
Hóa Dược Việt Nam
Hóa Dược Việt Nam là tên thương mại gắn với Công ty Cổ phần Hóa dược Việt Nam, doanh nghiệp dược phẩm của Việt Nam có nguồn gốc từ Xí nghiệp Hóa dược được Bộ Y tế thành lập năm 1966. Công ty hiện tổ chức sản xuất thuốc, nguyên liệu làm thuốc và sản phẩm có nguồn gốc dược liệu tại cơ sở số 192 Đức Giang, Hà Nội, đồng thời thực hiện đăng ký, kinh doanh và phân phối sản phẩm.
Pháp nhân hiện hành được hình thành qua quá trình cổ phần hóa vào năm 2005. Hồ sơ đăng ký lưu hành của Cục Quản lý Dược cho thấy công ty có thể đồng thời là cơ sở đăng ký và cơ sở sản xuất đối với một số thuốc, đồng thời nhận sản xuất cho sản phẩm do đơn vị khác đăng ký. Vinapharm hiện xếp Hóa Dược Việt Nam trong nhóm công ty thành viên khác, nhưng chưa có đủ căn cứ công khai để xác định Vinapharm là công ty mẹ kiểm soát.
Tổng quan thương hiệu
Tổng quan về Hóa Dược Việt Nam
Hóa Dược Việt Nam là tên nhận diện phổ biến của Công ty Cổ phần Hóa dược Việt Nam, tên tiếng Anh được công bố là Vietnam Chemico-Pharmaceutical Joint Stock Company và tên viết tắt là VCP.,JSC. Đây là pháp nhân Việt Nam hoạt động trong lĩnh vực sản xuất thuốc, hóa dược, nguyên liệu làm thuốc, cao dược liệu và một số nhóm sản phẩm chăm sóc sức khỏe. Trụ sở pháp lý được công bố tại số 273 phố Tây Sơn, Hà Nội, trong khi hoạt động sản xuất được thực hiện tại cơ sở số 192 Đức Giang, Hà Nội.
Doanh nghiệp có lịch sử tổ chức bắt đầu từ Xí nghiệp Hóa dược được Bộ Y tế thành lập năm 1966. Vì vậy, cần phân biệt năm hình thành đơn vị tiền thân với năm thành lập pháp nhân công ty cổ phần. Xí nghiệp được chuyển đổi thành Công ty Cổ phần Hóa dược Việt Nam vào năm 2005; website doanh nghiệp ghi giấy đăng ký kinh doanh được cấp lần đầu ngày 29/03/2005 và việc chuyển đổi có hiệu lực từ ngày 01/04/2005. Một số cơ sở dữ liệu thuế hiển thị ngày 21/05/1998, nhưng chưa có tài liệu gốc đủ để coi đây là ngày thành lập công ty cổ phần hiện hành.
Hoạt động cốt lõi của công ty là sản xuất. Lịch sử doanh nghiệp ghi nhận việc đầu tư cơ sở Đức Giang để sản xuất nguyên liệu làm thuốc, cao dược liệu và dược phẩm, với các xưởng hóa dược và dược liệu. Các quyết định gia hạn giấy đăng ký lưu hành thuốc của Cục Quản lý Dược tiếp tục xác định Công ty Cổ phần Hóa dược Việt Nam là cơ sở sản xuất tại số 192 Đức Giang. Danh mục liên quan gồm thuốc hóa dược, thuốc hoặc nguyên liệu có nguồn gốc dược liệu và nhiều dạng bào chế khác nhau.
Bên cạnh sản xuất, công ty còn thực hiện đăng ký và thương mại hóa sản phẩm. Website doanh nghiệp công bố các điểm bán và giới thiệu sản phẩm tại cơ sở Đức Giang và khu vực Hapulico, Hà Nội. Hồ sơ lưu hành cho thấy có trường hợp công ty vừa đứng tên cơ sở đăng ký vừa trực tiếp sản xuất; ở trường hợp khác, Hóa Dược Việt Nam chỉ là nhà sản xuất còn đơn vị đăng ký được xác định riêng. Vì vậy, loại hình hoạt động phù hợp là vừa sản xuất vừa phân phối.
