Vàng da bệnh lý có tự hết không?

Vàng da ở trẻ sơ sinh thường không nguy hiểm và sẽ tự biến mất sau vài tuần. Tuy nhiên, trong một số trường hợp, nó có thể gây ra các vấn đề nếu không được điều trị kịp thời. Thời gian để vàng da ở trẻ sơ sinh biến mất thường là khoảng vài tuần. Vậy vàng da bệnh lý có tự hết không?

Bài viết dưới đây, Phòng khám Health Center xin giải đáp thắc mắc của nhiều người về vàng da bệnh lý có tự hết không? Xin mời các bạn cùng theo dõi chi tiết!

Nguyên nhân và các loại vàng da

Bilirubin là một chất màu vàng được tạo ra trong quá trình phân hủy thông thường của các tế bào hồng cầu. Ở trẻ sơ sinh và người lớn, gan xử lý bilirubin và đưa nó qua đường ruột. Tuy nhiên, gan của trẻ sơ sinh vẫn đang phát triển và có thể chưa đủ chín muồi để làm điều này.

Vang da benh ly o tre so sinh
Vàng da bệnh lý ở trẻ sơ sinh

Có 2 loại vàng da ở trẻ sơ sinh: Vàng da sinh lý và vàng da bệnh lý.

Vàng da sinh lý là loại phổ biến nhất, chiếm 75% trường hợp. Điều này chỉ đơn giản là quá trình trao đổi chất của trẻ không thể loại bỏ bilirubin nhanh chóng như nó được tạo ra. Loại này thường phát triển trong vài ngày và tự giải quyết sau vài tuần khi quá trình phân hủy tế bào hồng cầu chậm lại và chức năng gan cải thiện.

Ngược lại, vàng da bệnh lý có nghĩa là có một vấn đề nằm sau đó gây ra khó khăn trong việc lọc bilirubin. Loại này có thể xuất hiện trong vòng 24 giờ đầu sau khi sinh.

Nguyên nhân vàng da có thể bao gồm:

  • Không tương thích về nhóm máu như yếu tố Rh hoặc ABO
  • Phân hủy các tế bào hồng cầu (hemo lysis)
  • Các điều kiện ảnh hưởng đến cách cơ thể xử lý bilirubin như hội chứng Gilbert và hội chứng Crigler-Najjar
  • Tiểu đường ở người mẹ khi sinh
  • Bất thường về giảm tiết thyroxin bẩm sinh
  • Tắc nghẽn ruột
  • Thất thủy thực quản
  • Vàng da do sữa mẹ, là phản ứng với các chất trong sữa
  • Vàng da do việc cho con bú không tốt

Vàng da bệnh lý cũng có thể do một số loại thuốc, chẳng hạn như một số loại kháng sinh, gây ra.

Vậy vàng da bệnh lý có tự hết không?

Vang da benh ly co tu het khong?
Vàng da bệnh lý có tự hết không?

Vàng da bệnh lý khác với vàng da sinh lý ở chỗ không tự khỏi nếu không có can thiệp y tế. Thường thì nó kéo dài hơn 1 tuần ở trẻ đủ tháng và khoảng 2 tuần ở trẻ sinh non. Thậm chí, có trường hợp vàng da vẫn còn ở trẻ sơ sinh 1 tháng tuổi. Khi điều này xảy ra, việc đưa bé đến gặp bác sĩ là cần thiết để điều trị kịp thời. Bởi đây có thể là dấu hiệu cảnh báo về vấn đề gan nguy hiểm.

Vàng da sinh lý thường không gây nguy hiểm ở trẻ nhỏ và thường tự hết sau khoảng 2 tuần. Vàng da xuất hiện ở vùng mặt, cổ, ngực, và phần trên bụng gần rốn mà không có những dấu hiệu nguy hiểm như gan to, thiếu máu hoặc việc bỏ bú.

Trẻ mắc vàng da sinh lý khi chỉ số bilirubin không vượt quá mức cần can thiệp điều trị. Tốc độ tăng bilirubin cũng không vượt quá 3mg%/24 giờ.

