
Mebiphar
Mebiphar là tên giao dịch phổ biến của Công ty Cổ phần Dược phẩm và Sinh học Y tế, doanh nghiệp dược Việt Nam có tiền thân là Xí nghiệp Vật liệu sinh học MEBIFAC được thành lập năm 1988 tại Thành phố Hồ Chí Minh. Công ty trực tiếp sản xuất và kinh doanh thuốc hóa dược, thuốc dược liệu, vật tư y tế, thực phẩm bảo vệ sức khỏe, mỹ phẩm, chế phẩm vệ sinh và sản phẩm mắt kính; đồng thời thực hiện phân phối thuốc, bảo quản, đấu thầu và nhập khẩu ủy thác. Nhà máy của doanh nghiệp đặt tại Khu công nghiệp Tân Bình, Thành phố Hồ Chí Minh, còn văn phòng đặt tại đường Ngô Thời Nhiệm. Mebiphar hoạt động theo mô hình công ty cổ phần từ cuối năm 2015 và hiện thuộc hệ thống Aikya; báo cáo tài chính năm 2023 ghi Công ty Cổ phần Dược Aikya nắm cổ phần chi phối. Do kết hợp sản xuất với thương mại hóa và phân phối, doanh nghiệp phù hợp với phân loại “Sản xuất & phân phối”.
Tổng quan thương hiệu
Tổng quan về Mebiphar
Mebiphar là tên thương mại và tên viết tắt được sử dụng bởi Công ty Cổ phần Dược phẩm và Sinh học Y tế, tên tiếng Anh Medical Biomaterial and Pharmaceutical Joint Stock Company. Đây là một pháp nhân Việt Nam mang mã số doanh nghiệp 0300533351, không phải một nhãn hàng độc lập tách khỏi công ty. Tên Mebiphar có nguồn gốc từ quá trình phát triển của đơn vị tiền thân MEBIFAC và được sử dụng để nhận diện doanh nghiệp, nhà máy, danh mục sản phẩm và hoạt động kinh doanh.
Bản chất của Mebiphar là doanh nghiệp vừa sản xuất vừa tổ chức thương mại dược. Website chính thức công bố các nhóm hoạt động gồm thuốc hóa dược, thuốc dược liệu, vật tư và sản phẩm sinh học y tế, thực phẩm bảo vệ sức khỏe, mỹ phẩm, chế phẩm vệ sinh và mắt kính. Công ty còn cung cấp dịch vụ phân phối thuốc, bảo quản tại kho, tham gia đấu thầu và nhập khẩu ủy thác. Hoạt động sản xuất hàng nhượng quyền cũng được doanh nghiệp nêu trong phạm vi kinh doanh, nhưng không nên diễn giải rằng mọi sản phẩm được Mebiphar phân phối đều do nhà máy của công ty sản xuất.
Nhà máy chính gắn với chi nhánh của công ty tại Lô III-18, đường số 13, Khu công nghiệp Tân Bình, phường Tây Thạnh, Thành phố Hồ Chí Minh. Website mô tả tám nhóm dây chuyền gồm thuốc không beta-lactam, thuốc beta-lactam, thuốc nhỏ mắt và nhỏ mũi, thuốc nước uống và dùng ngoài, thuốc dược liệu, trang thiết bị y tế, thực phẩm bảo vệ sức khỏe và mỹ phẩm. Văn phòng doanh nghiệp đặt tại số 31 Ngô Thời Nhiệm; địa chỉ hành chính hiện được dữ liệu đăng ký cập nhật thuộc phường Xuân Hòa, trong khi website cũ vẫn thể hiện phường 6 hoặc phường Võ Thị Sáu.
Về cơ cấu sở hữu, Mebiphar từng là doanh nghiệp nhà nước và từ năm 2007 hoạt động dưới hình thức công ty trách nhiệm hữu hạn một thành viên, với Công ty Dược Sài Gòn – TNHH MTV, thường được gọi là Sapharco, giữ vai trò công ty mẹ. Doanh nghiệp được cổ phần hóa vào cuối năm 2015. Báo cáo tài chính kiểm toán năm 2023 ghi Công ty Cổ phần Dược Aikya sở hữu 67,36% cổ phần, đồng thời các công bố năm 2025 của Mebiphar và Aikya xác định công ty là thành viên trong hệ thống Aikya. Vì vậy, công ty mẹ hiện tại phù hợp nhất để ghi nhận là Công ty Cổ phần Dược Aikya.
