
Nanogen
Nanogen là tên thương mại của Công ty Cổ phần Công nghệ Sinh học Dược Nanogen, doanh nghiệp công nghệ sinh học dược được thành lập tại Việt Nam năm 1997. Công ty nghiên cứu, phát triển và trực tiếp sản xuất hoạt chất sinh học, thuốc sinh học tương tự, thuốc hóa dược, sản phẩm dịch truyền và một số sản phẩm chăm sóc sức khỏe. Nền tảng nghiên cứu chính của Nanogen liên quan đến công nghệ DNA và protein tái tổ hợp, kháng thể đơn dòng, cytokine, hormone và các liệu pháp sinh học.
Nanogen công bố vận hành bốn nhà máy cùng một trung tâm nghiên cứu và phát triển tại Thành phố Hồ Chí Minh và Lâm Đồng. Doanh nghiệp còn cung cấp dịch vụ nghiên cứu, phát triển và sản xuất theo hợp đồng, đồng thời tổ chức phân phối sản phẩm tại Việt Nam và một số thị trường nước ngoài. Chi nhánh Hà Nội thực hiện các hoạt động thương mại về thuốc và sản phẩm chăm sóc sức khỏe.
Tổng quan thương hiệu
Tổng quan về Nanogen
Nanogen là tên nhận diện phổ biến của Công ty Cổ phần Công nghệ Sinh học Dược Nanogen, tên tiếng Anh là Nanogen Pharmaceutical Biotechnology Joint Stock Company và tên viết tắt được ghi nhận là Nanogen JSC. Đây là một doanh nghiệp cổ phần của Việt Nam, không phải chi nhánh của một tập đoàn dược phẩm nước ngoài. Website doanh nghiệp mô tả Nanogen là công ty độc lập; chưa tìm thấy nguồn chính thức cho thấy công ty đang chịu sự kiểm soát của một pháp nhân mẹ cụ thể.
Hoạt động trọng tâm của Nanogen là nghiên cứu và sản xuất dược phẩm ứng dụng công nghệ sinh học. Công ty phát triển các hoạt chất dược phẩm sinh học và thuốc thành phẩm dựa trên công nghệ DNA, protein tái tổ hợp, lên men sinh học và nuôi cấy tế bào. Các hướng nghiên cứu được công bố gồm kháng thể tái tổ hợp, cytokine, hormone, insulin, yếu tố kích thích tạo máu và một số thuốc hóa trị ung thư. Danh mục giới thiệu trên website có các hoạt chất như erythropoietin alfa, filgrastim, pegfilgrastim, insulin, interferon và nhiều kháng thể đơn dòng.
Hệ thống cơ sở của Nanogen gồm bốn nhà máy và một trung tâm nghiên cứu – phát triển. Nhà máy I tại Khu Công nghệ cao Thành phố Hồ Chí Minh được giới thiệu phục vụ sản xuất dược – mỹ phẩm hoặc sản phẩm dùng ngoài da. Nhà máy II tại cùng khu vực tập trung vào sản phẩm hóa dược hoặc thuốc độc tế bào. Nhà máy III kết hợp sản xuất sinh phẩm với hoạt động R&D. Nhà máy IV tại Khu công nghiệp Phú Hội, Lâm Đồng được xây dựng cho sản phẩm dịch truyền. Tổng diện tích các cơ sở do doanh nghiệp công bố là khoảng 73.000 m².
Ngoài sản phẩm do mình nghiên cứu và thương mại hóa, Nanogen cung cấp dịch vụ nghiên cứu và sản xuất theo hợp đồng. Trang dịch vụ chính thức sử dụng thuật ngữ CDMO và mô tả các công đoạn từ phát triển quy trình, phân tích, kiểm tra chất lượng, chuẩn bị sản xuất thử đến sản xuất thương mại. Vì vậy, Nanogen có thể là chủ sở hữu sản phẩm đối với một số thuốc nhưng chỉ là nhà nghiên cứu hoặc nhà sản xuất theo hợp đồng đối với sản phẩm khác.
