etretinate

Etretinate là retinoid đường uống thuộc nhóm thuốc chống vảy nến hệ thống, WHO ATC phân loại ở mã D05BB01. Hoạt chất từng được sử dụng cho vảy nến nặng và rối loạn sừng hóa, nhưng đã được thay thế ở nhiều quốc gia bởi acitretin do etretinate rất ưa lipid, tích lũy trong mô mỡ và thải trừ kéo dài. Etretinate được chuyển hóa thành acitretin, chất chuyển hóa có hoạt tính; tuy nhiên hai entity không phải cùng một dược chất. Cơ chế retinoid liên quan điều hòa phiên mã qua thụ thể retinoic acid và thay đổi tăng sinh, biệt hóa keratinocyte, dù cơ chế đầy đủ trong vảy nến chưa được giải thích hoàn toàn. Nguy cơ chính là gây quái thai nghiêm trọng, kéo dài sau ngừng thuốc do tồn lưu etretinate; tài liệu ghi nhận thời gian bán thải cuối khoảng 100–120 ngày. Ngoài ra có thể gặp độc tính da-niêm mạc, rối loạn lipid và bất thường gan. Etretinate không nên bị nhầm với acitretin dù có quan hệ chuyển hóa chặt chẽ.

✍️ Chịu trách nhiệm chuyên môn: DS. Tuấn (Dược sĩ lâm sàng)

Nội dung chính

  • Hoạt chất: Etretinate
  • Nhóm thuốc: Retinoid thơm dùng toàn thân trong bệnh da
  • Mã ATC: D05BB01
  • Vai trò: Từng được dùng cho vảy nến nặng và các rối loạn sừng hóa; đã được thay thế ở nhiều nơi bởi acitretin
  • Cơ chế: Retinoid điều hòa biểu hiện gene và quá trình tăng sinh/biệt hóa keratinocyte; cơ chế đầy đủ trong vảy nến chưa hoàn toàn rõ
  • Quan hệ dược chất: Etretinate được chuyển hóa thành acitretin có hoạt tính, nhưng hai entity không đồng nhất
  • Cảnh báo chính: Gây quái thai nghiêm trọng và tồn lưu rất lâu do tính ưa lipid; nguy cơ kéo dài sau khi ngừng thuốc
  • Theo dõi: Cần lưu ý độc tính gan, rối loạn lipid và các tác dụng niêm mạc-da
  • Lưu ý identity: Etretinate ≠ acitretin; etretinate có dược động học thải trừ kéo dài hơn nhiều

Hoạt chất Etretinate là gì?

CHUYÊN LUẬN DƯỢC CHẤT

Etretinate

Danh pháp · định danh phân tử · tính chất vật lý · tính chất lý–hóa · độ ổn định · tiêu chuẩn dược điển

Danh pháp

Hệ thống tên gọi chuẩn của dược chất

Tên hoạt chất

Etretinate

Tên tiếng Anh / tên chung quốc tế (INN)

Etretinate

Tên IUPAC

ethyl (2E,4E,6E,8E)-9-(4-methoxy-2,3,6-trimethylphenyl)-3,7-dimethylnona-2,4,6,8-tetraenoate

Tên khác / tên đồng nghĩa

Ro 10-9359

Tên Latinh / tên dược điển

Etretinatum

Tên USAN

etretinate

Lưu ý: Nội dung chỉ nhằm mục đích cung cấp thông tin tham khảo về hoạt chất/dược chất, không thay thế chẩn đoán hoặc chỉ định điều trị của bác sĩ. Người bệnh không tự ý dùng, ngừng thuốc hoặc thay đổi liều khi chưa có hướng dẫn từ nhân viên y tế.
Đã có 0 lượt đọc bài viết này

Để lại một bình luận

Email của bạn sẽ không được hiển thị công khai. Các trường bắt buộc được đánh dấu *