
Sanofi
Sanofi là tập đoàn dược phẩm sinh học của Pháp, được hình thành năm 1973 và hiện hoạt động dưới pháp nhân mẹ Sanofi, một société anonyme đăng ký tại Paris. Doanh nghiệp trực tiếp nghiên cứu, phát triển, sản xuất và thương mại hóa thuốc kê đơn cùng vắc xin, với trọng tâm khoa học hiện nay gồm miễn dịch, bệnh hiếm, thần kinh, ung thư và phòng ngừa bệnh truyền nhiễm. Sau khi chuyển quyền kiểm soát Opella năm 2025, Sanofi tập trung vào mô hình biopharma thay vì quản lý trực tiếp phần lớn danh mục chăm sóc sức khỏe người tiêu dùng.
Tại Việt Nam, pháp nhân chính của tập đoàn là Công ty TNHH Sanofi-Aventis Việt Nam, đặt trụ sở tại Thành phố Hồ Chí Minh và có văn phòng đại diện tại Hà Nội. Công ty đứng tên đăng ký nhiều thuốc và vắc xin nhập khẩu. Nhà máy từng mang tên Sanofi tại Khu Công nghệ cao Thành phố Hồ Chí Minh hiện thuộc hệ thống Opella; dự án sản xuất vắc xin với VNVC là hợp tác chuyển giao công nghệ, không phải nhà máy do Sanofi sở hữu.
Tổng quan thương hiệu
Tổng quan về Sanofi
Sanofi vừa là thương hiệu doanh nghiệp vừa là tên pháp lý của công ty mẹ đứng đầu một tập đoàn dược phẩm sinh học toàn cầu. Sanofi là société anonyme được thành lập theo pháp luật Pháp, đăng ký tại Paris với số RCS 395 030 844 và có trụ sở đăng ký tại 46 avenue de la Grande Armée, 75017 Paris. Cổ phiếu được giao dịch tại Euronext Paris và chứng chỉ lưu ký được giao dịch tại Hoa Kỳ. Cơ cấu cổ đông phân tán, trong đó L’Oréal là một cổ đông lớn nhưng không kiểm soát doanh nghiệp; vì vậy Sanofi được xác định là công ty đại chúng độc lập.
Hoạt động hiện nay được triển khai qua các đơn vị Specialty Care, General Medicines và Vaccines. Specialty Care tập trung vào thuốc đổi mới trong miễn dịch, bệnh hiếm, bệnh máu hiếm, thần kinh và ung thư. General Medicines quản lý nhiều thuốc điều trị tiêu chuẩn trong tim mạch, huyết khối, đái tháo đường, ghép tạng và các bệnh mạn tính khác. Vaccines phát triển, sản xuất và cung ứng vắc xin phòng cúm, bại liệt, ho gà, bạch hầu, uốn ván, viêm màng não, bệnh dại cùng nhiều bệnh truyền nhiễm. Danh mục, chỉ định, cơ sở sản xuất và quyền thương mại khác nhau giữa từng quốc gia.
Sanofi thực hiện chuỗi hoạt động từ nghiên cứu mục tiêu sinh học, phát triển phân tử nhỏ, kháng thể và các nền tảng sinh học, thử nghiệm lâm sàng, xây dựng hồ sơ đăng ký đến phát triển quy trình, sản xuất thương mại, kiểm nghiệm, tiếp thị và cung ứng. Chiến lược nghiên cứu hiện lấy immunoscience làm nền tảng, đồng thời sử dụng trí tuệ nhân tạo và các công nghệ như kháng thể đa đặc hiệu, Nanobody, liệu pháp gene, công nghệ mRNA và các hệ thống phân phối thuốc tiên tiến.
Mạng lưới sản xuất của tập đoàn bao gồm các cơ sở thuốc hóa dược, sinh phẩm, thuốc tiêm, thiết bị dùng thuốc và vắc xin. Trang sản xuất chính thức công bố 37 địa điểm và khoảng hai tỷ liều thuốc, vắc xin được cung ứng mỗi năm, tính cả sản xuất nội bộ và sản xuất bên ngoài. Báo cáo năm 2025 ghi các cơ sở chính ở Pháp, Đức, Ireland, Bỉ, Hoa Kỳ, Canada, Singapore, Italy, Brazil, Thổ Nhĩ Kỳ, Trung Quốc cùng nhiều quốc gia khác.
