4-dimethylaminophenol (4-DMAP) là một aminophenol có vai trò chất giải độc cyanide trong một số hệ thống điều trị và được WHO ATC/DDD xếp vào V03AB27 – nhóm antidotes. Cơ chế giải độc đặc trưng là oxy hóa hemoglobin để tạo methemoglobin nhanh; methemoglobin có thể gắn cyanide, qua đó làm giảm lượng cyanide tự do tác động lên cytochrome oxidase. Tuy nhiên chính cơ chế này cũng tạo nguy cơ độc tính đáng kể vì methemoglobinemia làm giảm khả năng vận chuyển oxy, và 4-DMAP còn có thể làm thay đổi chức năng hemoglobin. Các tổng quan về xử trí ngộ độc cyanide hiện đại ghi nhận độc tính của các chất tạo methemoglobin và thường ưu tiên hydroxocobalamin trong nhiều bối cảnh khi sẵn có. Vì vậy, 4-DMAP không phù hợp để tự sử dụng hay dùng kinh nghiệm ngoài môi trường cấp cứu độc chất có giám sát. Nội dung nên nhấn mạnh vai trò antidote chuyên biệt, lợi ích phụ thuộc tình huống và nguy cơ methemoglobinemia.
Nội dung chính
- Hoạt chất: 4-dimethylaminophenol (4-DMAP)
- Nhóm thuốc: Thuốc giải độc cyanide
- Mã ATC: V03AB27
- Cơ chế: Tạo methemoglobin nhanh để tăng khả năng gắn giữ cyanide
- Vai trò: Antidote chuyên biệt trong ngộ độc cyanide
- Cảnh báo chính: Có thể gây methemoglobinemia và làm giảm khả năng vận chuyển oxy
- Lưu ý thực hành: Không phù hợp tự sử dụng; cần môi trường cấp cứu độc chất và theo dõi chặt
- Lưu ý: Hydroxocobalamin thường được ưu tiên hơn trong nhiều hướng tiếp cận hiện đại do hồ sơ an toàn
Hoạt chất 4-Dimethylaminophenol là gì?
4-Dimethylaminophenol
Danh pháp · định danh phân tử · tính chất vật lý · tính chất lý–hóa · độ ổn định · tiêu chuẩn dược điển
Danh pháp
Hệ thống tên gọi chuẩn của dược chất
| Tên hoạt chất | 4-Dimethylaminophenol |
|---|---|
| Tên tiếng Anh / tên chung quốc tế (INN) | 4-Dimethylaminophenol |
| Tên IUPAC | 4-(dimethylamino)phenol |
| Tên hóa học khác | p-Dimethylaminophenol |
| Tên viết tắt | 4-DMAP |
| Tên Latinh / tên dược điển | 4-Dimethylaminophenolum |