Cần phân biệt Mebiphar với Công ty Liên doanh Dược phẩm Mebiphar – Austrapharm, một pháp nhân sản xuất khác từng và hiện có thể xuất hiện trong hồ sơ thuốc tại cùng khu vực Khu công nghiệp Tân Bình. Tên gọi gần giống và địa chỉ liền kề không có nghĩa hai đơn vị là cùng một pháp nhân. Đối với từng sản phẩm, phải kiểm tra riêng nhà sản xuất, cơ sở đăng ký, chủ sở hữu giấy đăng ký lưu hành, bên nhập khẩu, đơn vị chịu trách nhiệm và nhà phân phối.
Lịch sử hình thành và phát triển
Thành lập Xí nghiệp Vật liệu sinh học MEBIFAC
Lịch sử doanh nghiệp bắt đầu năm 1988, khi Xí nghiệp Vật liệu sinh học MEBIFAC được thành lập theo quyết định của Ủy ban nhân dân Thành phố Hồ Chí Minh. Hoạt động ban đầu tập trung vào vật liệu sinh học y tế, trong đó có chỉ khâu phẫu thuật. Đây là mốc hình thành tổ chức tiền thân được website chính thức của Mebiphar sử dụng, vì vậy năm 1988 được chọn cho trường năm thành lập. Mốc ngày 24/10/1998 xuất hiện trong dữ liệu mã số thuế phản ánh thời điểm bắt đầu hoạt động được ghi trong hệ thống đăng ký, không thay thế lịch sử từ năm 1988.
Mở rộng sang dược phẩm
Năm 1993, đơn vị đổi tên thành Xí nghiệp Dược phẩm và Sinh học Y tế, mở rộng sản xuất và kinh doanh sang dược phẩm, vật liệu sinh học và mắt kính. Năm 1996, xí nghiệp xây dựng dây chuyền thuốc không beta-lactam tại cơ sở 223B Hoàng Văn Thụ theo định hướng GMP-ASEAN. Đến năm 1998, dây chuyền thuốc viên và thuốc bột được Cục Quản lý Dược thẩm định theo GMP-ASEAN. Giai đoạn này đánh dấu bước chuyển từ một đơn vị chuyên vật liệu sinh học sang doanh nghiệp có hoạt động công nghiệp dược rõ rệt.
Sáp nhập Biopha và xây dựng nhà máy Tân Bình
Năm 2000, Công ty Dược và các sản phẩm Sinh học, thường được gọi là Biopha, được sáp nhập vào Xí nghiệp Dược phẩm và Sinh học Y tế. Trong giai đoạn 2001–2002, doanh nghiệp khởi công xây dựng nhà máy mới tại Khu công nghiệp Tân Bình nhằm di dời sản xuất khỏi khu dân cư và phát triển các dây chuyền thuốc viên, thuốc bột, thuốc nước, thuốc nhỏ mắt cùng sản phẩm sinh học. Dây chuyền beta-lactam tại nhà máy được cấp chứng nhận GMP-ASEAN năm 2003; đến năm 2005, doanh nghiệp công bố toàn bộ ba dây chuyền dược khi đó đã được đánh giá theo GMP-ASEAN, GLP và GSP.
Giai đoạn doanh nghiệp nhà nước thuộc Sapharco
Năm 2007, đơn vị đổi thành Công ty TNHH một thành viên Dược phẩm và Sinh học Y tế, hoạt động với 100% vốn nhà nước và theo mô hình công ty mẹ – công ty con, trong đó Công ty Dược Sài Gòn giữ vai trò công ty mẹ. Công ty tiến hành cải tạo nhà máy theo GMP-WHO từ năm 2008 và được đánh giá, cấp chứng nhận GMP-WHO, GLP và GSP năm 2009. Các lần đánh giá tiếp theo trong năm 2011 và 2014 bổ sung hoặc mở rộng phạm vi đối với thuốc nước dùng ngoài, thuốc dược liệu, thuốc nhỏ mắt và nhỏ mũi.
