Diphenoxylate là một opioid tổng hợp thuộc nhóm dẫn xuất piperidine, có tác dụng chống tiêu chảy bằng cách làm giảm nhu động ruột. Thuốc tác động lên các thụ thể opioid ở đường tiêu hóa, kéo dài thời gian vận chuyển và tăng hấp thu nước, từ đó giảm số lần đi ngoài. Diphenoxylate được chuyển hóa thành difenoxin, một chất chuyển hóa vẫn có hoạt tính dược lý. Trong thực hành, diphenoxylate thường được dùng dưới dạng diphenoxylate hydrochloride và phối hợp với một lượng atropine nhỏ nhằm hạn chế lạm dụng; vì vậy cần tách rõ active moiety với dạng muối và chế phẩm phối hợp. WHO xếp diphenoxylate vào nhóm antipropulsives, mã A07DA01. Ở liều cao hoặc khi dùng sai, thuốc có thể gây tác dụng opioid trung ương, gồm an thần và ức chế hô hấp, đồng thời có nguy cơ lệ thuộc/lạm dụng. Thuốc giảm nhu động cần thận trọng trong tiêu chảy nhiễm khuẩn xâm lấn hoặc viêm đại tràng nặng, khi giữ lại độc tố có thể làm bệnh xấu đi.
Nội dung chính
- Hoạt chất: Diphenoxylate
- Nhóm thuốc: Opioid chống tiêu chảy, thuốc giảm nhu động ruột
- Mã ATC: A07DA01
- Cơ chế: Hoạt hóa thụ thể opioid ở ruột, làm chậm vận chuyển đường tiêu hóa
- Chuyển hóa: Tạo difenoxin, chất chuyển hóa còn hoạt tính
- Dạng thường gặp: Dùng dưới dạng diphenoxylate hydrochloride, thường phối hợp atropine
- Cảnh báo chính: Liều cao có thể gây tác dụng opioid trung ương và ức chế hô hấp
- Lưu ý: Thận trọng khi giảm nhu động ruột có thể làm nặng tiêu chảy nhiễm khuẩn hoặc viêm đại tràng
- Lưu ý identity: Diphenoxylate là active moiety, không đồng nhất với diphenoxylate hydrochloride hoặc phối hợp diphenoxylate–atropine
Hoạt chất Diphenoxylate là gì?
Diphenoxylate
Danh pháp · định danh phân tử · tính chất vật lý · tính chất lý–hóa · độ ổn định · tiêu chuẩn dược điển
Danh pháp
Hệ thống tên gọi chuẩn của dược chất
| Tên hoạt chất | Diphenoxylate |
|---|---|
| Tên tiếng Anh / tên chung quốc tế (INN) | Diphenoxylate |
| Tên IUPAC | ethyl 1-(3-cyano-3,3-diphenylpropyl)-4-phenylpiperidine-4-carboxylate |
| Tên hóa học khác | Ethyl 1-(3-cyano-3,3-diphenylpropyl)-4-phenylisonipecotate |
| Tên Latinh / tên dược điển | Diphenoxylatum |

