Imiquimod

Imiquimod là thuốc điều hòa đáp ứng miễn dịch dùng ngoài da, thường được bào chế dưới dạng kem 5%, 3,75% hoặc 2,5%. Hoạt chất là chất chủ vận thụ thể Toll-like 7, kích hoạt tế bào miễn dịch và làm tăng các dấu ấn cytokine tại vùng điều trị. Imiquimod không có hoạt tính kháng virus trực tiếp trong nuôi cấy tế bào. Tùy nồng độ và nhãn quản lý, thuốc được sử dụng cho dày sừng ánh sáng ở mặt hoặc da đầu hói, ung thư biểu mô tế bào đáy nông và mụn cóc sinh dục hoặc quanh hậu môn bên ngoài. Lịch bôi khác nhau đáng kể giữa các chỉ định và sản phẩm. Phản ứng đỏ, ngứa, bỏng rát, bong vảy, đóng mày hoặc trợt da tại vị trí bôi là thường gặp và có thể phản ánh đáp ứng miễn dịch tại chỗ. Imiquimod là thuốc kê đơn; tổn thương nghi ngờ ung thư phải được bác sĩ chẩn đoán, theo dõi và đánh giá lại sau điều trị.

✍️ Chịu trách nhiệm chuyên môn: DS. Tuấn (Dược sĩ lâm sàng)🕘 Rà soát chuyên môn lần cuối: 10/07/2026

Nội dung chính

  • Imiquimod là chất điều hòa đáp ứng miễn dịch và là chất chủ vận TLR7.
  • Mã ATC của hoạt chất là D06BB10.
  • Kem 5% được dùng cho dày sừng ánh sáng, ung thư biểu mô tế bào đáy nông và mụn cóc sinh dục ngoài theo từng nhãn.
  • Kem 3,75% được dùng cho dày sừng ánh sáng; tại Hoa Kỳ còn được ghi nhãn cho mụn cóc sinh dục ngoài từ 12 tuổi.
  • Lịch bôi thay đổi theo nồng độ, bệnh điều trị và quốc gia; không được tự đổi giữa kem 3,75% và 5%.
  • Phản ứng viêm tại chỗ như đỏ, phù, trợt, đóng vảy, ngứa và bỏng rát rất thường gặp.
  • Triệu chứng giống cúm như sốt, mệt mỏi, buồn nôn, đau cơ và rét run có thể xuất hiện.
  • Thuốc không bảo đảm loại bỏ HPV, không ngăn hoàn toàn lây truyền và có thể làm giảm độ bền của bao cao su hoặc màng ngăn âm đạo.

Hoạt chất Imiquimod là gì?

Imiquimod là thuốc bôi kích hoạt đáp ứng miễn dịch tại vùng da điều trị. Thuốc không phá hủy mô bằng cơ chế ăn mòn trực tiếp và không phải là thuốc kháng virus tác động trực tiếp lên HPV.

CHUYÊN LUẬN DƯỢC CHẤT

Imiquimod

CAS 99011-02-6 Công thức C14H16N4

Danh pháp · định danh phân tử · tính chất vật lý · tính chất lý–hóa · độ ổn định · tiêu chuẩn dược điển

Danh pháp

Hệ thống tên gọi chuẩn của dược chất

Tên hoạt chất

Imiquimod

Tên tiếng Anh / tên chung quốc tế (INN)

Imiquimod

Tên IUPAC

1-(2-methylpropyl)imidazo[4,5-c]quinolin-4-amine

Tên khác / tên đồng nghĩa

1-(2-methylpropyl)-1H-imidazo[4,5-c]quinolin-4-amine; 1-isobutyl-1H-imidazo[4,5-c]quinolin-4-amine; R-837; S-26308; PubChem CID 57469.

Tên viết tắt

IMQ

Tên Latinh / tên dược điển

Imiquimodum

Tên USAN

imiquimod

Định danh & cấu trúc phân tử

Mã định danh và biểu diễn cấu trúc phân tử

Số đăng ký CAS

99011-02-6

UNII

P1QW714R7M

PubChem CID

57469

RxNorm CUI

5980

Công thức phân tử

C14H16N4

Dược động học của Imiquimod

Imiquimod hấp thu toàn thân rất ít sau khi bôi đúng hướng dẫn. Mức phơi nhiễm tăng khi điều trị diện tích lớn, sử dụng lượng kem nhiều hoặc bôi hằng ngày. Phần thuốc được hấp thu được thải qua cả nước tiểu và phân. Thuốc có thể lưu lại trong da, khiến thời gian bán thải biểu kiến sau bôi dài hơn đáng kể so với đường tiêm dưới da.

Giai đoạn I: Hấp thu

Mức hấp thu qua da nhìn chung thấp nhưng phụ thuộc vùng và diện tích bôi:

  • Sau dùng kem 5% kéo dài, nồng độ đỉnh trung bình khoảng 0,1 ng/mL khi bôi một gói lên mặt và khoảng 0,2 ng/mL khi bôi hai gói lên da đầu.
  • Với kem 3,75% bôi hằng ngày cho dày sừng ánh sáng, nồng độ đỉnh trung bình khoảng 0,323 ng/mL và thời gian đạt đỉnh trung vị khoảng chín giờ.
  • Với kem 3,75% cho mụn cóc sinh dục ngoài, nồng độ đỉnh trung bình khoảng 0,488 ng/mL và thời gian đạt đỉnh khoảng 12 giờ.
Các thông số hấp thu và phơi nhiễm
F · Sinh khả dụng

Sinh khả dụng tuyệt đối sau bôi ngoài da chưa được xác định. Dữ liệu phóng xạ cho thấy dưới 0,9% liều bôi đơn được hấp thu qua da người.