Nanogen được phân loại là doanh nghiệp thực hiện cả sản xuất và phân phối. Bên cạnh các cơ sở sản xuất, công ty có chi nhánh Hà Nội đăng ký bán buôn và bán lẻ thuốc, dụng cụ y tế, mỹ phẩm và sản phẩm vệ sinh. Doanh nghiệp cũng công bố đã cung cấp sản phẩm đến nhiều quốc gia. Tuy nhiên, nhà nhập khẩu, nhà phân phối hoặc chủ sở hữu giấy đăng ký tại mỗi thị trường có thể là một đối tác khác và cần được kiểm tra theo từng sản phẩm.
Nanogen từng phát triển ứng viên vắc xin COVID-19 Nanocovax bằng công nghệ protein tái tổ hợp và thực hiện thử nghiệm lâm sàng từ cuối năm 2020. Các nguồn được tra cứu chủ yếu mô tả Nanocovax ở trạng thái nghiên cứu và thử nghiệm; chưa tìm thấy trong những nguồn này quyết định đăng ký lưu hành hiện hành. Vì vậy, Nanocovax không được trình bày như một vắc xin đang lưu hành thương mại trong bài giới thiệu này.
Lịch sử hình thành và phát triển
Tiền thân và mốc thành lập
Thông tin chính thức của Nanogen xác định năm 1997 là mốc thành lập doanh nghiệp. Trang giới thiệu người sáng lập cho biết ông Hồ Nhân trở về Việt Nam trong giai đoạn 1996 và thành lập Công ty TNHH Việt Cơ, đơn vị tiền thân sau này đổi thành Công ty Cổ phần Công nghệ Sinh học Dược Nanogen. Phiên bản tiếng Anh diễn giải việc thành lập Việt Cơ diễn ra một năm sau khi ông trở về. Do trang lịch sử công ty thống nhất sử dụng năm 1997, đây là mốc được lựa chọn cho field năm thành lập.
Dữ liệu đăng ký doanh nghiệp hiện hành ghi mã số thuế 0301340063, ngày cấp 08/10/1998 và đồng thời thể hiện sự kiện thành lập từ năm 1997. Hai mốc này không mâu thuẫn hoàn toàn: năm 1997 phản ánh thời điểm hình thành doanh nghiệp theo lịch sử công ty, còn năm 1998 là ngày cấp mã số thuế được cơ sở dữ liệu công khai ghi nhận. Chưa tìm thấy tài liệu chính thức đủ chi tiết để xác định chính xác ngày chuyển từ Công ty TNHH Việt Cơ sang mô hình công ty cổ phần Nanogen.
Phát triển thuốc sinh học tái tổ hợp
Trong giai đoạn đầu phát triển, Nanogen tập trung xây dựng năng lực nghiên cứu và sản xuất protein tái tổ hợp. Công ty công bố đã phát triển các sản phẩm chứa erythropoietin, interferon, filgrastim, pegfilgrastim, insulin và một số thuốc sinh học dùng trong điều trị ung thư, viêm gan, thiếu máu liên quan đến suy thận và giảm bạch cầu. Những tên sản phẩm được doanh nghiệp giới thiệu gồm Nanokine, Stimus, Pegnano, Feronsure, Pegcyte, Ficocyte, Faceptor, Maropin và Nanoglarin.
Các dữ liệu của Cục Quản lý Dược ghi nhận Nanogen trong hồ sơ thông tin thuốc đối với một số sản phẩm như Ficocyte, Glurinax 600 và Necrovi. Một trang khác của Cục Quản lý Dược sử dụng tên Công ty Cổ phần Công nghệ Sinh học Nanogen và ghi nhận Nanokine trong hồ sơ quảng cáo thuốc. Sự khác nhau về cách ghi tên có thể liên quan đến tên pháp nhân hoặc tên được sử dụng trong hồ sơ cũ; khi nhập dữ liệu cần ưu tiên tên pháp lý hiện tại là Công ty Cổ phần Công nghệ Sinh học Dược Nanogen.