Hóa Dược Việt Nam không nên bị nhầm với Tập đoàn Hóa chất Việt Nam thường được gọi là Vinachem, hoặc với Công ty Cổ phần Hóa–Dược phẩm Mekophar. Đây là các pháp nhân khác nhau. Vinapharm hiện liệt kê Hóa Dược Việt Nam trong nhóm “công ty thành viên khác”, không phải danh sách công ty con hoặc công ty liên kết được công bố trên cùng trang; vì vậy chưa đủ căn cứ để ghi Vinapharm là công ty mẹ. Nhà sản xuất, cơ sở đăng ký, chủ sở hữu nhãn hàng và đơn vị phân phối vẫn cần được xác minh riêng trên hồ sơ của từng sản phẩm.
Lịch sử hình thành và phát triển
Thành lập Xí nghiệp Hóa dược năm 1966
Tiền thân của doanh nghiệp là Xí nghiệp Hóa dược, được thành lập theo Quyết định số 827/BTY-QĐ ngày 23/09/1966 của Bộ Y tế. Nhiệm vụ ban đầu của đơn vị là sản xuất thuốc phục vụ cấp cứu chiến thương và nguyên liệu làm thuốc cho nhu cầu chăm sóc sức khỏe của quân đội và nhân dân. Đây là mốc hình thành sớm nhất có nguồn do doanh nghiệp công bố, vì vậy năm 1966 được sử dụng làm năm thành lập của thực thể thương hiệu.
Trong giai đoạn chiến tranh, xí nghiệp vừa tổ chức sơ tán vừa duy trì sản xuất. Nội dung lịch sử của công ty cho biết đơn vị đẩy mạnh nghiên cứu để sử dụng nguồn nguyên liệu trong nước và phát triển quy trình sản xuất các loại hóa dược cần thiết. Sau năm 1975, xí nghiệp cử cán bộ đến nhiều địa phương để hướng dẫn và chuyển giao quy trình sản xuất, phục vụ việc khai thác nguyên liệu tại chỗ.
Chuyển sang cơ chế thị trường
Từ năm 1989, khi cơ chế quản lý kinh tế thay đổi, Xí nghiệp Hóa dược chuyển từ mô hình sản xuất theo kế hoạch và bao cấp sang hoạt động theo nhu cầu thị trường. Đơn vị duy trì sản xuất, mở rộng hoạt động kinh doanh và đặt trụ sở tại số 273 Tây Sơn, Hà Nội. Giai đoạn này là bước chuyển từ một cơ sở sản xuất nhà nước thực hiện nhiệm vụ cung ứng sang doanh nghiệp phải tự tổ chức hoạt động sản xuất và tiêu thụ sản phẩm.
Cổ phần hóa năm 2005
Ngày 01/04/2005, theo quyết định của Bộ trưởng Bộ Y tế, Xí nghiệp Hóa dược được chuyển thành Công ty Cổ phần Hóa dược Việt Nam. Website hiện tại ghi giấy đăng ký kinh doanh số 0100108945 được cấp lần đầu ngày 29/03/2005. Hai ngày này phản ánh các bước khác nhau của cùng quá trình: ngày cấp hồ sơ đăng ký doanh nghiệp và ngày việc chuyển đổi sang mô hình công ty cổ phần được áp dụng.
Một số cơ sở dữ liệu thuế hiển thị ngày hoạt động hoặc ngày cấp mã số thuế là 21/05/1998. Dữ liệu này có thể liên quan đến quá trình đăng ký thuế của đơn vị tiền thân, nhưng chưa có hồ sơ gốc đủ để xác định chính xác ý nghĩa pháp lý. Vì vậy, không nên sử dụng năm 1998 thay cho năm 1966 khi trình bày lịch sử hình thành, cũng không nên sử dụng năm 1998 thay cho năm 2005 khi mô tả sự ra đời của pháp nhân công ty cổ phần.