Giai đoạn II: Phân bố

Do mức hấp thu toàn thân thấp, các thông số như thể tích phân bố và tỷ lệ liên kết protein huyết tương sau bôi ngoài da chưa được xác lập đầy đủ. Imiquimod có biểu hiện lưu giữ kéo dài tại da sau khi bôi.

Giai đoạn III: Chuyển hóa

Dữ liệu mô tả chi tiết các enzym và con đường chuyển hóa Imiquimod sau khi bôi ngoài da ở người. Thuốc và các chất chuyển hóa được phát hiện trong lượng nhỏ bài tiết qua nước tiểu.

Giai đoạn IV: Thải trừ

Lượng nhỏ Imiquimod được hấp thu được thải qua cả nước tiểu và phân, với tỷ lệ trung bình khoảng 3:1 trong nghiên cứu dùng thuốc đánh dấu phóng xạ. Tỷ lệ thu hồi qua nước tiểu sau bôi kéo dài thường dưới 1% liều đã sử dụng.

Các thông số và đường thải trừ
t½ · Thời gian bán thải

Với kem 3,75% dùng hằng ngày, thời gian bán thải trong huyết tương được ghi nhận khoảng 29,3 giờ ở người điều trị dày sừng ánh sáng và khoảng 24,1 giờ ở người điều trị mụn cóc sinh dục ngoài. Kem 5% có thời gian bán thải biểu kiến sau bôi khoảng 10 lần giá trị hai giờ được ghi nhận sau tiêm dưới da, gợi ý thuốc lưu lại kéo dài trong da.

CL · Độ thanh thải toàn phần

Giá trị độ thanh thải toàn thân sau bôi ngoài da.

Yếu tố ảnh hưởng đến dược động học
  • Diện tích bề mặt được điều trị.
  • Lượng kem và số gói sử dụng mỗi lần.
  • Tần suất bôi và thời gian điều trị.
  • Tình trạng hàng rào da, da bị trợt hoặc tổn thương.
  • Tuổi nhỏ; trẻ 2–5 tuổi có thể có nồng độ đỉnh cao hơn người lớn khi bôi trên diện tích da lớn.
  • Băng kín vùng điều trị có thể làm tăng phản ứng tại chỗ và không được khuyến cáo.
  • Dùng liều cao không làm mức phơi nhiễm tăng hoàn toàn theo tỷ lệ tuyến tính.

Thông số dược động học cần được đọc cùng đường dùng, liều, dạng bào chế, quần thể và nguồn dữ liệu. Hàng chưa có dữ liệu sẽ tự động được ẩn.

Dược lý và cơ chế của Imiquimod

Imiquimod được xếp vào nhóm thuốc điều hòa đáp ứng miễn dịch. Theo hệ thống ATC, thuốc có mã D06BB10 trong nhóm thuốc hóa trị liệu dùng ngoài da. Về cơ chế phân tử, Imiquimod là chất chủ vận thụ thể Toll-like 7 trên các tế bào miễn dịch.

Phần III: Cơ chế tác dụng

Imiquimod hoạt hóa Toll-like receptor 7, kích thích tế bào miễn dịch và làm tăng biểu hiện của interferon alfa cùng các cytokine khác. Tại tổn thương, thuốc có thể thúc đẩy sự xâm nhập của tế bào lympho, tế bào tua và đại thực bào. Imiquimod không có hoạt tính kháng virus trực tiếp trong nuôi cấy tế bào; cơ chế lâm sàng đầy đủ đối với dày sừng ánh sáng và ung thư biểu mô tế bào đáy nông chưa được xác định hoàn toàn.

Phần IV: Dược lực học và đáp ứng

Bôi Imiquimod làm tăng các dấu ấn tế bào miễn dịch và cytokine tại vùng điều trị. Đối với mụn cóc sinh dục, các nghiên cứu ghi nhận tăng RNA thông tin mã hóa interferon alfa tại tổn thương và giảm HPV DNA sau điều trị; ý nghĩa lâm sàng đầy đủ của từng dấu ấn vẫn chưa được xác định. Phản ứng đỏ, phù, trợt hoặc đóng mày tại chỗ được xem là liên quan đến tác dụng kích thích miễn dịch của thuốc.

Ki, Kd, IC50, EC50 và ED50 chỉ có ý nghĩa khi đi kèm đúng đích, loài, assay, đơn vị và nguồn. Field chưa có dữ liệu sẽ tự động được ẩn.

Chỉ định của Imiquimod

Liều dùng và cách sử dụng

Cảnh báo và lưu ý về Imiquimod

Đối tượng đặc biệt

Tương tác thuốc của Imiquimod

Chưa có nghiên cứu tương tác thuốc chuyên biệt, bao gồm nghiên cứu với thuốc ức chế miễn dịch. Tương tác toàn thân được dự đoán là hạn chế do mức hấp thu qua da thấp. Tuy nhiên, do Imiquimod kích thích miễn dịch, cần thận trọng khi sử dụng ở người đang dùng corticosteroid toàn thân, thuốc chống thải ghép hoặc thuốc ức chế miễn dịch khác. Không nên bôi đồng thời các thuốc ngoài da khác lên cùng vùng khi chưa có hướng dẫn chuyên môn.

Thắc mắc về hoạt chất Imiquimod

Lưu ý: Nội dung chỉ nhằm mục đích cung cấp thông tin tham khảo về hoạt chất/dược chất, không thay thế chẩn đoán hoặc chỉ định điều trị của bác sĩ. Người bệnh không tự ý dùng, ngừng thuốc hoặc thay đổi liều khi chưa có hướng dẫn từ nhân viên y tế.
Đã có 0 lượt đọc bài viết này

Để lại một bình luận

Email của bạn sẽ không được hiển thị công khai. Các trường bắt buộc được đánh dấu *