Xây dựng hệ thống nhà máy
Nanogen từng bước phát triển các cơ sở tại Khu Công nghệ cao Thành phố Hồ Chí Minh. Nhà máy I và Nhà máy II cùng nằm tại Lô I-5C, lần lượt được giới thiệu cho sản phẩm dược – mỹ phẩm và sản phẩm hóa dược hoặc độc tế bào. Nhà máy III tại các lô E2a-1 và E2a-2 có quy mô lớn hơn, kết hợp sản xuất sinh phẩm với trung tâm nghiên cứu và phát triển. Công ty không công bố đầy đủ năm khánh thành của từng nhà máy trên trang cơ sở hiện hành, vì vậy bài viết không tự gán mốc thời gian cho các dự án này.
Nhà máy IV được xây dựng tại Khu công nghiệp Phú Hội, khu vực Đức Trọng, Lâm Đồng và được doanh nghiệp xác định có chức năng sản xuất thuốc dịch truyền. Theo số liệu tự công bố, bốn nhà máy và trung tâm R&D có tổng diện tích khoảng 73.000 m², công suất tổng hợp trên 50 triệu sản phẩm mỗi năm. Đây là số liệu của doanh nghiệp và cần được xác minh lại khi sử dụng cho thẩm định đầu tư hoặc đánh giá năng lực cung ứng.
Mở rộng sang CDMO và thị trường quốc tế
Song song với phát triển sản phẩm riêng, Nanogen mở dịch vụ nghiên cứu và sản xuất theo hợp đồng. Công ty giới thiệu khả năng hỗ trợ khách hàng từ nghiên cứu tế bào, phát triển quy trình, phân tích đặc tính, kiểm tra chất lượng đến sản xuất thử và sản xuất thương mại. Việc sử dụng thuật ngữ CDMO cho thấy phạm vi dịch vụ rộng hơn hoạt động gia công đóng gói hoặc sản xuất đơn thuần.
Nanogen công bố sản phẩm đã được cung cấp đến 15 quốc gia thuộc châu Á, châu Âu, châu Phi và châu Mỹ. Thông tin này phản ánh phạm vi phân phối do công ty tự công bố, không đồng nghĩa mọi sản phẩm của Nanogen đã được cấp đăng ký lưu hành tại toàn bộ các thị trường trên. Số quốc gia, sản phẩm được phép lưu hành và đối tác nhập khẩu cần được kiểm tra tại từng thời điểm.
Dự án Nanocovax
Năm 2020, Nanogen phát triển ứng viên vắc xin COVID-19 Nanocovax dựa trên công nghệ protein tái tổ hợp. Thử nghiệm lâm sàng trên người bắt đầu từ tháng 12/2020 và tiếp tục qua các giai đoạn I, II và III với sự phối hợp của các đơn vị nghiên cứu trong nước. Năm 2021, Hội đồng Đạo đức trong nghiên cứu y sinh học quốc gia đánh giá dữ liệu giữa kỳ và yêu cầu tiếp tục bổ sung các kết quả về sinh miễn dịch, khả năng bảo vệ cùng độ tin cậy của dữ liệu.
Website Nanogen hiện vẫn đặt Nanocovax trong nhóm nghiên cứu và đổi mới liên quan đến COVID-19. Những nguồn đã tra cứu không cung cấp quyết định đăng ký lưu hành hiện hành cho sản phẩm này. Do đó, cần phân biệt việc một ứng viên đã hoàn thành các giai đoạn thử nghiệm với việc sản phẩm đã được cơ quan quản lý cấp phép sản xuất và lưu hành thương mại.
Tình trạng hiện tại
Dữ liệu doanh nghiệp được cập nhật trong năm 2026 ghi nhận Công ty Cổ phần Công nghệ Sinh học Dược Nanogen vẫn đang hoạt động. Website chính thức tiếp tục công bố hệ thống bốn nhà máy, trung tâm R&D, danh mục hoạt chất, thuốc sinh học, thuốc hóa dược, sản phẩm dịch truyền và dịch vụ CDMO. Nanogen hiện vận hành dưới pháp nhân công ty cổ phần độc lập; chưa có nguồn chính thức xác nhận một giao dịch mua lại hoặc thay đổi công ty mẹ.
