Artenimol, còn gọi là dihydroartemisinin, là dẫn xuất artemisinin có tác dụng chống sốt rét nhanh và là chất chuyển hóa có hoạt tính của một số dẫn xuất artemisinin khác. WHO ghi nhận artenimol với mã ATC P01BE05 khi xét hoạt chất đơn; trong thực hành, chất này còn là thành phần của phối hợp artenimol–piperaquine, có mã ATC riêng P01BF05 cho phối hợp. Ở hồng cầu nhiễm ký sinh trùng, cầu endoperoxide của artenimol được xem là thiết yếu cho hoạt tính và tạo tổn thương do các trung gian tự do đối với nhiều hệ thống của Plasmodium. Phối hợp artenimol–piperaquine được EMA cấp phép điều trị sốt rét Plasmodium falciparum không biến chứng ở người lớn và trẻ đáp ứng tiêu chí của sản phẩm. Artenimol không đồng nghĩa với artemisinin, artemether, artesunate hay artemotil dù có quan hệ chuyển hóa. Việc sử dụng thuốc chống sốt rét phải theo hướng dẫn chính thức và tránh dùng dẫn xuất artemisinin đơn trị liệu không phù hợp vì nguy cơ thúc đẩy kháng thuốc.
Nội dung chính
- Hoạt chất: Artenimol
- Nhóm thuốc: Dẫn xuất artemisinin chống sốt rét
- Mã ATC: P01BE05 cho artenimol đơn
- Vai trò: Thành phần của phối hợp artenimol–piperaquine điều trị sốt rét P. falciparum không biến chứng
- Cơ chế: Cầu endoperoxide tạo tổn thương do trung gian tự do trong hồng cầu nhiễm ký sinh trùng
- Quan hệ dược chất: Là chất chuyển hóa có hoạt tính của một số dẫn xuất artemisinin
- Lưu ý: Phối hợp artenimol–piperaquine có mã P01BF05, không phải mã của artenimol đơn
- Lưu ý identity: Artenimol còn gọi dihydroartemisinin; không đồng nghĩa với artemisinin, artemether, artesunate hoặc artemotil
Hoạt chất Artenimol là gì?
Artenimol
Danh pháp · định danh phân tử · tính chất vật lý · tính chất lý–hóa · độ ổn định · tiêu chuẩn dược điển
Danh pháp
Hệ thống tên gọi chuẩn của dược chất
| Tên hoạt chất | Artenimol |
|---|---|
| Tên tiếng Anh / tên chung quốc tế (INN) | Artenimol |
| Tên IUPAC | (1R,4S,5R,8S,9R,10S,12R,13R)-1,5,9-trimethyl-11,14,15,16-tetraoxatetracyclo[10.3.1.0^{4,13}.0^{8,13}]hexadecan-10-ol |
| Tên hóa học khác | (3R,5aS,6R,8aS,9R,10S,12R,12aR)-3,6,9-trimethyldecahydro-3,12-epoxy-12H-pyrano[4,3-j]-1,2-benzodioxepin-10-ol | 3,12-Epoxy-12H-pyrano[4,3-j]-1,2-benzodioxepin-10-ol, decahydro-3,6,9-trimethyl-, (3R,5aS,6R,8aS,9R,10S,12R,12aR)- |
| Tên khác / tên đồng nghĩa | Dihydroartemisinin | Dihydroartemisinine | Dihydroqinghaosu | Dihydroquinghaosu |
| Tên viết tắt | DHA |
| Tên Latinh / tên dược điển | Artenimolum |
| Tên USAN | artenimol |

