứng / nguồn |
|---|---|---|---|---|---|
|
Rituximab
Phối hợp rituximab với cisplatin đã được ghi nhận liên quan đến độc tính thận nặng, kể cả tử vong, ở bệnh nhân lymphoma không Hodgkin. | Mức 3: Cân nhắc nguy cơ/lợi ích | Cơ chế: Cơ chế chính xác chưa được xác định đầy đủ. Đây là độc tính thận liên quan đến phối hợp; rituximab không phải thuốc chuyển hóa qua CYP theo cơ chế tương tác dược động học điển hình. Ảnh hưởng: Có thể xảy ra độc tính thận cấp hoặc suy thận, biểu hiện bằng tăng creatinin huyết thanh, thiểu niệu và rối loạn dịch–điện giải. | Khuyến nghị: monitor_closely Xử trí: Phối hợp cisplatin–rituximab không phải phác đồ được phê duyệt trong nhãn RUXIENCE. Nếu phải dùng theo chỉ định chuyên khoa, theo dõi sát chức năng thận và ngừng rituximab khi creatinin tăng hoặc xuất hiện thiểu niệu theo thông tin kê đơn. | Creatinin huyết thanh, lượng nước tiểu, cân bằng dịch, điện giải và dấu hiệu lâm sàng của suy thận. | Bằng chứng: high Nguồn: DailyMed/FDA | RUXIENCE Full Prescribing Information | Sections 5.8 and 7: severe, including fatal, renal toxicity with concomitant cisplatin | https://dailymed.nlm.nih.gov/dailymed/drugInfo.cfm?setid=f941fc61-f7a3-4e4a-ab7c-87c1667fa05b | Kiểm tra ngày 2026-08-01 |