Ngày 30/04/2025, Sanofi hoàn tất bán 50% cổ phần kiểm soát Opella cho Clayton, Dubilier & Rice. Sanofi giữ 48,2%, Bpifrance giữ 1,8%, nhưng Opella trở thành doanh nghiệp chăm sóc sức khỏe người tiêu dùng độc lập. Các thương hiệu như Doliprane, Allegra, Dulcolax và nhiều sản phẩm OTC được chuyển sang Opella; vì vậy không nên tiếp tục gộp toàn bộ danh mục Opella vào hồ sơ thương hiệu Sanofi.
Cần phân biệt Sanofi với các pháp nhân như Sanofi Winthrop Industrie, Genzyme Corporation, Sanofi-Aventis Deutschland GmbH, Sanofi Vaccines US, Sanofi Pasteur hoặc Sanofi-Aventis Việt Nam. Công ty mẹ, chủ sở hữu sáng chế, đơn vị đăng ký, nhà sản xuất dược chất, cơ sở bào chế, đơn vị đóng gói, nhà nhập khẩu và nhà phân phối có thể là những pháp nhân khác nhau trong cùng tập đoàn hoặc là đối tác bên ngoài.
Lịch sử hình thành và phát triển
Thành lập Sanofi năm 1973
Sanofi được thành lập tại Pháp năm 1973 như một doanh nghiệp thuộc tập đoàn dầu khí Elf Aquitaine. Hoạt động ban đầu phát triển thông qua đầu tư và mua lại nhiều doanh nghiệp dược phẩm, xây dựng danh mục trong tim mạch, thần kinh, nội khoa và các lĩnh vực chăm sóc sức khỏe khác. Năm 2023, công ty kỷ niệm 50 năm thành lập thương hiệu Sanofi, dù lịch sử của nhiều doanh nghiệp tiền thân kéo dài từ thế kỷ XVIII và XIX.
Sanofi-Synthélabo và Aventis
Năm 1999, Sanofi hợp nhất với Synthélabo, doanh nghiệp dược phẩm có quan hệ lịch sử với L’Oréal, để hình thành Sanofi-Synthélabo. Cũng trong năm 1999, Rhône-Poulenc của Pháp và Hoechst của Đức hợp nhất thành Aventis. Aventis kế thừa nhiều năng lực dược phẩm, vaccine và hóa dược từ Hoechst, Rhône-Poulenc Rorer, Marion Merrell Dow, Pasteur Mérieux Connaught cùng các doanh nghiệp tiền thân khác.
Thành lập Sanofi-Aventis năm 2004
Năm 2004, Sanofi-Synthélabo mua Aventis sau một giao dịch công khai lớn và đổi tên thành Sanofi-Aventis. Giao dịch kết hợp các danh mục như Plavix, Lovenox, Lantus, Taxotere, Aprovel, Depakine và nhiều sản phẩm vắc xin, đồng thời tạo ra mạng lưới nghiên cứu, sản xuất và thương mại rộng hơn tại châu Âu, Bắc Mỹ cùng các thị trường mới nổi. Tên Sanofi-Aventis vẫn được giữ trong nhiều pháp nhân địa phương, trong đó có Công ty TNHH Sanofi-Aventis Việt Nam.
Mở rộng bệnh hiếm với Genzyme
Năm 2011, tập đoàn hoàn tất mua Genzyme, doanh nghiệp công nghệ sinh học Hoa Kỳ chuyên về bệnh hiếm. Giao dịch bổ sung năng lực trong các bệnh dự trữ lysosome, đa xơ cứng, miễn dịch và sinh phẩm phức tạp. Cùng năm, tên công ty mẹ được rút gọn từ Sanofi-Aventis thành Sanofi, nhưng nhiều công ty con tiếp tục sử dụng tên cũ vì lý do đăng ký và giấy phép.
Trao đổi tài sản với Boehringer Ingelheim
Năm 2017, Sanofi hoàn tất giao dịch trao đổi hoạt động với Boehringer Ingelheim. Sanofi chuyển mảng sức khỏe vật nuôi Merial cho Boehringer Ingelheim và nhận lại phần lớn hoạt động chăm sóc sức khỏe người tiêu dùng của đối tác. Giao dịch mở rộng các thương hiệu OTC của Sanofi nhưng đồng thời đưa Merial ra khỏi tập đoàn; vì vậy sản phẩm thú y hiện thuộc Boehringer Ingelheim không nên tiếp tục được ghi là danh mục Sanofi.