Hoạt động tại Việt Nam
Pháp nhân và trụ sở
Hoạt động tại Việt Nam được thực hiện trực tiếp bởi Công ty Cổ phần Công nghệ Sinh học Dược Nanogen, mã số thuế 0301340063. Trụ sở chính được website doanh nghiệp và dữ liệu đăng ký công khai ghi tại Lô I-5C, Khu Công nghệ cao Thành phố Hồ Chí Minh. Hồ sơ cũ có thể sử dụng địa danh phường Tăng Nhơn Phú A, thành phố Thủ Đức; website sau cập nhật địa giới ghi phường Tăng Nhơn Phú, Thành phố Hồ Chí Minh. Hai cách ghi có thể cùng chỉ một cơ sở vật lý.
Các cơ sở tại Thành phố Hồ Chí Minh
Nhà máy I và Nhà máy II nằm tại Lô I-5C, Khu Công nghệ cao. Theo trang cơ sở của Nanogen, Nhà máy I có diện tích khoảng 5.000 m² và phục vụ sản xuất dược – mỹ phẩm hoặc sản phẩm dùng ngoài da. Nhà máy II có diện tích khoảng 10.000 m², tập trung vào hóa dược hoặc sản phẩm độc tế bào. Việc phân loại dây chuyền phải căn cứ trên giấy chứng nhận GMP và phạm vi sản xuất hiện hành, không chỉ dựa vào mô tả tổng quát trên website.
Nhà máy III và Trung tâm R&D được đặt tại Lô E2a-1 và E2a-2, Khu Công nghệ cao Thành phố Hồ Chí Minh. Cơ sở này có diện tích được công bố khoảng 24.000 m² và tập trung vào sinh phẩm công nghệ cao. Hoạt động nghiên cứu gồm xây dựng dòng tế bào, phát triển protein tái tổ hợp, kháng thể, cytokine, hormone, phát triển quy trình lên men, tinh sạch và đánh giá chất lượng sản phẩm.
Nhà máy tại Lâm Đồng
Nhà máy IV nằm tại các lô BII-11 đến BII-14, Khu công nghiệp Phú Hội, khu vực Đức Trọng, tỉnh Lâm Đồng. Diện tích được công bố khoảng 34.000 m² và chức năng chính là sản xuất sản phẩm dịch truyền. Tài liệu cũ ghi xã Phú Hội, huyện Đức Trọng; website hiện hành có thể sử dụng cách ghi xã Đức Trọng sau thay đổi hành chính. Khi xử lý hồ sơ đăng ký thuốc cần sử dụng đúng địa chỉ trên giấy phép của cơ sở.
Chi nhánh Hà Nội
Nanogen có Chi nhánh Hà Nội được đăng ký từ ngày 04/08/2015 tại số 81C, ngõ 189 Hoàng Hoa Thám, khu vực Ngọc Hà, Hà Nội. Ngành nghề chính của chi nhánh là bán buôn các sản phẩm thuộc nhóm đồ dùng gia đình, trong đó có dược phẩm theo mô tả ngành, đồng thời đăng ký bán lẻ thuốc, dụng cụ y tế, mỹ phẩm và vật phẩm vệ sinh. Chi nhánh này là đơn vị phụ thuộc của Nanogen, không phải pháp nhân sản xuất độc lập.
Một văn phòng đại diện miền Bắc cũ tại phố Giảng Võ từng được đăng ký năm 2011 nhưng đã đóng mã số thuế vào năm 2016. Địa chỉ cũ này không nên được sử dụng như văn phòng hiện hành của Nanogen. Website chính thức hiện công bố địa chỉ tại Hoàng Hoa Thám cho đơn vị ở Hà Nội.
Sản phẩm và đăng ký tại Việt Nam
Nanogen trực tiếp sản xuất và thương mại hóa nhiều nhóm thuốc tại Việt Nam. Cục Quản lý Dược từng ghi nhận công ty trong hồ sơ thông tin thuốc đối với Ficocyte, Glurinax 600, Necrovi và Nanokine. Website doanh nghiệp còn giới thiệu nhiều sinh phẩm, hoạt chất sinh học, thuốc hóa dược, sản phẩm dịch truyền và sản phẩm OTC. Danh mục website không thay thế cơ sở dữ liệu số đăng ký; tình trạng lưu hành phải được tra cứu riêng cho từng thuốc.