Đầu tư cơ sở Đức Giang
Tháng 05/2007, công ty bắt đầu đầu tư cơ sở sản xuất thứ hai tại số 192 Đức Giang, Hà Nội để sản xuất nguyên liệu làm thuốc, cao dược liệu và dược phẩm. Đến tháng 09/2009, hoạt động sản xuất được chuyển về cơ sở này. Doanh nghiệp công bố đã xây dựng xưởng hóa dược, xưởng dược liệu, hệ thống thiết bị phản ứng, cô tuần hoàn, sấy và khu vực kho bảo quản.
Theo lịch sử do công ty công bố, ngày 09/03/2011 cơ sở được Cục Quản lý Dược công nhận các hệ thống liên quan đến GMP-WHO, GLP, GSP và GDP đối với những dây chuyền và phạm vi cụ thể tại thời điểm đánh giá. Thông tin này là mốc lịch sử, không nên tự động hiểu rằng mọi chứng nhận năm 2011 còn hiệu lực hiện nay; tình trạng chứng nhận phải được kiểm tra bằng hồ sơ mới nhất của từng phạm vi sản xuất.
Hoạt động hiện nay
Các quyết định đăng ký thuốc năm 2024 của Cục Quản lý Dược tiếp tục xác định Công ty Cổ phần Hóa dược Việt Nam là cơ sở đăng ký và cơ sở sản xuất tại Đức Giang đối với nhiều sản phẩm. Website doanh nghiệp vẫn công bố nhà máy, hệ thống bán hàng và tài liệu dành cho cổ đông, bao gồm hồ sơ đại hội đồng cổ đông các năm 2025 và 2026. Chưa tìm thấy nguồn chính thức cho thấy công ty đã sáp nhập, đổi tên pháp lý hoặc chấm dứt hoạt động.
Hoạt động tại Việt Nam
Pháp nhân và địa điểm hoạt động
Công ty Cổ phần Hóa dược Việt Nam là pháp nhân được thành lập và hoạt động tại Việt Nam, không phải chi nhánh của một doanh nghiệp nước ngoài. Website chính thức công bố trụ sở chính tại số 273 phố Tây Sơn, Hà Nội và nhà máy sản xuất tại số 192 Đức Giang, Hà Nội. Sau thay đổi địa giới hành chính, cách ghi tên phường trên các nguồn mới có thể khác với hồ sơ cũ. Các quyết định của Cục Quản lý Dược trước đây ghi nhà máy thuộc phường Thượng Thanh, quận Long Biên; website hiện dùng phường Việt Hưng. Khi sử dụng địa chỉ trong hồ sơ pháp lý, cần đối chiếu văn bản được cấp tại đúng thời điểm.
Nhà máy và hoạt động đăng ký thuốc
Cơ sở Đức Giang là địa điểm sản xuất thực tế được doanh nghiệp và cơ quan quản lý cùng xác nhận. Quyết định gia hạn đăng ký lưu hành năm 2024 ghi Công ty Cổ phần Hóa dược Việt Nam vừa là cơ sở đăng ký tại 273 Tây Sơn vừa là cơ sở sản xuất tại 192 Đức Giang đối với một nhóm thuốc và nguyên liệu làm thuốc. Các sản phẩm được ghi nhận trong hồ sơ này gồm những dạng viên nén, viên nang, cao lỏng và nguyên liệu dược liệu.
Công ty cũng có thể sản xuất sản phẩm do pháp nhân khác đứng tên đăng ký. Điều này phản ánh vai trò nhà sản xuất theo hợp đồng bên cạnh danh mục do công ty tự đăng ký. Do đó, không nên mặc định mọi thuốc sản xuất tại nhà máy Đức Giang đều thuộc sở hữu thương hiệu Hóa Dược Việt Nam, và cũng không nên mặc định mọi sản phẩm do công ty đăng ký đều chỉ được phân phối qua hệ thống bán hàng của chính công ty.