Mua Bioverativ và Ablynx
Năm 2018, Sanofi mua Bioverativ để mở rộng hoạt động bệnh máu hiếm, đặc biệt là hemophilia, và mua Ablynx để tiếp nhận nền tảng Nanobody. Các giao dịch sau đó gồm Synthorx, Principia Biopharma, Kadmon, Translate Bio, Provention Bio cùng nhiều thỏa thuận cấp phép và hợp tác. Những tài sản này tăng năng lực về miễn dịch, bệnh hiếm, thần kinh, vaccine mRNA và thuốc sinh học thế hệ mới.
Tái cấu trúc thành doanh nghiệp biopharma
Trong những năm đầu thập niên 2020, Sanofi tổ chức lại danh mục, ưu tiên thuốc đổi mới và vaccine. Hoạt động nguyên liệu dược phẩm EUROAPI được tách thành doanh nghiệp riêng, còn bộ phận chăm sóc sức khỏe người tiêu dùng được tổ chức dưới tên Opella. Ngày 30/04/2025, CD&R nhận 50% cổ phần kiểm soát Opella; Sanofi giữ 48,2% nhưng không còn quyền kiểm soát. Mười ba cơ sở sản xuất Opella được loại khỏi mạng lưới sản xuất hợp nhất của Sanofi trong năm 2025.
Tình trạng hiện hành
Sanofi hiện là doanh nghiệp dược phẩm sinh học đại chúng độc lập, tập trung vào Specialty Care, General Medicines và Vaccines. Báo cáo năm 2025 ghi tập đoàn gồm gần 200 công ty và sở hữu các pháp nhân quan trọng như Genzyme, Bioverativ, Hoechst GmbH và Sanofi-Aventis Deutschland. Chưa có bằng chứng Sanofi bị mua lại hoặc trở thành công ty con của một tập đoàn khác.
Hoạt động tại Việt Nam
Hơn 70 năm hiện diện tại Việt Nam
Sanofi tự công bố có hơn 70 năm phát triển tại Việt Nam, phản ánh hoạt động kế thừa của nhiều doanh nghiệp dược phẩm Pháp và các công ty tiền thân. Trong các giai đoạn trước, tên Rhône-Poulenc, Hoechst, Aventis, Sanofi-Synthélabo, Sanofi Pasteur và Sanofi-Aventis từng xuất hiện trong hoạt động sản xuất, đăng ký hoặc thương mại. Những tên này không nhất thiết đại diện cho cùng một pháp nhân tại mọi thời điểm.
Công ty TNHH Sanofi-Aventis Việt Nam
Pháp nhân chính của tập đoàn hiện nay là Công ty TNHH Sanofi-Aventis Việt Nam, tên tiếng Anh Sanofi-Aventis Vietnam Company Limited, mã số thuế 0300782774. Công ty đặt trụ sở tại tầng 14 và 15, Tháp 2, tòa nhà The Nexus, 3A–3B Tôn Đức Thắng, Thành phố Hồ Chí Minh; văn phòng đại diện Hà Nội đặt tại Capital Place, số 29 Liễu Giai. Báo cáo tập đoàn năm 2025 ghi công ty này là công ty con được Sanofi sở hữu 100%.
Pháp nhân địa phương tham gia đăng ký thuốc và vắc xin, nhập khẩu trong phạm vi giấy phép, thông tin y khoa, cảnh giác dược, nghiên cứu thị trường, phối hợp thử nghiệm lâm sàng và điều hành hoạt động thương mại. Chức năng đăng ký hoặc nhập khẩu không đồng nghĩa công ty trực tiếp bào chế thuốc, sở hữu nhà máy hoặc được quyền phân phối vật lý mọi sản phẩm.
