Cytarabine là thuốc chống ung thư thuộc nhóm antimetabolite tương tự nucleoside pyrimidine, thường còn được gọi là cytosine arabinoside hoặc ara-C. Thuốc tác động chủ yếu ở pha S của chu kỳ tế bào; cơ chế chưa được giải thích hoàn toàn nhưng chất chuyển hóa phosphoryl hóa nội bào của cytarabine làm gián đoạn tổng hợp DNA, trong đó ức chế DNA polymerase là một cơ chế quan trọng. Cytarabine là thành phần nền tảng trong điều trị các bệnh bạch cầu cấp, đặc biệt bệnh bạch cầu tủy cấp, và cũng được dùng trong một số phác đồ cho bệnh bạch cầu lymphoblastic cấp hoặc giai đoạn blast của CML. Một số chế phẩm không chất bảo quản có thể dùng đường nội tủy trong bệnh bạch cầu màng não. Độc tính giới hạn liều nổi bật là ức chế tủy xương; ở liều cao có thể gặp độc tính thần kinh trung ương, tiểu não, giác mạc, tiêu hóa và phổi nghiêm trọng. Mã ATC của cytarabine là L01BC01.
Nội dung chính
- Hoạt chất: Cytarabine (cytosine arabinoside, ara-C)
- Nhóm thuốc: Antimetabolite tương tự nucleoside pyrimidine
- Mã ATC: L01BC01
- Cơ chế: Tác động pha S, làm gián đoạn tổng hợp DNA; ức chế DNA polymerase là cơ chế quan trọng
- Chỉ định chính: Chủ yếu trong điều trị bệnh bạch cầu cấp, đặc biệt AML
- Đường dùng: Có các chế phẩm tiêm; dạng không chất bảo quản có thể dùng nội tủy trong chỉ định phù hợp
- Cảnh báo chính: Ức chế tủy xương có thể gây nhiễm trùng và xuất huyết nghiêm trọng
- Lưu ý: Liều cao làm tăng nguy cơ độc tính thần kinh trung ương/tiểu não và các độc tính cơ quan khác
Hoạt chất Cytarabine là gì?
Cytarabine
Danh pháp · định danh phân tử · tính chất vật lý · tính chất lý–hóa · độ ổn định · tiêu chuẩn dược điển
Danh pháp
Hệ thống tên gọi chuẩn của dược chất
| Tên hoạt chất | Cytarabine |
|---|---|
| Tên tiếng Anh / tên chung quốc tế (INN) | Cytarabine |
| Tên IUPAC | 4-amino-1-[(2R,3S,4S,5R)-3,4-dihydroxy-5-(hydroxymethyl)oxolan-2-yl]pyrimidin-2-one |
| Tên hóa học khác | Cytosine arabinoside | Arabinofuranosylcytosine |
| Tên khác / tên đồng nghĩa | U-19920 |
| Tên viết tắt | ARA-C |
| Tên Latinh / tên dược điển | Cytarabinum |
| Tên USAN | cytarabine |