Nghiên cứu lâm sàng và Nanocovax
Nanogen là đơn vị phát triển Nanocovax và phối hợp với các cơ sở nghiên cứu Việt Nam triển khai thử nghiệm lâm sàng. Bộ Y tế từng công bố kết quả đánh giá giữa kỳ về tính an toàn và sinh miễn dịch, đồng thời yêu cầu tiếp tục bổ sung dữ liệu. Do chưa có quyết định lưu hành hiện hành trong các nguồn đã tra cứu, Nanocovax cần được nhận diện là dự án nghiên cứu thay vì một sản phẩm được mặc định đang phân phối tại các điểm tiêm chủng.
Thông tin cần lưu ý
Pháp nhân Nanogen, các nhà máy tại Thành phố Hồ Chí Minh và Lâm Đồng, Trung tâm R&D, Chi nhánh Hà Nội, chủ sở hữu nhãn hiệu, chủ sở hữu giấy đăng ký lưu hành và nhà phân phối là các vai trò cần được tách riêng. Một thuốc có thể do Nanogen nghiên cứu và sản xuất nhưng được pháp nhân khác đăng ký, nhập khẩu hoặc phân phối tại một thị trường cụ thể.
Sản xuất và phân phối
Vai trò sản xuất trực tiếp
Nanogen trực tiếp nghiên cứu và sản xuất dược phẩm tại Việt Nam. Năng lực cốt lõi của doanh nghiệp nằm ở sản xuất hoạt chất và thành phẩm sinh học bằng công nghệ DNA hoặc protein tái tổ hợp, lên men vi sinh, nuôi cấy tế bào và tinh sạch protein. Công ty cũng công bố sản xuất thuốc hóa dược, sản phẩm dịch truyền, sản phẩm dùng ngoài da và một số sản phẩm OTC.
Nhà máy I được sử dụng cho dược – mỹ phẩm hoặc sản phẩm ngoài da; Nhà máy II cho hóa dược và sản phẩm độc tế bào; Nhà máy III cho sinh phẩm và nghiên cứu – phát triển; Nhà máy IV cho thuốc dịch truyền. Mô tả này phản ánh cách phân nhóm do doanh nghiệp công bố. Phạm vi chính xác của từng dây chuyền, dạng bào chế và hoạt chất phải được đối chiếu với giấy chứng nhận GMP cùng giấy phép sản xuất còn hiệu lực.
Hoạt chất và nhóm sản phẩm
Danh mục hoạt chất sinh học trên website gồm erythropoietin alfa, darbepoetin alfa, filgrastim, pegfilgrastim, insulin người và các dẫn xuất insulin, interferon, các yếu tố đông máu cùng nhiều kháng thể như adalimumab, bevacizumab, rituximab và trastuzumab. Việc hoạt chất xuất hiện trong danh mục năng lực không tự động chứng minh mọi hoạt chất đã được thương mại hóa hoặc được cấp đăng ký tại Việt Nam.
Nhóm thuốc thành phẩm được doanh nghiệp giới thiệu liên quan đến thiếu máu ở người bệnh thận mạn, viêm gan, suy giảm bạch cầu, ung thư và đái tháo đường. Nanogen còn phát triển hóa dược dùng trong ung thư, sản phẩm dịch truyền và công nghệ bào chế cho thẩm mỹ hoặc điều trị vết thương. Nội dung này chỉ mô tả lĩnh vực sản xuất, không phải hướng dẫn điều trị hoặc khuyến nghị sử dụng sản phẩm.
Sản xuất theo hợp đồng và CDMO
Nanogen công bố cung cấp dịch vụ CDMO cho khách hàng đang phát triển sản phẩm lâm sàng hoặc chuẩn bị thương mại hóa. Các năng lực được giới thiệu gồm xây dựng và sàng lọc dòng tế bào, phát triển quy trình lên men và tinh sạch, phát triển phương pháp phân tích, đánh giá đặc tính, kiểm tra chất lượng, sản xuất lô thử, chuyển quy mô và sản xuất thương mại.
Do đó, Nanogen có thể đảm nhiệm vai trò nhà nghiên cứu, nhà phát triển quy trình và nhà sản xuất theo hợp đồng. Trong trường hợp này, khách hàng có thể giữ quyền sở hữu công thức, sáng chế, nhãn hiệu và giấy đăng ký lưu hành. Hợp đồng, hồ sơ chuyển giao và giấy phép sản phẩm là căn cứ để xác định vai trò của từng bên.