Cổ phần hóa năm 2015
Tháng 12/2015, Công ty TNHH một thành viên Dược phẩm và Sinh học Y tế được chuyển đổi sang Công ty Cổ phần Dược phẩm và Sinh học Y tế theo phương án cổ phần hóa của Ủy ban nhân dân Thành phố Hồ Chí Minh. Đây là mốc hình thành loại hình pháp lý hiện hành, khác với mốc thành lập tổ chức tiền thân năm 1988 và mốc đăng ký thuế năm 1998. Sau cổ phần hóa, công ty tiếp tục nâng cấp hệ thống quản lý chất lượng, các dây chuyền trang thiết bị y tế, kho bảo quản và hoạt động xuất nhập khẩu thuốc, nguyên liệu làm thuốc.
Trở thành thành viên hệ thống Aikya
Các tài liệu công khai đã kiểm tra chưa xác định chính xác ngày Công ty Cổ phần Dược Aikya hoàn tất việc giành quyền kiểm soát Mebiphar. Tuy nhiên, tài liệu quản trị năm 2022 đã gửi báo cáo tới Aikya, báo cáo tài chính kiểm toán năm 2023 ghi Aikya sở hữu 67,36% cổ phần và các công bố năm 2025 gọi Mebiphar là thành viên của Tập đoàn Aikya. Website Aikya hiện liệt kê Mebiphar cùng TV.PHARM và S.PHARM trong nhóm doanh nghiệp dược do tập đoàn sở hữu. Vì vậy, đây là thay đổi quan trọng về quyền sở hữu sau cổ phần hóa, thay cho quan hệ công ty mẹ trước đây với Sapharco.
Hoạt động hiện tại
Mebiphar hiện tiếp tục hoạt động dưới tên Công ty Cổ phần Dược phẩm và Sinh học Y tế, vận hành nhà máy tại Khu công nghiệp Tân Bình và tổ chức kinh doanh tại Thành phố Hồ Chí Minh. Công ty duy trì hoạt động sản xuất, phân phối, bảo quản, nhập khẩu ủy thác và phát triển sản phẩm thuộc nhiều nhóm. Những chứng nhận GMP, GLP, GSP hoặc ISO cần được xác minh theo số giấy, phạm vi và thời hạn cụ thể tại thời điểm tra cứu; các chứng nhận lịch sử không nên được mặc định là còn hiệu lực vô thời hạn.
Hoạt động tại Việt Nam
Pháp nhân và địa điểm hoạt động
Mebiphar là doanh nghiệp được thành lập tại Việt Nam, vì vậy hoạt động tại Việt Nam được thực hiện trực tiếp bởi pháp nhân Công ty Cổ phần Dược phẩm và Sinh học Y tế chứ không thông qua một công ty con của thương hiệu nước ngoài. Mã số doanh nghiệp hiện hành là 0300533351. Dữ liệu đăng ký cập nhật địa chỉ trụ sở tại số 31 Ngô Thời Nhiệm, phường Xuân Hòa, Thành phố Hồ Chí Minh; website chính thức vẫn thể hiện cách ghi cũ là phường 6 hoặc phường Võ Thị Sáu, Quận 3. Sự khác nhau này liên quan đến thay đổi đơn vị hành chính và thời điểm cập nhật hồ sơ.
Nhà máy tại Khu công nghiệp Tân Bình
Hoạt động sản xuất thuốc chủ yếu gắn với chi nhánh và nhà máy tại Lô III-18, đường số 13, Khu công nghiệp Tân Bình, phường Tây Thạnh, Thành phố Hồ Chí Minh. Chi nhánh mang mã số phụ thuộc 0300533351-007 và có ngành nghề chính là sản xuất thuốc, hóa dược và dược liệu. Cục Quản lý Dược cũng sử dụng tên “Chi nhánh Công ty Cổ phần Dược phẩm và Sinh học Y tế” khi xác định nhà sản xuất trong hồ sơ quản lý chất lượng thuốc. Vì vậy, trên nhãn hoặc giấy đăng ký, tên nhà sản xuất có thể là tên chi nhánh thay vì chỉ ghi pháp nhân tại địa chỉ văn phòng.
Nhà máy có lịch sử được đánh giá theo GMP-ASEAN và sau đó GMP-WHO, cùng hệ thống kiểm nghiệm và bảo quản theo GLP, GSP trong từng giai đoạn. Danh sách cơ sở GMP do Cục Quản lý Dược công bố được cập nhật định kỳ và cần được sử dụng để xác minh giấy chứng nhận đang có hiệu lực. Không nên dùng riêng thông tin giới thiệu trên website hoặc một chứng nhận cũ để kết luận mọi dây chuyền của nhà máy đều còn hiệu lực hoặc có cùng phạm vi sản xuất ở thời điểm hiện tại.