Thuốc và vắc xin nhập khẩu
Hồ sơ Cục Quản lý Dược ghi Sanofi-Aventis Việt Nam là cơ sở đăng ký của nhiều thuốc và vắc xin. Quyết định 145/QĐ-QLD ngày 17/03/2026 ghi công ty đăng ký Vaxigrip sản xuất tại Sanofi Winthrop Industrie ở Val-de-Reuil, Pháp và Thymoglobuline sản xuất tại Genzyme Ireland Limited ở Waterford. Những ví dụ này cho thấy đơn vị đăng ký tại Việt Nam, nhà sản xuất thành phẩm và địa điểm xuất xưởng là các chủ thể riêng.
Các sản phẩm Sanofi khác có thể được sản xuất tại Pháp, Đức, Ireland, Italy, Hoa Kỳ, Canada, Singapore hoặc nhà máy đối tác. Một vaccine có thể trải qua sản xuất kháng nguyên, phối trộn, chiết rót, đóng gói và xuất xưởng tại nhiều cơ sở. Vì vậy, không nên sử dụng tên tập đoàn hoặc tên pháp nhân đăng ký để thay thế cho nhà sản xuất ghi trong hồ sơ từng sản phẩm.
Nhà máy tại Khu Công nghệ cao Thành phố Hồ Chí Minh
Công ty Cổ phần Sanofi Việt Nam, mã số thuế 0312233458, đang vận hành Nhà máy Sản xuất và Trung tâm Nghiên cứu dược phẩm tại Lô I-8-2, đường D8, Khu Công nghệ cao Thành phố Hồ Chí Minh. Cơ sở được cấp lại giấy phép môi trường tháng 02/2026. Tuy nhiên, sau giao dịch Opella năm 2025, pháp nhân này được Opella liệt kê trong hệ thống của mình và hoạt động thương mại dưới nhận diện Opella Việt Nam. Do đó, đây không còn là nhà máy do tập đoàn Sanofi kiểm soát, dù tên pháp lý vẫn chứa từ “Sanofi” và Sanofi còn nắm cổ phần thiểu số đáng kể trong Opella.
Nhà máy này sản xuất chủ yếu danh mục chăm sóc sức khỏe người tiêu dùng và xuất khẩu sang nhiều quốc gia. Việc một sản phẩm từng được sản xuất tại đây dưới nhãn Sanofi không chứng minh sản phẩm hiện vẫn thuộc Sanofi; chủ sở hữu nhãn hiệu, đơn vị đăng ký và bên kiểm soát nhà máy cần được cập nhật sau khi Opella tách ra.
Chuyển giao công nghệ với VNVC
Năm 2025, Sanofi và Công ty Cổ phần Vắc xin Việt Nam ký các văn kiện hợp tác, hướng tới chuyển giao công nghệ sản xuất một số vaccine tại Nhà máy Vắc xin và Sinh phẩm VNVC. Dự án do VNVC đầu tư và sở hữu, được xây dựng tại khu vực Long An cũ, nay thuộc địa giới hành chính mới, với kế hoạch vận hành thiết bị từ cuối năm 2027. Tháng 07/2026, hai bên công bố mục tiêu bắt đầu sản xuất một số vaccine thế hệ mới của Sanofi tại Việt Nam từ năm 2028.
Sanofi điều phối chuyên gia kỹ thuật, chia sẻ quy trình và hỗ trợ chuẩn hóa công nghệ; VNVC chịu trách nhiệm xây dựng và vận hành nhà máy. Khi sản xuất bắt đầu, vai trò chủ sở hữu công nghệ, nhà sản xuất, cơ sở kiểm nghiệm, đơn vị xuất xưởng và đơn vị đăng ký vẫn phải được xác định theo hồ sơ được cơ quan quản lý phê duyệt.
Hợp tác quản lý và y tế công cộng
Năm 2026, Sanofi-Aventis Việt Nam ký biên bản ghi nhớ ba năm với Viện Kiểm định Quốc gia Vắc xin và Sinh phẩm y tế để hỗ trợ đào tạo, chia sẻ kinh nghiệm và chuyển giao kỹ thuật kiểm định. Đây là hoạt động hỗ trợ chuyên môn, không chuyển chức năng kiểm định nhà nước cho doanh nghiệp và cũng không thay thế quy trình đánh giá độc lập đối với từng lô vaccine.