Tiêu chuẩn sản xuất
Website Nanogen công bố hệ thống sản xuất được vận hành theo WHO-GMP và TGA-GMP, đồng thời trang dịch vụ đề cập giấy phép sản xuất đạt GMP. Đây là thông tin do doanh nghiệp công bố. Khi đánh giá nhà cung cấp, cần kiểm tra số giấy chứng nhận, cơ quan cấp, địa chỉ, phạm vi dây chuyền và thời hạn hiệu lực, vì chứng nhận có thể không áp dụng đồng thời cho toàn bộ bốn nhà máy hoặc mọi nhóm sản phẩm.
Hoạt động nhập khẩu
Chưa tìm thấy nguồn chính thức đủ để khẳng định Nanogen trực tiếp nhập khẩu mọi nguyên liệu, thuốc thành phẩm hoặc sản phẩm do công ty phân phối. Sản xuất sinh phẩm thường sử dụng thiết bị, vật tư, môi trường nuôi cấy và nguyên liệu có nguồn gốc từ nhiều quốc gia, nhưng điều đó không đủ để xác định chủ thể nhập khẩu trong từng giao dịch. Đơn vị nhập khẩu phải được kiểm tra trên hồ sơ hải quan và giấy phép của từng lô hàng.
Hoạt động phân phối
Nanogen trực tiếp tổ chức thương mại hóa sản phẩm do công ty sản xuất, duy trì chi nhánh bán buôn và bán lẻ tại Hà Nội và công bố phân phối sản phẩm đến nhiều thị trường nước ngoài. Doanh nghiệp có thể bán trực tiếp cho cơ sở y tế, doanh nghiệp dược hoặc đối tác quốc tế, đồng thời sử dụng nhà phân phối địa phương tùy thị trường. Chưa có căn cứ để kết luận Nanogen tự thực hiện toàn bộ hoạt động kho vận và phân phối cuối cùng tại tất cả quốc gia.
Phân loại doanh nghiệp
Giá trị both được sử dụng vì Nanogen vừa trực tiếp nghiên cứu, sản xuất thuốc vừa tổ chức bán hàng, phân phối và cung cấp dịch vụ thương mại hóa. Dù vậy, sản xuất và phát triển công nghệ sinh học dược vẫn là hoạt động nổi bật nhất của pháp nhân.
Nhà sản xuất, chủ sở hữu thương hiệu, chủ sở hữu giấy đăng ký lưu hành, đơn vị đăng ký, đơn vị nhập khẩu và đơn vị phân phối cần được kiểm tra riêng cho từng sản phẩm. Việc tên Nanogen xuất hiện trên bao bì, hồ sơ hoặc tài liệu thương mại không đủ để kết luận công ty đồng thời đảm nhiệm toàn bộ các vai trò trong chuỗi cung ứng.
Nguồn tham khảo
- Nanogen – Câu chuyện doanh nghiệp, năm thành lập và năng lực sản xuất
- Nanogen – Người sáng lập và pháp nhân tiền thân Việt Cơ
- Nanogen – Bốn nhà máy và Trung tâm Nghiên cứu – Phát triển
- Nanogen – Danh mục hoạt chất, thuốc và dịch vụ
- Nanogen – Dịch vụ nghiên cứu và sản xuất theo hợp đồng CDMO
- Nanogen – Địa chỉ trụ sở, trung tâm R&D, nhà máy và văn phòng Hà Nội
- Cục Quản lý Dược – Hồ sơ thuốc của Công ty Cổ phần Công nghệ Sinh học Dược Nanogen
- Cục Quản lý Dược – Hồ sơ Nanokine dưới tên Công ty Cổ phần Công nghệ Sinh học Nanogen
- Bộ Y tế – Kết quả đánh giá giữa kỳ thử nghiệm lâm sàng Nanocovax
- Thư Viện Pháp Luật – Hồ sơ đăng ký Công ty Cổ phần Công nghệ Sinh học Dược Nanogen
- Thư Viện Pháp Luật – Hồ sơ Chi nhánh Hà Nội của Nanogen