Hoạt động kinh doanh và phân phối
Website doanh nghiệp giới thiệu một số sản phẩm như Alusi, Terpin-Codein và Zinforcol, đồng thời công bố cửa hàng bán và giới thiệu sản phẩm tại cơ sở Đức Giang và quầy bán tại khu vực Hapulico, Hà Nội. Các kênh này cho thấy công ty trực tiếp tham gia thương mại hóa và phân phối bên cạnh hoạt động sản xuất. Tuy nhiên, phạm vi phân phối của từng thuốc có thể còn liên quan đến doanh nghiệp đăng ký, nhà phân phối dược hoặc hệ thống bán buôn khác.
Chưa tìm thấy nguồn chính thức đủ để xác nhận hoạt động nhập khẩu thành phẩm là một mảng kinh doanh chính của Hóa Dược Việt Nam. Các nguồn hiện có tập trung nhiều hơn vào sản xuất trong nước, đăng ký thuốc, kinh doanh dược phẩm và phân phối. Nếu một sản phẩm có nguyên liệu hoặc bao bì nhập khẩu, điều đó không đồng nghĩa công ty là đơn vị nhập khẩu thành phẩm.
Quan hệ với Vinapharm
Trang công ty thành viên của Tổng công ty Dược Việt Nam – CTCP liệt kê Hóa Dược Việt Nam trong nhóm “công ty thành viên khác”. Trên cùng trang, Vinapharm phân biệt riêng công ty con, công ty liên kết và công ty thành viên khác. Vì chưa tìm thấy tỷ lệ sở hữu hoặc quyền kiểm soát đủ để xác định quan hệ công ty mẹ–công ty con, hồ sơ này ghi doanh nghiệp là pháp nhân độc lập và chỉ nêu Vinapharm như một hệ thống có quan hệ thành viên hoặc đầu tư.
Thông tin quản lý cần lưu ý
Ngày 27/05/2025, Cục Quản lý Dược đăng công văn đình chỉ lưu hành và thu hồi một mỹ phẩm không đạt tiêu chuẩn chất lượng liên quan đến Công ty Cổ phần Hóa dược Việt Nam. Đây là sự kiện quản lý đối với sản phẩm hoặc lô hàng cụ thể, không phải căn cứ để kết luận chung về toàn bộ thuốc, nguyên liệu và sản phẩm do công ty sản xuất. Khi đánh giá một mặt hàng, cần kiểm tra số đăng ký, số công bố, lô sản xuất và các quyết định quản lý tương ứng.
Sản xuất và phân phối
Doanh nghiệp trực tiếp sản xuất
Công ty Cổ phần Hóa dược Việt Nam trực tiếp vận hành nhà máy tại số 192 Đức Giang, Hà Nội. Thông tin này được công bố trên website doanh nghiệp và được xác nhận trong các quyết định đăng ký lưu hành của Cục Quản lý Dược. Vì vậy, Hóa Dược Việt Nam không chỉ là chủ nhãn hàng hoặc nhà phân phối mà là một cơ sở sản xuất dược phẩm có hoạt động thực tế.
Lịch sử doanh nghiệp cho biết cơ sở Đức Giang được đầu tư từ năm 2007 và hoạt động sản xuất được chuyển về đây vào năm 2009. Các hạng mục được công bố gồm xưởng hóa dược, xưởng dược liệu, thiết bị phản ứng, hệ thống cô và sấy, kho bảo quản. Phạm vi lịch sử từng được công nhận năm 2011 bao gồm viên nén, viên bao, viên nang, thuốc bột, thuốc cốm, thuốc kem, thuốc mỡ và thuốc nước không chứa kháng sinh beta-lactam, cùng hoạt động sản xuất nguyên liệu thuốc và cao dược liệu. Hiệu lực hiện tại của từng chứng nhận phải được kiểm tra riêng.