Nhập khẩu và phân phối
Sanofi-Aventis Việt Nam có thể đứng tên đăng ký hoặc nhập khẩu, nhưng bảo quản, bán buôn, giao hàng cho bệnh viện, trung tâm tiêm chủng và nhà thuốc có thể được thực hiện qua cơ sở dược, doanh nghiệp logistics hoặc đối tác đủ điều kiện. VNVC là một đối tác lớn trong cung ứng và tiêm chủng vaccine nhưng không phải nhà phân phối duy nhất của toàn bộ danh mục Sanofi. Vai trò phải được kiểm tra theo từng sản phẩm và hợp đồng.
Sản xuất và phân phối
Mạng lưới sản xuất sau khi tách Opella
Sanofi trực tiếp quản lý mạng lưới sản xuất thuốc và vắc xin toàn cầu. Trang sản xuất chính thức cập nhật số liệu cuối năm 2025 ghi 37 địa điểm, hơn 28.000 nhân sự và khoảng hai tỷ liều thuốc, vaccine được cung ứng mỗi năm, bao gồm sản xuất nội bộ và sản xuất thuê ngoài. Form 20-F năm 2025 phân chia các cơ sở thành Specialty Care, General Medicines và Vaccines, đồng thời ghi 13 nhà máy chăm sóc sức khỏe người tiêu dùng đã được chuyển khỏi tập đoàn trong giao dịch Opella.
Thuốc hóa dược và General Medicines
Các nhà máy General Medicines thực hiện tổng hợp hoạt chất, tinh chế, tạo hạt, dập viên, đóng nang, bao phim, sản xuất thuốc tiêm, lắp ráp thiết bị dùng thuốc và đóng gói. Những địa điểm sản xuất chính gồm Aramon, Sisteron, Ambarès, Ploërmel và Tours tại Pháp; Frankfurt tại Đức; Scoppito và Anagni tại Italy; Jurong tại Singapore; Campinas tại Brazil; Lüleburgaz tại Thổ Nhĩ Kỳ; Hangzhou tại Trung Quốc cùng các cơ sở khác. Frankfurt là địa điểm quan trọng đối với insulin và thiết bị tiêm.
Sinh phẩm và Specialty Care
Sản xuất sinh phẩm bao gồm nuôi cấy tế bào, lên men, thu hoạch, tinh sạch protein hoặc kháng thể, pha chế, chiết rót vô trùng và kiểm nghiệm. Các địa điểm chính được báo cáo gồm Framingham và Northborough tại Hoa Kỳ, Geel tại Bỉ, Waterford tại Ireland, Frankfurt tại Đức, Vitry-sur-Seine, Lyon-Gerland và Le Trait tại Pháp. Genzyme và các công ty con khác có thể là pháp nhân vận hành hoặc đứng tên sản xuất tùy cơ sở.
Sản xuất vắc xin
Mạng lưới Vaccines thực hiện sản xuất chủng giống, kháng nguyên virus hoặc vi khuẩn, bất hoạt, tinh sạch, liên hợp, phối trộn, chiết rót, đông khô, đóng gói và xuất xưởng. Các địa điểm chủ chốt gồm Marcy-l’Étoile, Val-de-Reuil, Neuville-sur-Saône và Le Trait tại Pháp, Swiftwater tại Hoa Kỳ, Toronto tại Canada cùng các cơ sở ở Singapore và những thị trường khác. Một vaccine có thể di chuyển qua nhiều địa điểm trước khi thành phẩm được giải phóng.
Modulus và sản xuất liên tục
Sanofi đang đầu tư vào nền tảng Modulus, mô hình nhà máy sinh học dạng mô-đun sử dụng tự động hóa và công nghệ sản xuất liên tục. Các cơ sở tại Neuville-sur-Saône và Singapore được thiết kế để chuyển đổi giữa nhiều vaccine hoặc sinh phẩm trong thời gian ngắn hơn so với nhà máy truyền thống. Những tuyên bố về khả năng linh hoạt không có nghĩa một cơ sở được phép sản xuất mọi sản phẩm; phạm vi vẫn phụ thuộc thẩm định, giấy phép và hồ sơ đăng ký.