Hoạt động kinh doanh và phân phối
Tại Việt Nam, Mebiphar trực tiếp kinh doanh và phân phối thuốc, vật tư y tế, thực phẩm bảo vệ sức khỏe, mỹ phẩm, chế phẩm vệ sinh và mắt kính. Website doanh nghiệp công bố hoạt động phân phối đến hệ thống nhà thuốc và bệnh viện, tham gia đấu thầu thuốc, cho thuê kho bảo quản và cung cấp dịch vụ nhập khẩu ủy thác. Những hoạt động này cho thấy Mebiphar không chỉ là cơ sở sản xuất mà còn trực tiếp tham gia đưa sản phẩm ra thị trường, tổ chức kho vận và hỗ trợ khách hàng doanh nghiệp.
Vai trò pháp lý của Mebiphar không giống nhau đối với mọi sản phẩm. Với một số thuốc, chi nhánh nhà máy có thể là cơ sở sản xuất còn công ty mẹ là cơ sở đăng ký hoặc đơn vị kinh doanh. Với sản phẩm nhượng quyền, chủ sở hữu công thức hoặc nhãn hiệu có thể là đối tác khác. Với hàng nhập khẩu ủy thác, nhà sản xuất ở nước ngoài, bên đứng tên giấy đăng ký, đơn vị nhập khẩu và nhà phân phối có thể là các pháp nhân riêng biệt. Các sản phẩm vật tư y tế, mỹ phẩm và thực phẩm bảo vệ sức khỏe cũng chịu các hệ thống đăng ký hoặc công bố khác với thuốc.
Quan hệ với Aikya và các pháp nhân liên quan
Mebiphar hiện là công ty thành viên do Công ty Cổ phần Dược Aikya nắm cổ phần chi phối. Aikya còn sở hữu hoặc quản lý các doanh nghiệp dược khác như TV.PHARM và S.PHARM, nhưng các công ty này vẫn là những pháp nhân độc lập. Sản phẩm của một công ty trong hệ thống Aikya không mặc nhiên do Mebiphar sản xuất hoặc đăng ký. Tương tự, Công ty Liên doanh Dược phẩm Mebiphar – Austrapharm là một pháp nhân riêng có nhà máy và hồ sơ GMP riêng, dù tên gọi có chứa “Mebiphar” và địa chỉ cùng khu vực công nghiệp.
Thông tin cần lưu ý
Khi xác minh một sản phẩm Mebiphar tại Việt Nam, cần kiểm tra giấy đăng ký lưu hành, nhãn được phê duyệt, số công bố, dữ liệu cơ sở sản xuất, giấy đủ điều kiện kinh doanh dược và chứng nhận GxP còn hiệu lực. Tên thương hiệu trên mặt trước bao bì hoặc tên công ty trong tài liệu thương mại không đủ để kết luận đầy đủ các vai trò pháp lý của doanh nghiệp.
Sản xuất và phân phối
Mebiphar trực tiếp sản xuất thuốc và các sản phẩm chăm sóc sức khỏe. Cơ sở sản xuất được vận hành dưới hình thức chi nhánh tại Lô III-18, đường số 13, Khu công nghiệp Tân Bình, phường Tây Thạnh, Thành phố Hồ Chí Minh. Website doanh nghiệp mô tả tám nhóm dây chuyền gồm thuốc không beta-lactam; thuốc beta-lactam; thuốc nhỏ mắt, nhỏ mũi; thuốc nước uống và thuốc nước dùng ngoài; thuốc dược liệu; trang thiết bị y tế; thực phẩm bảo vệ sức khỏe; và mỹ phẩm. Công ty còn sản xuất, lắp ráp hoặc kinh doanh một số sản phẩm mắt kính và vật liệu sinh học như chỉ khâu phẫu thuật.
Nhà máy có lịch sử được đánh giá theo GMP-ASEAN từ cuối thập niên 1990 và chuyển sang GMP-WHO trong giai đoạn 2008–2009, sau đó trải qua các lần đánh giá mở rộng hoặc tái đánh giá. Danh sách của Cục Quản lý Dược cập nhật đến năm 2025 tiếp tục ghi nhận chi nhánh Mebiphar trong nhóm cơ sở WHO-GMP với phạm vi thuốc không vô trùng và thuốc dược liệu, thuốc cổ truyền. Tuy nhiên, số giấy, ngày hết hạn và phạm vi chi tiết phải được kiểm tra trên bản danh sách hoặc giấy chứng nhận mới nhất trước khi sử dụng cho hồ sơ thầu, đăng ký hoặc đánh giá nhà cung cấp.