Nhóm sản phẩm sản xuất
Quyết định gia hạn đăng ký lưu hành năm 2024 của Cục Quản lý Dược xác định công ty là cơ sở đăng ký và sản xuất đối với các sản phẩm hoặc nguyên liệu như Cebraton, Cebraton liquid, viên dưỡng não Cebraton-S, Gibiba, Shinetadeno và một số cao dược liệu. Các quyết định khác ghi nhận nhà máy Đức Giang sản xuất các thuốc hóa dược ở nhiều dạng bào chế, cho thấy phạm vi hoạt động không giới hạn ở một nhãn hàng duy nhất.
Sản xuất theo hợp đồng
Hồ sơ đăng ký thuốc có những trường hợp cơ sở đăng ký và cơ sở sản xuất là hai pháp nhân khác nhau, trong đó Công ty Cổ phần Hóa dược Việt Nam được xác định là nhà sản xuất. Đây là bằng chứng cho thấy nhà máy có thực hiện sản xuất theo hợp đồng hoặc gia công cho đơn vị khác. Tuy nhiên, chưa tìm thấy nguồn chính thức giới thiệu Hóa Dược Việt Nam như một doanh nghiệp CDMO cung cấp đầy đủ dịch vụ nghiên cứu, phát triển công thức và chuyển giao công nghệ cho khách hàng. Thuật ngữ phù hợp hơn với dữ liệu hiện có là sản xuất hoặc gia công theo hợp đồng trong một số hồ sơ.
Đăng ký và phân phối
Đối với một số sản phẩm, công ty đồng thời đứng tên cơ sở đăng ký và cơ sở sản xuất. Trong trường hợp đó, doanh nghiệp tham gia cả khâu pháp lý, sản xuất và đưa thuốc ra thị trường. Website công bố các cửa hàng bán và giới thiệu sản phẩm, thể hiện hoạt động phân phối trực tiếp. Lịch sử công ty cũng ghi nhận hệ thống phân phối từng được đánh giá theo GDP vào năm 2011, nhưng tình trạng chứng nhận hiện tại cần được xác minh bằng hồ sơ còn hiệu lực.
Chưa có đủ nguồn để kết luận công ty trực tiếp nhập khẩu thành phẩm dược là hoạt động chủ yếu. Vai trò nổi bật nhất là sản xuất trong nước, đăng ký thuốc và phân phối. Vì doanh nghiệp thực hiện đồng thời sản xuất và thương mại hóa, field loại hình kinh doanh được phân loại là “both”.
Phân biệt các vai trò pháp lý
Nhà sản xuất, chủ sở hữu thương hiệu, chủ sở hữu giấy đăng ký lưu hành, cơ sở đăng ký, đơn vị nhập khẩu và đơn vị phân phối cần được kiểm tra riêng cho từng sản phẩm. Việc tên Công ty Cổ phần Hóa dược Việt Nam xuất hiện trên bao bì, hồ sơ hoặc tài liệu thương mại không đủ để kết luận doanh nghiệp đồng thời giữ tất cả các vai trò này. Cần ưu tiên thông tin trên quyết định cấp hoặc gia hạn đăng ký, nhãn được phê duyệt và hồ sơ công bố còn hiệu lực.
Nguồn tham khảo
- Công ty Cổ phần Hóa dược Việt Nam – Lịch sử hình thành và phát triển
- Công ty Cổ phần Hóa dược Việt Nam – Thông tin trụ sở và nhà máy
- Công ty Cổ phần Hóa dược Việt Nam – Tài liệu dành cho cổ đông
- Công ty Cổ phần Hóa dược Việt Nam – Danh mục sản phẩm
- Cục Quản lý Dược – Quyết định gia hạn giấy đăng ký lưu hành thuốc đợt 204
- Cục Quản lý Dược – Quyết định gia hạn giấy đăng ký lưu hành thuốc năm 2024
- Cục Quản lý Dược – Công văn số 1427/QLD-MP ngày 27/05/2025
- Tổng công ty Dược Việt Nam – Danh sách công ty thành viên
- Tổng công ty Lưu ký và Bù trừ chứng khoán Việt Nam – Hồ sơ Công ty Cổ phần Hóa dược Việt Nam
- Thư Viện Pháp Luật – Thông tin đăng ký doanh nghiệp mã số 0100108945


