4-hydroxybutyric acid, còn gọi gamma-hydroxybutyric acid (GHB) hoặc 4-hydroxybutanoic acid, là một hydroxy acid mạch ngắn có mặt nội sinh với lượng nhỏ trong cơ thể và có hoạt tính trên hệ thần kinh trung ương. Ở mức phơi nhiễm dược lý, GHB gây ức chế thần kinh trung ương; tác dụng liên quan đến hệ GHB và, ở nồng độ cao hơn, tín hiệu GABA-B. Cần phân biệt acid tự do này với sodium oxybate, là muối natri của GHB được dùng trong một số chỉ định về chứng ngủ rũ. Vì vậy, chỉ định và mã ATC của sodium oxybate không nên tự động gán cho 4-hydroxybutyric acid dạng acid tự do. Phơi nhiễm quá mức GHB có thể gây ngủ sâu, giảm ý thức, ức chế hô hấp, hôn mê và tử vong, đặc biệt khi phối hợp với rượu hoặc các chất ức chế thần kinh trung ương khác; chất này cũng có nguy cơ lạm dụng và lệ thuộc.
Nội dung chính
- Entity: 4-hydroxybutyric acid = gamma-hydroxybutyric acid (GHB), dạng acid tự do.
- Bản chất: Hydroxy acid nội sinh có hoạt tính thần kinh trung ương.
- Cơ chế: Tác động lên hệ GHB và, ở phơi nhiễm cao hơn, tín hiệu GABA-B; gây ức chế thần kinh trung ương.
- Vai trò dược học: Sodium oxybate, muối natri của GHB, có chỉ định điều trị chứng ngủ rũ; không đồng nhất với acid tự do.
- Lưu ý ATC: WHO mã hóa sodium oxybate ở N07XX04 và N01AX11; không tự gán các mã này cho 4-hydroxybutyric acid.
- Cảnh báo chính: Quá liều có thể gây ngủ sâu, giảm ý thức, ức chế hô hấp, hôn mê và tử vong.
- Tương tác: Rượu và các chất ức chế thần kinh trung ương khác có thể làm tăng độc tính.
- Lưu ý identity: Không thay title bằng sodium oxybate hoặc 4-hydroxybutyrate.
Hoạt chất 4-Hydroxybutyric acid là gì?
4-Hydroxybutyric acid
Danh pháp · định danh phân tử · tính chất vật lý · tính chất lý–hóa · độ ổn định · tiêu chuẩn dược điển
Danh pháp
Hệ thống tên gọi chuẩn của dược chất
| Tên hoạt chất | 4-Hydroxybutyric acid |
|---|---|
| Tên tiếng Anh / tên chung quốc tế (INN) | 4-Hydroxybutyric acid |
| Tên IUPAC | 4-hydroxybutanoic acid |
| Tên hóa học khác | gamma-Hydroxybutyric acid |
| Tên viết tắt | GHB |