Vậy vàng da bệnh lý có tự hết không? Ngược lại, vàng da bệnh lý là một tình trạng nguy hiểm, đòi hỏi sự kiểm tra và điều trị kịp thời từ bác sĩ để tránh các biến chứng nghiêm trọng như bệnh não cấp tính do tăng bilirubin hoặc việc thể chất bị ảnh hưởng. Vàng da bệnh lý không chỉ xuất hiện ở vùng mặt và mắt mà còn lan rộng ra nhiều bộ phận khác của cơ thể như cánh tay, bụng, chân và có thể đi kèm với các triệu chứng như nôn trớ, sốt cao, khóc liên tục, từ chối bú, hoặc phân có màu bạc.

Trẻ sơ sinh 1 tháng tuổi chưa hết vàng da có nghiêm trọng không?

Tre so sinh 1 thang tuoi bi vang da benh ly
Trẻ sơ sinh 1 tháng tuổi bị vàng da bệnh lý

Điều quan trọng là xác định liệu việc vàng da kéo dài ở trẻ sơ sinh 1 tháng tuổi có đáng lo ngại hay không. Bác sĩ thường sẽ kiểm tra nồng độ bilirubin trong máu để giúp giải đáp điều này. Mức độ bilirubin cao thường tương ứng với thời gian mà tình trạng vàng da kéo dài. Có một số nguyên nhân khiến nồng độ bilirubin tăng, bao gồm:

  • Trẻ sinh non, đặc biệt là sinh non dưới 38 tuần, có thể có khả năng chuyển hóa bilirubin kém hơn so với trẻ đủ tháng. Điều này có thể do việc bú mẹ kém hoặc ít tiểu tiện hơn.
  • Chấn thương khi là bào thai hoặc trong quá trình chuyển dạ cũng có thể gây phá hủy hồng cầu, làm gia tăng bilirubin và kéo dài tình trạng vàng da.
  • Ngoài ra, vàng da kéo dài có thể xuất phát từ nguyên nhân bệnh lý như bệnh lý huyết học bẩm sinh, rối loạn tuyến giáp hoặc nhiễm trùng.
  • Có trẻ sơ sinh 1 tháng tuổi vẫn chưa hết vàng da do bệnh lý về gan, khi cơ thể không sản xuất đủ enzyme để chuyển hóa bilirubin.

Việc kiểm tra và xác định nguyên nhân chính xác từ bác sĩ sẽ giúp đưa ra phương pháp điều trị và chăm sóc phù hợp nhất cho trẻ.

Vàng da bệnh lý có tự hết không? Trẻ sơ sinh vàng da bao lâu thì hết?

Tre so sinh vang da bao lau thi het?
Trẻ sơ sinh vàng da bao lâu thì hết?

Vàng da sinh lý thường tự biến mất khi gan của trẻ phát triển và khi bé bắt đầu ăn, giúp đào thải bilirubin khỏi cơ thể. Thông thường, vàng da sẽ mất sau 2-3 tuần sau khi sinh. Riêng vàng da bệnh lý kéo dài hơn 1 tuần, đôi khi từ 2-3 tuần, đặc biệt là đối với trẻ sinh non.

Với mức độ bilirubin cao, trẻ có nguy cơ bị các tổn thương não như điếc, bại não hoặc các tổn thương khác. Do đó, các bác sĩ luôn khuyến cáo kiểm tra dấu hiệu vàng da trong vài giờ đầu sau khi sinh và tiếp tục trong vài ngày sau khi xuất viện.