Doanh nghiệp có hoạt động sản xuất hàng nhượng quyền. Website chính thức nêu rõ Mebiphar sản xuất và kinh doanh dược phẩm, kể cả sản xuất hàng nhượng quyền. Điều này cho thấy công ty có thể nhận sản xuất sản phẩm dựa trên quyền sử dụng công thức, hồ sơ hoặc nhãn hiệu của đối tác. Tuy nhiên, nguồn đã kiểm tra chưa cho thấy Mebiphar công bố một dịch vụ CDMO toàn diện như một ngành kinh doanh độc lập. Vì vậy, có thể xác nhận hoạt động sản xuất nhượng quyền hoặc theo thỏa thuận, nhưng không nên mặc định doanh nghiệp cung cấp đầy đủ dịch vụ nghiên cứu, phát triển và thương mại hóa theo mô hình CDMO cho mọi khách hàng.
Mebiphar trực tiếp tham gia phân phối và kho vận. Doanh nghiệp công bố hoạt động phân phối thuốc tới nhà thuốc, bệnh viện và các tỉnh thành; tham gia đấu thầu; cung cấp kho bảo quản; và tổ chức giao nhận theo điều kiện bảo quản. Công ty có hệ thống kho gắn với hoạt động GSP và thực hiện kinh doanh trực tiếp từ pháp nhân tại Thành phố Hồ Chí Minh. Vai trò phân phối có thể được thực hiện bởi chính Mebiphar, đơn vị trong hệ thống Aikya hoặc đối tác bên ngoài tùy sản phẩm, khu vực và hợp đồng.
Công ty có hoạt động xuất nhập khẩu và nhập khẩu ủy thác. Website nêu dịch vụ làm thủ tục nhập khẩu, thông quan, giao nhận và bảo quản hàng hóa. Điều này xác nhận Mebiphar có năng lực tổ chức nhập khẩu hoặc nhập khẩu ủy thác, nhưng không chứng minh công ty là đơn vị nhập khẩu của toàn bộ sản phẩm mà mình kinh doanh. Với mỗi thuốc hoặc nguyên liệu nhập khẩu, cần kiểm tra giấy phép, tờ khai, nhãn phụ, giấy đăng ký lưu hành và pháp nhân đứng tên nhập khẩu.
Hoạt động chính của Mebiphar là sự kết hợp giữa sản xuất và thương mại dược, do đó phân loại “both” phù hợp hơn “manufacturer” hoặc “distributor”. Vai trò có thể thay đổi theo từng danh mục: công ty có thể đồng thời sản xuất, đăng ký và phân phối thuốc của mình; chỉ sản xuất hàng nhượng quyền; nhập khẩu theo ủy thác; hoặc phân phối sản phẩm do một công ty khác trong hệ thống Aikya hoặc một đối tác bên ngoài sản xuất.
Nhà sản xuất, chủ sở hữu thương hiệu, chủ sở hữu giấy đăng ký lưu hành, đơn vị đăng ký, đơn vị nhập khẩu và đơn vị phân phối cần được kiểm tra riêng cho từng sản phẩm. Việc tên doanh nghiệp xuất hiện trên bao bì, hồ sơ hoặc tài liệu thương mại không đủ để kết luận doanh nghiệp là nhà sản xuất hoặc chủ sở hữu sản phẩm.
Nguồn tham khảo
- Mebiphar – Lịch sử hình thành và phát triển
- Mebiphar – Tổng quan doanh nghiệp
- Mebiphar – Ngành nghề, sản xuất và dịch vụ phân phối
- Mebiphar – Địa chỉ văn phòng và nhà máy
- Mebiphar – Đại hội đồng cổ đông thường niên năm 2025
- Mebiphar – Báo cáo tài chính kiểm toán năm 2023
- Công ty Cổ phần Dược Aikya – Hệ thống doanh nghiệp và cơ sở sản xuất
- Cục Quản lý Dược – Danh sách cơ sở sản xuất trong nước được cấp GMP
- Thư Viện Pháp Luật – Dữ liệu đăng ký Công ty Cổ phần Dược phẩm và Sinh học Y tế