Nghiên cứu và chuyển giao công nghệ
Bộ phận phát triển quy trình tham gia từ giai đoạn lựa chọn dòng tế bào hoặc quy trình tổng hợp, xây dựng công thức, phương pháp phân tích, sản xuất lô lâm sàng, nghiên cứu độ ổn định và nâng quy mô đến thẩm định, hồ sơ CMC và chuyển giao sang nhà máy thương mại. Chuyển giao có thể diễn ra giữa các công ty con Sanofi hoặc sang đối tác được cấp phép, như lộ trình đang triển khai với VNVC tại Việt Nam.
Nhà sản xuất và nhà cung cấp bên ngoài
Sanofi sử dụng nhà sản xuất hợp đồng, nhà cung cấp hoạt chất, bao bì, thiết bị, phòng kiểm nghiệm và doanh nghiệp logistics. Một số sản phẩm được bào chế hoàn toàn tại cơ sở Sanofi; sản phẩm khác chia công đoạn giữa nhiều công ty hoặc đặt một phần quy trình tại đối tác. Sanofi cũng có thể cung cấp công nghệ, bán thành phẩm hoặc dịch vụ sản xuất cho pháp nhân liên kết, nhưng không được giới thiệu chủ yếu như một CDMO mở nhận mọi dự án từ bên ngoài.
Thương mại hóa và phân phối
Các công ty con địa phương quản lý đăng ký, thông tin y khoa, cảnh giác dược, tiếp thị, hợp đồng mua sắm và bán hàng. Phân phối vật lý được thực hiện qua trung tâm phân phối, nhà cung cấp logistics, nhà bán buôn, bệnh viện, nhà thuốc, chương trình tiêm chủng và đối tác địa phương. Vaccine còn đòi hỏi chuỗi lạnh, giám sát nhiệt độ và truy xuất lô trong quá trình vận chuyển.
Vai trò tại Việt Nam
Công ty TNHH Sanofi-Aventis Việt Nam chủ yếu đứng tên đăng ký, nhập khẩu và điều phối hoạt động thương mại đối với thuốc cùng vaccine được sản xuất ở nước ngoài. Nhà máy tại Khu Công nghệ cao hiện thuộc hệ thống Opella và không nên được ghi là nhà máy Sanofi sau giao dịch năm 2025. Nhà máy VNVC là tài sản của VNVC, còn Sanofi tham gia chuyển giao công nghệ và hỗ trợ kỹ thuật theo lộ trình dự kiến.
Giá trị both được sử dụng vì Sanofi vừa trực tiếp nghiên cứu và sản xuất thuốc, vaccine, vừa thực hiện đăng ký, nhập khẩu, tiếp thị, bán hàng và tổ chức cung ứng toàn cầu. Phân loại này không có nghĩa công ty mẹ hoặc pháp nhân Việt Nam trực tiếp thực hiện mọi công đoạn đối với từng sản phẩm.
Nhà sản xuất, chủ sở hữu thương hiệu, chủ sở hữu giấy đăng ký lưu hành, đơn vị đăng ký, đơn vị nhập khẩu và đơn vị phân phối cần được kiểm tra riêng cho từng sản phẩm. Việc tên doanh nghiệp xuất hiện trên bao bì, hồ sơ hoặc tài liệu thương mại không đủ để kết luận doanh nghiệp là nhà sản xuất hoặc chủ sở hữu sản phẩm.
Nguồn tham khảo
- Sanofi – Lịch sử và di sản doanh nghiệp
- U.S. Securities and Exchange Commission – Sanofi Form 20-F năm 2025
- Sanofi – Mạng lưới sản xuất thuốc và vắc xin
- Sanofi – Các lĩnh vực nghiên cứu và phát triển
- Sanofi – Pháp nhân, trụ sở và cơ cấu cổ đông
- Sanofi – Hoàn tất giao dịch tách Opella năm 2025
- Sanofi Việt Nam – Hoạt động, văn phòng và thông tin liên hệ
- Sanofi Việt Nam – Tiến độ hợp tác chuyển giao công nghệ vắc xin
- Sanofi Việt Nam – Hợp tác với Viện Kiểm định Quốc gia năm 2026
- VNVC – Lộ trình sản xuất vắc xin Sanofi tại Việt Nam từ năm 2028
- Khu Công nghệ cao Thành phố Hồ Chí Minh – Giấy phép môi trường nhà máy năm 2026
- Cục Quản lý Dược – Hồ sơ Vaxigrip và Thymoglobuline năm 2026