Vàng da kéo dài ở trẻ có thể gây ra các biến chứng nghiêm trọng như bệnh não cấp tính do tăng bilirubin với các giai đoạn khác nhau:

  • Giai đoạn sớm: Trẻ có vàng da nặng, ngủ nhiều, giảm sức đề kháng, bú kém.
  • Giai đoạn trung gian: Trẻ mệt mỏi, dễ kích thích và có những biểu hiện như ưỡn cổ và thân, khóc không ngừng, có thể sốt, lơ mơ và giảm sức đề kháng. Thay máu có thể cải thiện các biểu hiện thần kinh.
  • Giai đoạn nặng: Tổn thương não không thể phục hồi, biểu hiện bao gồm ưỡn cổ, ưỡn người, không bu bú, ngưng thở, hôn mê, co giật và thậm chí tử vong.
  • Vàng da nhân: Biểu hiện của bại não bao gồm ưỡn cổ, loạn sản răng, rối loạn thính lực, mắt nhìn trần, thiểu năng trí tuệ và các tổn thương khác.

Chẩn đoán vàng da bệnh lý ở trẻ như thế nào?

Vàng da bệnh lý có tự hết không? Bác sĩ có thể yêu cầu các xét nghiệm chuyên sâu để xác định chắc chắn liệu bé có bị vàng da bệnh lý hay không, ngoài việc dựa vào dấu hiệu lâm sàng.

  • Xét nghiệm định lượng bilirubin để đo lượng chất này trong cơ thể và xác định nguyên nhân gây tăng cao bilirubin.
  • Xét nghiệm alka phosphate để loại trừ nguy cơ tắc đường mật và chẩn đoán.
  • Siêu âm bụng có thể được thực hiện để kiểm tra cơ quan nội tạng bên trong ổ bụng, phát hiện sớm các vấn đề như khối u trong gan hoặc sỏi mật.
  • Bé có thể cần chụp CT để phát hiện các vấn đề như u gan, tụy, hay giãn ống mật để xác định chính xác nguyên nhân gây vàng da.

Điều trị vàng da bệnh lý có tự hết không?

Vàng da bệnh lý có tự hết không? Đối với việc điều trị vàng da bệnh lý do bilirubin gián tiếp tăng cao, các biện pháp sau có thể được áp dụng:

  • Cung cấp đủ lượng nước và năng lượng qua việc cho bé bú hoặc truyền dịch.
  • Sử dụng truyền albumin và một số loại thuốc để thúc đẩy quá trình chuyển hóa bilirubin gián tiếp.
  • Áp dụng chiếu đèn để giúp chuyển hóa bilirubin tự do trong máu thành các chất không độc để loại bỏ qua phân và nước tiểu. Thông thường, ánh sáng xanh hoặc trắng được sử dụng. Trong quá trình chiếu đèn, trẻ sẽ được trần, che kín mắt và bộ phận sinh dục. Việc xoay trẻ thường xuyên giúp tăng diện tích tiếp xúc với ánh sáng. Thông thường, phương pháp này được thực hiện sau 24 giờ khi trẻ chưa có dấu hiệu nhiễm độc thần kinh.
  • Thay máu có thể được áp dụng đối với trẻ có tình trạng vàng da nặng khi các liệu pháp như chiếu đèn, sử dụng thuốc không hiệu quả hoặc khi trẻ đã bắt đầu xuất hiện các triệu chứng nhiễm độc thần kinh.

Để điều trị vàng da bệnh lý do tăng bilirubin trực tiếp, bác sĩ thường sẽ xem xét một trong hai phương pháp sau:

  • Sử dụng kháng sinh trong trường hợp vàng da kèm theo nhiễm khuẩn.
  • Phẫu thuật được xem xét nếu trẻ bị teo đường mật, tắc ống ruột hoặc có vấn đề về giãn đường mật bẩm sinh.

Trên đây là những kiến thức về vàng da bệnh lý có tự hết không mà Phòng khám Health Center cung cấp. Các bạn có thể thăm khám trực tiếp tại Quảng Bình thông qua địa chỉ

  • Trụ sở chính: Thôn Vĩnh Phú Quảng Hòa TX Ba Đồn
  • Hoặc đặt lịch thông qua số điện thoại: 084.502.9815.

Trả lời

Email của bạn sẽ không được hiển thị công khai. Các trường bắt buộc được đánh dấu *